Gemeente.nu

» »

Trend: Ambtelijke samenwerking

04-04 2011 | 11:03 | Door: Nico van Wijk

Waardering

Gerelateerd +

Termen +

-->

Print pagina
Stuur pagina door
RSS

Eén organisatie, meerdere gemeenten. De lokale overheid kiest steeds vaker voor ambtelijke samenwerking. Waarom?

Een recent voorbeeld. Vorige week kondigden Ommen en Hardenberg aan de nu nog gescheiden organisaties per 1 juli 2012 volledig te integreren met elkaar. De reden? Het verstevigen van de bestuurskracht en het onderliggende streven efficiënter aan het werk te kunnen binnen de grotere organisatie. Er moet namelijk ook bezuinigd worden, laten de gemeenten weten, die de colleges en raden wel gescheiden houden.

Voordelen

Lokale bestuurders denken dat taken gezamenlijk beter worden uitgevoerd, dat het minder gaat kosten en de gemeentelijke dienstverlening verbeterd. Als het gaat om de uitvoering van bepaalde taken is het doel ook bijvoorbeeld met het waterschap in de regio samen te werken. De backoffice wordt geïntegreerd, maar de voorkant blijft in de huidige twee gemeentehuizen aanwezig.

Samenwerken kan natuurlijk op verschillende terreinen. Gemeenten kunnen alle taken gezamenlijk uitvoeren of voor één of een aantal taken kiezen.

Parkstad Limburg

De acht gemeenten van het samenwerkingsverband Parkstad Limburg is het onderwerp geweest van een beschouwing door gemeentesecretaris Jean Schutgens en hoogleraar bestuurskunde Arno Korsten. Is het mogelijk om samen te werken op het terrein van belastingen, waarom zouden gemeenten dat eventueel doen en onder welke voorwaarden is dit succesvol mogelijk? Dat vragen de schrijvers zich af.

“De Limburgse gemeenten lieten zich inspireren het SETA-concept”, staat in hun beschouwing. “Samen en toch apart, een eenheid op basis van heldere afspraken met het bestuur van de gemeenten, die het primaat houden. Het gaat om slim de ambtenaren te delen in plaats van bestuurlijke herindeling. Bundeling levert meer kracht op dan alleen werken, is het motto.”

Het concept gaat ervan uit dat de structuur de doelstellingen van de partnergemeenten volgt. In Parkstad Limburg bestonden al bestuurlijke en ambtelijke platforms om bepaalde kwesties te bespreken, ook de gemeentelijke belastingen en sinds eind 2000 viel het woord samenwerking steeds vaker.

Dienstverlening

De gemeenten lieten onderzoek doen naar de mogelijkheden, een rapport dat in 2004 is verschenen. Uit het onderzoek bleek dat ze het beste volledig konden samenwerken. Een gedeeltelijke samenwerking zou voor de grotere gemeenten zelfs een verslechtering van hun dienstverlening betekenen, wat natuurlijk juist niet de bedoeling was. De bedoeling was en is gebruik te maken van elkaars sterke punten.

Eind 2004 wordt de intergemeentelijke samenwerking in de steigers gezet. Er komt een bestuurscommissie van gemeentesecretaressen, die leiding geeft aan de nieuwe uitvoeringsorganisatie. Zo heeft elke gemeente haar eigen stem in het samenwerkingsverband.

Schutgens en Korsten zetten de voordelen op een rij:

Samenwerking kan leiden tot efficiencyvoordelen en kostenbesparing door als grotere contractpartner op te treden;
Personele kwaliteiten kunnen in een groter samenwerkingsverband beter worden georganiseerd. Medewerkers krijgen mogelijkheden om door te groeien en er zijn meer mogelijkheden om specialistische kennis (innovatie) aan te trekken;
De continuïteit van de werkprocessen wordt door samenwerking verbeterd door het verdwijnen van éénmansposten;
Applicatiebeheer kan worden geprofessionaliseerd;
Ontwikkelingskosten krijgen een breder draagvlak en ‘het wiel’ wordt maar één keer uitgevonden;
Het gezamenlijk delen van kennis;
De mogelijkheden van het internet kunnen beter benut worden.

Toch kan de samenwerking ook nadelen met zich mee te brengen:

Vele bestuurders en ambtenaren hebben weinig ervaring met het hanteren van
dienstverleningsovereenkomsten;
Er zal planmatiger gewerkt moeten worden. De kans op spontane acties daalt;
Er ontstaat een grotere afstand tussen het bestuur en de uitvoering;
De standaardisatie van werkprocessen en producten kan de eigen identiteit van het
gemeentebestuur doen verminderen;
Het afleggen van politieke verantwoording wordt iets ingewikkelder.

De financiële winst komt langzamerhand aan het licht. De belastingafdelingen van de gemeenten hadden jaarlijks een budget 5,4 miljoen euro. Dit jaar is de verwachting dat het 3,8 miljoen zal kosten. Door de gezamenlijke herwaardering van het onroerend goed in de samenwerkende gemeenten moet nog eens een voordeel van 400.000 euro worden toegevoegd.

Het was een lange weg, hier uitvoeriger beschreven door Schutgens en Korsten, maar de voordelen lijken uiteindelijk zwaarder te wegen dan de nadelen.

Eerder verschenen over gemeentelijke samenwerking: