Wat te doen met spookinschrijvingen?
01-09 2010 | 10:12 | Door: Joost Valkhoff
Steeds meer gemeenten krijgen te maken met adressen waar meer dan 100 mensen staan ingeschreven. Beleid is nodig, maar hoe pak je dat aan?
Een tweede rondgang over het internet leert dat inmiddels in hele Nederland tegen betaling een briefadres te krijgen is. In Gendt, Franeker, Rotterdam, Den Haag, Spijkenisse, Emmeloord en Uden worden, virtuele, adressen en heuze GBA inschrijvingen aangeboden.
Een goudmijn voor de aanbieders, een doorn in het oog van de meeste afdelingen burgerzaken. Hoewel niet illegaal is het onwenselijk dat de gemeentelijk administratie zo vervuilt. Bovendien zijn gemeenten er veel geld en tijd aan kwijt om verdachte inschrijvingen uiteindelijk te onderzoeken.
Johan van den Broek, van Adviesbureau Burgerzaken, heeft onderzocht wat de mogelijkheden van gemeenten zijn om hier tegen op te treden. Samen met de gemeente Lingewaard is er beleid gemaakt om dit structureel aan te pakken. De oplossing is in de basis uiteindelijk eenvoudig: "De gemeente moet gebruik maken om aanvullende beleidregels te bepalen. Dat is de sleutel."
Iedere gemeente kan tenslotte aanvullend op de wet beleidsregels opstellen die binnen de gemeentegrenzen gelden, uiteraard mogen die regels dan niet in strijd zijn met de wet. De oplossing in Lingewaard: "Het hebben van briefadressen beperken in tijd en aantal."
De tijd is een half jaar. Van den Broek: "daarna worden de mensen aangeschreven dat er een onderzoek wordt ingesteld. Dat kan uiteindelijk leiden tot uitschrijving." Het aantal is twee in Lingewaard. Dat gaat dan om het aantal personen en bij uitzondering om gezinnen.
Klinkt simpel, maar om dat allemaal in orde te krijgen is een ingewikkelde juridische puzzel. Zeker voor kleine gemeenten. Niet alleen de beleidsregel moet waterdicht zijn, maar ook de procedure moet netjes gevolgd worden. Zo zal een afwijzing ook schriftelijk moeten worden gedaan aan de indiener, in de meeste gemeenten nu nog zeer ongebruikelijk.
Veel zeer specifieke juridische kennis die veel gemeenten ontberen. En daar maken 'handige jongens' dan weer graag gebruik van. Zoals in Franeker bijvoorbeeld waar op één adres zo'n 150 mensen staan ingeschreven. Dat levert de hoofdbewoner per maand ruim 11.000 euro op, waarvoor hij slechts wat post voor hoeft door te sturen.
Maar ook de gemeente Franekeradeel heeft een aanvullende bepaling geformuleerd. Per 1 september zullen ook daar tenminste 148 mensen op zoek moeten naar een nieuw adres. "Daarvoor is natuurlijk wel in een overgangsregeling voorzien", benadrukt Van den Broek. Ook die heeft een looptijd van zes maanden. Uiteraard zitten ook hier bezwaarprocedures aan vast. "Maar tot nu toe heeft alleen de aanbieder bezwaar aangetekend, maar die is in juridische zin geen partij in deze procedure."
Uiteindelijk is de gemeente zo redelijk snel van het probleem van 'spookinwoners' af. Het aantal adressen waar de inschrijvingen zich buiten proportioneel opstapelen is namelijk op één hand te tellen. "In de gemeenten waar ik mee gewerkt hebt ging het zelfs maar om één adres", bevestigt Van den Broek.
Maar de aanbieders van adressen geven het kip met het gouden ei niet zomaar op. Er zijn op dit moment ruim 400 gemeenten waar nog helemaal niets op dit gebied is geregeld. De olievlek spreidt zich dan ook vrij eenvoudig uit over het land.
Het is aan de gemeenten om het voorbeeld van Lingewaard en Franekaredeel te volgen.
Volg Gemeente.nu via Twitter >>
Kennisbank Bestuursrecht
Kennisbank Bestuursrecht is speciaal ontwikkeld ter ondersteuning van alle juristen op het gebied van bestuursrecht werkzaam bij gemeenten, provincies, ministeries, advocatenkantoren en adviesbureaus. Voorkom procedurefouten en neem de juiste beslissingen met Kennisbank Bestuursrecht
Reacties (3)
stichting briefadres nederland | 30-09-2010 | 21:11
Wij behartigen de belangen van de doelgroep die in NL door omstandigheden geen vaste woon en of verblijfplaats hebben en creëren de mogelijkheid omdat iedereen verplicht is een GBA te hebben volgens de wet GBA.
Ik heb een klacht over deze reactie »Voorts zijn alle personen/clienten weer bereikbaar voor de overheidsinstanties, wat bevorderlijk werkt voor de samenleving. Zo kunnen personen weer aan het werk wegens in bezit zijn van een GBA en dit houdt in een bevordering van de werkgelegenheid.
volgens de wet GBA is deze in het leven geroepen personen te registreren welke daadwerkelijk woonachtig zijn op de locatie. Slechts in “uitzonderlijke gevallen” kan een briefadres als GBA worden verstrekt. Omdat er wel 150 inschrijvingen zijn briefadres in Franeker wordt dit gezien als buitenproportioneel veel. Wat is hiervan de maatstaaf? Zal de rechter deze bewering steunen? Als je kijkt naar het inwonersaantal van NL en kunt stellen dat 150 mensen op 16 miljoen erg veel uitzonderlijke gevallen zijn, dan ben ik er van overtuigt dat dit naar het rijk der fabelen kan worden verwezen.
Ook het feit dat het Ministerie van Binnelandse Zaken een briefadres als volwaardig GBA heeft aangemerkt toont feitelijk aan dat deze stelling (dat GBA alleen is bedoelt voor feitelijk wonenden) niet staande is te houden....
Wij ontkennen in alle toonaarden rijk te worden van deze zeer arbeidsintensieve werkzaamheden gelet op het feit van de gemaakte kosten en belastingverplichtingen.
De marktwerking geeft aan dat hierin werkgelegenheid in is sinds wanneer gaat de overheid hierin restricties opleggen?
Er is op geen enkele wijze vanuit de gemeente een daadwerkelijk persoonlijk gesprek geweest om te achterhalen of in kaart te brengen hóe en op welke wijze onze werkwijze onder een nieuw beleid voort te zetten is met dien verstande dat het voor zowel de betrokkene aanvragers briefadres als voor de gemeente een uitvoerbaar beleid zal zijn in de praktische zin des woords.
Op basis van de wet van openbaarheid van bestuur is het wenselijk te weten hoeveel het de gemeenschap van de gemeente Franekeradeel (dus de burgers e.d.) heeft gekost om deze beleidswijziging (aanpassing GBA gemeente Franekeradeel) heeft gekost. Wegen deze kosten op tegen de te verwachten omzet van paspoort aanvragen.etc.
Bompa | 02-09-2010 | 13:57
Dit probleem heb ik eerder bij de afd. Bevolking gemeld. Men zei dat men mensen moet inschrijven als ze zich op een bepaald adres melden. Ik weet niet of dat wettelijk zo geregeld is.
Ik heb een klacht over deze reactie »Omdat ik bij een gemeente heb gewerkt liep ik er vaker tegenaan. Als iemand b.v. verhuisd naar een adres wat al bewoond is of waar reeds mensen staan ingeschreven, dan dient men onderzoek te doen hoe dat kan. Op het platteland woont meestal maar 1 gezin op een bepaald adres. Onderzoek kan duidelijkheid geven of het anders is.
Soms staan woningen ook als onbewoond te boek, maar blijken er wel mensen te wonen. Dat is lekker voordelig want je wordt nergens voor aangeslagen. Leegstand moet ook beter gecontroleerd worden. De vervuiling van het bevolkingsregister is onzichtbaar.
Er is nog veel werk te doen op dat gebied.
Bas | 01-09-2010 | 12:14
Hoe staat dit t.o.v. de wet BAG.
Ik heb een klacht over deze reactie »De gemeente is bronhouder van adresgegevens. Deze adresgegevens dienen te voldoen aan een aantal criteria, denk hierbij aan verblijfsobjecten etc.
Als een pand niet voldoet aan de (door VROM vastgestelde) normen van verblijfsobject, krijgt deze geen huisnummer. Als deze wel een huisnummer heeft kan deze ingetrokken worden.