Gemeente.nu

Het arbeidsklimaat is er door de economische crisis op z’n zachtst gezegd niet gezonder op geworden. Gemeenten doen er daarom alles aan om mensen aan het werk te houden en proberen ervoor te zorgen dat zo min mogelijk burgers in de bijstand terechtkomen. Ook Heerenveen en Arnhem zetten zich hiervoor in, beide op hun eigen manier.

Ziet uw gemeente de laatste maanden een toename in het aantal werkzoekenden?
Anton Nova: 'Het aantal werklozen dat zich bij het Werkplein meldt is duidelijk gestegen. Maar van het toename in het aantal mensen in de bijstand is amper sprake. In januari en februari nam dit aantal wel toe, maar vervolgens liep het weer terug. Omdat de uitstroom van mensen in de bijstand steeds op peil was, is de balans eigenlijk heel positief. In Arnhem zijn de gevolgen van de economische crisis minder waarneembaar dan in de rest van de regio omdat hier veel mensen werkzaam zijn in minder conjunctuurgevoelige sectoren als de zorg en het onderwijs. Maar waarschijnlijk komt de klap voor de bijstand nog later dit jaar.'

Jeroen Bodde: 'Ja, dat zien we zeker. Aan het begin van dit jaar leek het nog mee te vallen, maar vanaf februari zette gestaag een stijging in. De laatste maanden is de toename fors. Er zijn ruim 20% meer bijstandsaanvragen dan in dezelfde periode vorig jaar.’

Hoe probeert u deze mensen te laten reïntegreren?
Anton Nova: 'Mensen die zich melden als werkloze, proberen we eerst binnen een maand via bemiddeling en coaching weer op de arbeidsmarkt te krijgen. Als dit niet lukt, gaan ze door naar het Arbeidstrainingcentrum (ATC). Via het ATC proberen we Arnhemmers binnen drie maanden weer aan een baan te helpen. Als ook dit niet slaagt, helpen we ze voor 1 jaar aan een 100% gesubsidieerde baan, een zogeheten opstapbaan. Hier zetten we nu extra op in om bedrijven en werkzoekenden te helpen in deze zware economische tijden. Bedrijven kunnen werkzoekenden via een opstapbaan laten gebruikmaken van een werkplek die door de crisis (tijdelijk) overbodig is zodat de werknemer branchegerichte werkervaring opdoet.'

Jeroen Bodde: 'We hebben hiervoor vorig jaar een compleet nieuw re-integratiebeleid vastgesteld. Dat was vlak voor de crisis begon, de wereld ziet er inmiddels iets anders uit. Daarom hebben we onlangs een aangepaste aanpak vastgesteld. Het komt er in grote lijnen op neer dat we mensen die in staat zijn direct weer de arbeidsmarkt op te gaan, eerst een arbeidsovereenkomst van 6 maanden bieden zodat ze binnen die tijd arbeidsritme kunnen opdoen en vaardigheden kunnen aanleren en we gezamenlijk een nieuwe baan kunnen zoeken. Dit voorkomt dat ze in de bijstand komen. Mensen die niet direct klaar zijn voor de arbeidsmarkt, volgen het al langer bestaande traject waarbij we ze klaarstomen voor re-integratie.'

Zorgt de financiële crisis voor een hoger urgentiegevoel dan voorheen?

Anton Nova: 'Dat zeker. We zijn extra alert op de ontwikkelingen. Op dit moment valt het met de instroom in de bijstand mee, maar ook de uitstroom is minder. We moeten zorgen dat de uitstroom niet stagneert. Daarom houden we veel contact met uitvoerders om te weten wat er leeft op de werkvloer. Helaas zijn veel bedrijven terughoudend met gesubsidieerde banen, onder meer omdat werknemers het idee krijgen dat dit ten koste gaat van "gewone" banen. Dit beeld is echter onjuist.

Jeroen Bodde: 'Dat gevoel leeft heel erg binnen onze gemeente. De politiek zit er dichter op dan voorheen. Iedereen wil in deze moeilijke tijd het aantal werklozen zo beperkt mogelijk houden.'

Het is de bedoeling dat maatwerk in het gemeentelijke re-integratiebeleid centraal staat: waarop ligt bij u de nadruk?

Anton Nova: 'Ook bij ons ligt de nadruk op maatwerk. Met het ATC maken we uiteraard gebruik van standaard onderdelen, maar daarbinnen volgt elke deelnemer een eigen traject dat het beste bij hem past. Het is absoluut niet zo dat we iemand zo snel mogelijk aan het werk willen helpen zonder naar diens voorkeur te kijken, al heeft de "schoffelaar-zaak" ons dit imago onterecht bezorgd. Ook bij de opstapbaan kijken we naar het profiel van de werkzoekende. We hebben bijvoorbeeld het ziekenhuis als partner en daar kunnen uiteenlopende banen worden ingevuld: van kantine- en schoonmaakwerk tot het verlenen van zorg.'

Jeroen Bodde: 'Maatwerk is belangrijk. We richten ons beleid op allerlei verschillende doelgroepen. In Heerenveen zijn bijvoorbeeld bovengemiddeld veel alleenstaande werkzoekende moeders. Voor deze groep zijn we in samenwerking met het ministerie een pilot gestart om er gericht mee aan de slag te gaan. Maar zo zijn er meerdere doelgroepen die we heel intensief aan werk helpen. Het is belangrijk om groepen waaraan we tot voor kort de meeste aandacht besteedden, ook goed te blijven helpen. Toch moeten we wel keuzes maken. In deze financieel zware tijd hebben mensen met een uitkering bijvoorbeeld meer prioriteit dan nuggers (niet-uitkeringsgerechtigden die willen werken, red).'

Bij wie ligt de belangrijkste 're-integratietaak': gemeenten of het Rijk?

Anton Nova: 'Bij gemeenten. Het Rijk beschikt over het meeste geld, maar kan de re-integratie alleen centralistisch organiseren. Gemeenten weten het best wat in hun gebied nodig is en kunnen daarom het beste zelf kiezen hoe dit moet worden uitgevoerd. Je moet als gemeente kunnen inspringen op de vraag vanuit de arbeidsmarkt, het is niet handig als dat van bovenaf wordt opgelegd.'

Jeroen Bodde: 'Gemeenten hebben het best in beeld wat binnen hun gemeentegrenzen speelt en kunnen hun beleid hierop het best afstemmen. Het Rijk moet meer op afstand monitoren, registreren en ideeën spuwen. Op dit terrein is nog veel winst te boeken, maar dat ziet de overheid zelf ook.'

Eerder verschenen in de rubriek 1-tegen 1: