'Stoppen ambtenarenstatus overbodig'
23-07 2010 | 08:03 | Door: Nico van Wijk
Pieter Joost Schaap, een advocaat met ruim twintig jaar ervaring, heeft zich al die tijd gemengd in discussies over het ambtenarenrecht. Afschaffen? "Nergens voor nodig." Het laatste deel van een serie over de rechtspositie van ambtenaren.
Om de zoveel tijd zwengelt iemand een discussie over de afschaffing van de ambtelijke status aan. Onlangs hield Roel Bekker, de vroegere secretaris-generaal voor de vernieuwing van de rijksdienst, een pleidooi voor het afschaffen van de ambtelijke status.
Inmiddels is er een initiatiefwet van de Kamerleden Fatma Koser-Kaya en Eddy van Hijum in de maak, die een einde moet maken aan het aparte rechtsregime voor ambtenaren. Is de ambtelijke status aparte inderdaad achterhaald?
Arbeidsrecht
“In theorie zou je de meeste ambtenaren onder de werking van het arbeidsrecht kunnen brengen", erkent Schaap. "Er is inderdaad geen klemmende reden om een onderwijzer aan een openbare school ambtenaar te laten zijn, terwijl zijn collega in het bijzonder onderwijs dat niet is. Voor een politieman of rechter ligt dat overigens heel anders."
"Je moet wel bedenken dat het onderscheid dat er nu is geen kwaad aanricht en dat afschaffen van de ambtelijke status een heleboel geld kost in de vorm van frictiekosten. Het lijkt me dat we dat geld in deze tijd beter kunnen besteden”. Dat een ambtenaar moeilijk te ontslaan is, noemt Schaap een mythe. Waarom klinkt dan toch steeds weer de roep om afschaffing?
Klok en klepel
“Ik vrees dat degenen die dat roepen niet altijd gehinderd worden door erg veel kennis van zaken", zegt Schaap. "Ik las een interview met mevrouw Koser Kaya, waarin zij meldt dat één van de voornaamste redenen om de ambtelijke status te willen afschaffen is dat de overheid dan was verlost van de bovenwettelijke uitkeringen die het ontslag van een ambtenaar vaak zo kostbaar maken."
Die uitkeringen vervallen niet als je ambtenaren onder de werking van het arbeidsrecht brengt, meldt Schaap. "Die gaan deel uitmaken van de cao. Dat 'probleem', als je het al zo wilt noemen, los je er dus helemaal niet mee op. Steeds als ik dit soort uitspraken lees bevangt mij een treurigstemmend klok- en klepelgevoel.”
Schaap: “Je zou, als de overheidsfinanciën het weer toelaten, eens moeten kijken welke groepen ambtenaren onder de werking van het arbeidsrecht gebracht kunnen worden, maar kijk dan niet alleen naar het ambtenarenrecht. Neem ook het arbeidsrecht onder de loep. Het is toch eigenlijk te gek dat we met het toestemmingsvereiste voor ontslag nog steeds aan een stukje oorlogsnoodwetgeving vastzitten, en zo zijn er meer dingen die wel mogen veranderen”.
Einde ambtenarenstatus
Stel, het gaat door: de ambtelijke status wordt afgeschaft. Hoe erg is dat voor ambtenaren? "Dat valt wel mee", aldus Schaap. “De meeste ambtenaren voeren nooit een ambtenarenrechtelijke procedure en worden nooit geconfronteerd met een onvrijwillig ontslag. Die zullen er weinig van merken."
"Ga eens praten met een medewerker van bijvoorbeeld een nutsbedrijf, die vroeger ambtenaar was en later, na de privatisering van deze bedrijven, niet meer. Je treft echt geen zielig hoopje mens aan dat nog steeds de klap van de privatisering niet te boven is.”
Eerder verschenen in deze serie:
* Ambtenaar op staande voet ontslaan?
* Ambtenaar bedreigd door reorganisatie?
Kennisbank Rechtspositie Ambtenaren
| De databank voor diepgaande informatie over de rechtspositie van ambtenaren. Meer info >> |
Reacties (7)
mr. Leen | 10-12-2010 | 15:01
de ambtenarenstatus komt door benoeming tot stand, dat wil o.a. zeggen dat daar waar formeel de lagere en andere overheden 24 uur per dag en 7 dagen per week er dienen te zijn dat dit in formele zin ook voor haar ambtenaren geldt, zij zijn derhalve (bij bijv. calamiteiten) altijd oproepbaar en vanwege hun benoemingsstatus verplicht te komen.
Ik heb een klacht over deze reactie »de arbeidsrechtelijke status van een werknemer is een privaatrechtelijke overeenkomst tussen 2 partijen waarin o.a. de duur van de te leveren arbeid is opgenomen en daar blijft het in principe bij; zo'n werknemer heeft in principe het recht om extra oproep voor arbeid te weigeren (moet wel plausibele redenen hebben).
Daarnaast is er in de huidige praktijk (wellicht voorheen wel) nagenoeg geen verschil meer in de benoemings- en arbeidsrechtelijke status.
Dus waar praat men over!
Dirk | 10-11-2010 | 17:02
Ehhhh, ik denk dat de oud PTT-ers graag weer hun ambtenaarstatus in het staatsbedrijf terug willen. Mijn buurman wil dat heel graag. Veel goeds heeft de privatisering van de postwereld voor de medewerkers niet gebracht. En voor ons als burger is de postzegel heus niet goedkoper geworden eerder duurder dan voor het vrijgeven van de postmarkt. En al die postkantoren die verdwenen zijn? En mijn andere buurtgenoot wil graag de oude tijden van de staatsspoorwegn terug. Het werken bij de overheid mag best iets bijzonders zijn met bijbehorende ambtenarenstatus. Min of meer gelijkschakeling op bepaalde onderdelen met bedrijfsleven kan best inpassend zijn.
Ik heb een klacht over deze reactie »Jan | 26-08-2010 | 13:09
Ja ja, maar niet een salaris zoals in het bedrijfsleven zeker. Ambtenaren, behalve in de allerlaagste rangen, lopen nog steeds sterk achter ten opzichte van het bedrijfsleven. Alleen met goede secundaire arbeidsvoorwaarden die ten dele samenhangen met de ambtelijke status voorkom je dat niemand meer bij de overheid wil werken. Afgezien daarvan moeten ambtenaren beschermd worden tegen hun steeds wisselende politieke broodheren (en -dames), die bovendien vaak amateurs zijn.
Ik heb een klacht over deze reactie »Buurman | 19-08-2010 | 13:56
Natuurlijk moet die status er af waaro moet er een groep zijn die meer rechten heeft dan anderen het is toch al een zeer beschermde omgeving met allerlei zaken die in het bedrijfsleven helemaal niet aan de orde zijn nee iedereen het zelfde tot in de 2 de kamer toe niks wacht geld meer en niks speciale behandeling weet je wat dat bespaard per jaar
Ik heb een klacht over deze reactie »Arjen | 26-07-2010 | 12:07
voor iedereen die hier de achtergrondfeiten van wil weten (=onderzoek 2006):
Ik heb een klacht over deze reactie »http://www.regioplan.nl/publicaties/slug/type/rapporten/slug/kosten_en_baten_van_harmonisatie_van_de_rechtspositie_van_overheidspersoneel
P. Schouten | 26-07-2010 | 10:17
Ik ben het helemaal met Pieter Joost Schaap eens m.u.v. de laatste 2 zinnen. Ga niet alleen langs de medewerkers van de geprivatiseerde rijke nutsbedrijven, maar doe dan ook even een rondje langs de medewerkers van de arme geprivatiseerde buitendiensten van openbare werken en de vuilnisophaaldiensten. Dan hoor je een heel ander geluid Pieter Joost!
Ik heb een klacht over deze reactie »Gerrie Vis | 23-07-2010 | 14:11
Aan de ambtenaren status zit meer vast. Zelfs de sociale wetgeging is voor de indexering er aan gekoppeld.
Ik heb een klacht over deze reactie »