Gemeente.nu

Waar krimpgemeenten kampen met een overschot aan scholen, hebben groeigemeenten juist last van een tekort. Zowel Almere - waar het einde van de inwonersgroei nog lang niet in zicht is - als de Limburgse gemeente Arcen en Velden – waar steeds meer mensen wegtrekken – heeft last van de gevolgen van het veranderende bevolkingsaantal. Hoe gaan ze hiermee om en hoe ziet de toekomst voor beide gemeenten eruit?

Is het inwonersaantal belangrijk voor uw gemeente?

Adri Duivesteijn: 'Samen met betrokken partners - waaronder ook de rijksoverheid - onderzoekt Almere of en hoe de stad kan groeien. Met 60.000 nieuwe woningen en 100.000 extra arbeidsplaatsen moet Almere in 2030 plaats bieden aan 350.000 inwoners. De groei van Almere is met name een kwalitatieve opgave; Almere moet een complete, diverse en duurzame stad worden. Almere maakt - letterlijk en figuurlijk - de sprong naar een andere categorie stad.'

Fons Tans: 'Het is niet van doorslaggevend belang. We komen bijvoorbeeld niet aan een cruciale ondergrens van een inwonersaantal dat we als gemeente moeten hebben om "in leven" te kunnen blijven. Maar het is een feit dat de dalende inwonersaantal en de daarmee samenhangende vergrijzing en ontgroening de gemeente in problemen brengen.'

Welke problemen creëert deze ontwikkeling?

Adri Duivesteijn: 'Een nadeel is de toenemende druk op de ontsluitingswegen en het openbaar vervoer. Het rijk heeft onlangs besloten de Flevolijn te verdubbelen en ook de A6 wordt verbreed. Belangrijke stappen, maar nog niet voldoende. Almere verdubbelt; dat kan niet zonder extra investeringen in het openbaar vervoer. Een IJmeerverbinding is essentieel. De groei biedt natuurlijk ook kansen. We creëren variatie, in sociaal, economisch en ruimtelijk opzicht. Bestaande kwaliteiten - zoals het groene casco - worden behouden, diversiteit krijgt meer aandacht, en er we streven naar duurzame ontwikkeling.'

Fons Tans: 'Arcen en Velden is een plattelandsgemeente, maar voor veel agrariërs is bijvoorbeeld geen bedrijfsopvolging meer mogelijk omdat de jongeren naar de stad trekken. Omdat dit probleem voor veel gemeenten opgaat, werkt de provincie Limburg aan oplossingen. Ons grootste probleem is dat de gemeentelijke belastingen eigenlijk met 50 procent omhoog zouden moeten om te voorkomen dat de leefbaarheid omlaag dendert, maar dat kunnen en willen we onze inwoners niet aan doen. Het is verder opvallend dat bedrijven zich wel blijven vestigen, dat komt door ons kleinschalige maar zeer hoogwaardige bedrijventerrein.'

Wat zijn de effecten voor het voorzieningenniveau?

Adri Duivesteijn: 'Het is essentieel dat niet wij niet alleen woningen en arbeidsplaatsen realiseren, maar dat we tegelijkertijd zorgen voor een evenredig aantal voorzieningen. Dit betekent dat we moeten investeren in bijvoorbeeld leisure, zorg en cultuur. Verder heeft de stad behoefte aan hoger en liefst ook universitair onderwijs. Dit zorgt niet alleen voor een gemêleerde samenstelling van de bevolking, het trekt ook bedrijven aan.'

Fons Tans: 'Door de vergrijzing en ontgroening moeten we alle zeilen bijzetten om onze drie dorpskernen leefbaar te houden. Het kost bijvoorbeeld veel moeite en geld om scholen open te houden en verzorgingstehuizen op tijd af te hebben. Daarnaast kunnen de supermarkt en de bakker nu eigenlijk alleen open blijven doordat een grote stroom toeristen Arcen en Velden bezoekt waardoor we in toeristische perioden feitelijk duizenden extra inwoners hebben.'

Wat doet uw gemeente om het bevolkingsaantal positief te stimuleren?

Adri Duivesteijn: 'Zoals gezegd is de groei van de stad geen louter Almeerse aangelegenheid. Het is onderdeel van een veel grotere opgave. De internationale concurrentiepositie van de Randstad moet worden versterkt, en kwetsbare gebieden als het Groene Hart en de Amsterdamse scheggen moeten worden ontzien. Almere speelt een belangrijke rol in deze opgave. We kiezen nadrukkelijk niet voor ‘groei om groei’. Met de uitbreiding van Almere moeten nieuwe kwaliteiten aan de stad worden toegevoegd. De diversiteit en creativiteit die ontstaat wanneer mensen een eigen huis bouwen is zo’n kwaliteit. Daarom stimuleert de gemeente - met het programma "IkbouwmijnhuisinAlmere" - particulier opdrachtgeverschap. We hebben dit programma onlangs uitgebreid. Met "IkbouwbetaalbaarinAlmere" is particulier opdrachtgeverschap nu ook bereikbaar voor mensen met een inkomen tot modaal.'

Fons Tans: 'Als zelfstandige, kleine gemeente is het voor ons lastig om iets tegen deze ontwikkeling te doen. Dat komt vooral doordat de overheid meer taken bij gemeenten onderbrengt, maar daar geen extra middelen tegenover stelt. Simpel gezegd hebben we te weinig bestuurskracht om het probleem op te lossen. De belastingen flink verhogen zien we ook niet als een optie. Daarom gaat de gemeente Arcen en Velden op eigen verzoek op 1 januari 2010 samen met de gemeente Venlo. Na de fusie is er een veel groter arsenaal aan vakmensen, ambtenaren en geld om de problemen aan te pakken.'

Ziet u de toekomst met vertrouwen tegemoet?

Adri Duivesteijn: 'Dit jaar maken wij afspraken maken over de groei van Almere. De plannen krijgen betekenis in een Integraal Afspraken Kader, een contract dat wij met het rijk afsluiten. Eind 2009 moet dus meer duidelijkheid bestaan over de toekomst van de stad.'

Fons Tans: 'Na de fusie absoluut. Er zijn afspraken gemaakt dat de leefbaarheid in de toekomst gewaarborgd blijft. Zo is er na de fusie onder meer geld beschikbaar om starterswoningen te realiseren waardoor minder jongeren wegtrekken. Ook het voorzieningenniveau wordt weer op peil gebracht. De fusie is voor ons de beste en enige oplossing.'