Discussie: Fusie of samenwerking?
03-08 2010 | 11:56 | Door: Nico van Wijk
Het forum is geopend. In de aanloop naar een bijzondere ledenvergadering van de VNG mag iedereen zijn mening geven over een herindeling van de bestuurslagen.
Aanleiding voor deze actie is de wens tot een efficiënter en democratischer bestuur te komen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft een eigen plan om dit te bereiken, wat Thorbecke 2.0 wordt genoemd. Voorzitter van de directieraad Ralph Pans ziet drie bestuurslagen in zijn glazen bol: Europa, het Rijk en de regiogemeenten.
Fusiegolf
Zijn plan is verwerkt tot een vrij omstreden resolutie. Vooral het vijfde deel van deze resolutie kan op weerstand rekenen, waardoor tijdens het jaarlijkse VNG-congres in juni alleen werd gestemd over de eerste vier delen. Als deel vijf wordt aangenomen, betekent dat het einde van de kleine gemeenten. Dan ontstaat een historisch grote fusiegolf.
Twee hete hangijzers liggen op tafel. Moeten de provincies verdwijnen? Moeten circa 35 grote gemeenten de basis vormen van dit nieuwe ‘huis’ met drie verdiepingen? Zowel de commissie Kalden, voor de heroverweging van het openbaar bestuur, als de VNG zien dit als de bestuurlijke toekomst. Hun antwoord is: ja.
Forum
Het pas geopende forum kent al vijf opiniebijdragen. Men is
voor of tegen de resolutie, maar er zijn volgens anderen ook middenwegen te
bewandelen. Gemeentesecretaris Jan Fraanje van Boxtel vindt het streven te
fuseren tot 30 of 50 gemeenten een stap te ver, “maar 100 tot 150 gemeenten
lijkt bespreekbaar.”
Fraanje voegt toe dat het kleinere gemeenten zou sieren na te denken over bestuurlijke eenwording. “Veel kleinere gemeenten zoeken momenteel al samenwerking met elkaar of met een centrumgemeente, of huren expertise en capaciteit in.”
Esther Heutink ziet helmaal niets in Thorbecke 2.0. “Met de
resolutie behartigen de voorzitter en het bestuur van de VNG de belangen van de
gemeenten niet”, schrijft de fractievoorzitter van het CDA in Ermelo.
“Integendeel. Pleidooien om het aantal gemeenten drastisch in te krimpen om daarmee miljarden te besparen, zijn op lucht gebaseerd. Waarom komt de VNG met dit voorstel?” vraagt Heutink zich af. “Is het niet veel meer een zaak die door de regering en het parlement besproken en bepaald moet worden?”
Andere insteek
Ook Carien Bölger, fractievoorzitter van Hart voor Blaricum, toont zich een kritisch lid van de vereniging. “Als het motto is 'laat meer aan de burgers over', waarom is dit dan op geen enkel punt geconcretiseerd in het manifest van de VNG?” Bölger ziet veel meer in samenwerking tussen kleine gemeenten in een regio. Juist in kleinere gemeenten komt de participatie van inwoners beter van de grond, vindt de fractievoorzitter.
Raadslid John Wijsmuller van D66 in Ede noemt
vier speerpunten. Verhoog de gemeentelijke belasting en verlaag de
Rijksbelasting. Geef gemeenten bevoegdheden over belangrijke lokale zaken. Maak
regiogemeenten en geef democratisch gekozen wijk- en dorpraden enige
zeggenschap. Het mag duidelijk zijn dat de meningen verschillen. Wie niet
digitaal wil discussiëren, kan ook naar één van de twaalf provinciale
bijeenkomsten gaan.
Fuseren, samenwerken, uitbesteden? Wat moet je doen om als kleine gemeente je dienstverlening te verbeteren? Kom naar de Grote Dag van de Kleine Gemeente.
Reacties (3)
Edward | 09-08-2010 | 14:41
Samenwerking is de toekomst.
Ik heb een klacht over deze reactie »Hoe je het inricht en invult, is de volgende stap. Eerst zal een ieder moeten geloven in samenwerken. De visie op het gebied van samenwerking en de bijbehorende uitgangspunten zijn bepalend. Pas dan heeft het zin om verder te kijken. Nu al zie je de vruchten maar ook de weerstanden voor fusie en/of samenwerking.
Het typische aan VNG in dit specifieke stuk is dat het model wel erg eenzijdig wordt gepresenteerd en ogenschijnlijk geen rekening wordt gehouden met de mening van anderen in de samenleving.
Hiermee lijkt draagvlak voor een dergelijke beweging niet of nauwelijks aanwezig.
Erwin | 05-08-2010 | 11:23
Fusies zijn erg duur en roepen veel weerstand op onder de bevolking. Met zo'n plan blijft de bestuurlijke lappendeken even complex als voorheen. Het is beter om de provincies en waterschappen af te schaffen en de taken aan (grote) gemeentes te geven. Laat het verder aan gemeentes zelf over om onderlinge samenwerking te zoeken. Het idee van verlagen Rijksbelastingen en verhogen gemeentelijke belastingen is wel sympathiek.
Ik heb een klacht over deze reactie »K.H.Boer | 04-08-2010 | 21:38
Reeds in 2006 startte in de Rode Hoed de discussie op basis van "Nederland praat mee".Door de val van het kabinet Balkenende 3
Ik heb een klacht over deze reactie »verdween de eindraportage in de bekende onderste la......Het ware aan te bevelen die rapportage nog eens boven water te krijgen.Mijn inbreng daarbij was:neem het Zwitserse model
eens als basis van uitgangspunt::Rijk.Provincie (kanton), Gemeente(gemeinde).Ook hier gaat de gemeenteherindeling voort.Voor Nederland:
Rijk-12 Pronvincies en rond 300-400 gemeenten.Gemeentelijke herindeling op grond van enigszins gegroetide territoriale samenwerkingsverbanden.Samenwerking Pronvincies en overblijvende 300-400
Gemeenten op basis van functionaliterit. Kieskringen paralllel laten lopen met Provinciegrenzen.Aantal te kiezen Tweede Kamerleden vanuit de provincies op basis van en rato van het aantal kiesgerechtigde stemmers of inwoners.Evens vanuit dit uitgangspunt de Eerste kamer rechtstreeks laten kiezen.Van Zwitserland is iets te leren op gebied van Staatinrichting en betrokkenheid
van de burgers:referenda.Nier voor niets een
van de oudste democratien in Europa(1291)!!Na de aansluiting bij de VN in 2002 is na de periode van bilaterale samenwerking met de EU een volwaardig lidmaatschap van Zwitderland tot de EU een kwestie van tijd...Samenvattend doorgaan met gemeentelijke herindeling tot 300-400 gemeenten met gemiddeld rond 50.000
inwoners:een minimum voor een deskundig ambtenarenappaaraat en bestuurlijke slagkracht.Kiestelsel herzien naar Zwitser model met elk jaar een andere minister-president:behoeven we niet meer 12 jaar tegen van Agt, Lubbers of Balkenende aan te kijken: zeer verfrissend
Vanuit ons vakantieadres in Zwitserland.
K.H.Boer, wethouder Uitgeest