Wanneer gaan we serieus aan de slag met overheid 2.0?
16-07 2010 | 04:00 | Door: David van BerloTerwijl in Nederland de politiek zich druk maakt over of tijdens kabinetsvergaderingen getwitterd mag worden, maakt de Australische overheid daadwerkelijk stappen naar een overheid 2.0.
- OPINIE -
Het is kenmerkend voor de politieke discussie over een opener en interactievere overheid: het debat komt niet verder dan tools en gadgets. Wanneer pakt Nederland het voorbeeld van Australië op?
Vandaag publiceerde de Australische overheid haar Declaration of Open Government. Aan die verklaring is een jaar van voorbereidingen vooraf gegaan. De verantwoordelijke minister, Lindsay Tanner, stelde in juni 2009 een commissie in met vertegenwoordigers uit overheid, wetenschap en burgers. Deze Government 2.0 Taskforce verzamelde een half jaar lang ideeën en standpunten via online discussies en leverde in december een rapport op met verregaande aanbevelingen.
Twee maanden geleden kwam de reactie van het ministerie: de overgrote meerderheid van aanbevelingen werd overgenomen. Eén van deze aanbevelingen was dat de regering met een officiële verklaring zou komen over hoe zij een open overheid voor zich ziet. Ook die verklaring ligt er nu dus. Welke belofte doet de Australische overheid hiermee aan haar burgers?
Internet biedt nieuwe mogelijkheden voor overheden om meer open en interactief hun taken te vervullen. Om de werking van de democratie te versterken belooft de Australische overheid:
- Informeren: meer rechten voor burgers om toegang te krijgen tot overheidsinformatie, bij overheidsorganisaties wordt een cultuur van actieve openbaarheid bevorderd en gegevens van de overheid worden beter toegankelijk en herbruikbaar gemaakt;
- Het gesprek aangaan: er wordt meer met burgers samengewerkt op het gebied van beleidsvorming en de ontwikkeling van dienstverlening, zodat werkwijze en de resultaten van overheidshandelen op een hoger plan komen;
- Participatie: inzetten op een overheid die interactiever is en open staat voor consultatie vanuit de samenleving.
Stand van zaken in Nederland
Tot zover Australië. Hoe staat het met overheid 2.0 in Nederland? Onlangs hield staatssecretaris Ank Bijleveld een lezing aan de Universiteit van Twente over overheid 2.0. Daarin constateerde ze dat er nieuwe mogelijkheden zijn om burgers te betrekken bij het werk van de overheid en riep ze bestuurders op om die mogelijkheden in te zetten. Transparantie, (online) samenwerking en participatie zijn de middelen om invulling te geven aan die nieuwe verhoudingen.
Het zijn ware woorden, maar vooralsnog ontbreekt het aan een strategie en politieke aandacht om die woorden daadwerkelijk in de praktijk te brengen. Van Breda tot Drachten worden experimenten gedaan met online burgerparticipatie, er is een brede beweging binnen en buiten de overheid actief om meer overheidsinformatie online beschikbaar te krijgen en een netwerk van ambtenaren 2.0 wisselt tips en ideeën uit, maar waar zijn de politici 2.0 om “open overheid” ook op de politieke agenda te krijgen?
Terwijl ministers, staatssecretarissen en Kamerleden actief zijn op Twitter, is ondertussen nog geen enkele petitie op petitie.nl geagendeerd in de Tweede Kamer. “Open data” staat hoog op de politieke agenda in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, maar de VNG adviseert gemeenten om de kosten voor WOB-verzoeken door te berekenen aan burgers. Een overheid 2.0 is niet te bereiken met alleen initiatieven van onderop. Er is initiatief vanuit de politiek nodig om de volgende stap te maken en de kloof tussen burger en overheid kleiner te maken.
Bij deze dus een extra punt voor op de actielijst van de nieuwe coalitiepartijen: Laten we een voorbeeld nemen aan de Australiërs en beginnen met onze eigen Government 2.0 Taskforce.
Davied van Berlo is oprichter van het netwerk Ambtenaar 2.0 en schrijver van “Ambtenaar 2.0. Nieuwe ideeën en praktische tips om te werken in overheid 2.0”
Volg Gemeente.nu op Twitter >>

