Gemeente.nu

Kerkgemeenschappen ondernemen veel op maatschappelijk gebied, maar maken nauwelijks gebruik van subsidies via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Dit blijkt uit onderzoek van adviesbureau Movisie. Gemeenten betrekken kerken te weinig bij het uitvoeren van het Wmo-beleid om de schijn van banden tussen kerk en staat te vermijden. Gemeente.nu vraagt de gemeenten Epe en Haarlem naar hun band met kerken.

 

 Werkt uw gemeente op Wmo-gebied samen met kerken?

Jan Berkhoff: 'We bepalen ons beleid met behulp van klankbordgroepen, hierin zijn ook de kerken vertegenwoordigd. Kerken zijn maatschappelijke organisaties met een groot potentieel aan vrijwilligers en daarom vinden we het belangrijk om contact met ze te onderhouden. Op Wmo-gebied hebben we geen specifiek samenwerkingsverband. Kerken zijn vooral een vangnet voor mensen die via de reguliere wegen niet meer kunnen worden geholpen Mensen die bijvoorbeeld onmogelijk aan een baan of uitkering komen, kunnen (meestal tijdelijk) wel steun krijgen via de kerk. Het is niet iets om trots op te zijn dat de wet deze mensen niet kan helpen, maar het is in dergelijke gevallen goed dat er kerken zijn.'

 

Hilde van der Molen: 'Jazeker. Ik kom zojuist van een werkbezoek aan het Leger des Heils. Nu is dat geen  kerkelijke instelling, maar ze geven net als kerken ondersteuning aan kwetsbare mensen. Ook hebben we banden met het oecumenisch diaconaal centrum "Stem in de Stad". Dat is een aanloopcentrum voor dak- en thuislozen en asielzoekers. In het kader van ons beleid Dialoog en Binding heeft Haarlem bij hen eenmalige activiteiten gesubsidieerd, zoals de bijeenkomst met Paul Scheffer.Verder werken we samen met de Islamitische Raad Haarlem. We hebben bijvoorbeeld subsidie verstrekt voor een iftar-ontmoetingsbijeenkomst. Overigens stellen wij hierbij wel de eis dat deze dan toegankelijk is voor iedereen, dus ook voor vrouwen. Tot slot is er nog het Mondiaal Centrum. Hierin zijn allerlei culturele en allochtone zelforganisaties gevestigd. We verstrekken subsidies waarmee zij hun achterban bij de samenleving kunnen helpen betrekken. Dit functioneert als een tierelier.'

 

Bent u bang voor een vermenging van kerk en staat?

Jan Berkhoff: 'Nee, we letten er goed op dat dit niet gebeurt. We onderhouden ook geen ‘subsidierelatie’ direct met kerken. Wel met stichtingen die operen met een geloofsovertuiging, maar die subsidiëren wij om de hulp die ze bieden. In Epe verricht bijvoorbeeld Youth for Christ veel goed jongerenwerk. Wij subsidiëren Youth for Christ, maar zij zijn in staat op een neutrale manier hun werk uit te voeren. Zo blijven kerk en staat gescheiden.'

 

Hilde van der Molen: 'Bang is niet het juiste woord, maar ik zal er wel alert op blijven. Ik ga uit van de trias politica. De kerk en de staat moeten onafhankelijk van elkaar functioneren. Je moet er een beetje in balanceren, maar we weten in Haarlem wat wel en niet kan.'

 

Spreekt u wel eens met kerken om te kijken op welke terreinen beide partijen elkaar iets te bieden hebben?

Jan Berkhoff: 'Absoluut. Zoals gezegd betrekken we ze bij de beleidsvorming en zijn ze actief als vangnet. Maar we gebruiken kerken ook om boodschappen uit te dragen. De burgemeester overlegt zo nu en dan met de kerkelijk leiders om elkaar bij te praten over beleid. Over sommige onderwerpen zijn kerken beter ingevoerd dan wij, neem bijvoorbeeld de armoede. Maar wij maken ook van kerken gebruik bij het uitdragen van bepaalde boodschappen. Dan spreken we bijvoorbeeld over de noodzaak dat jongeren minder alcohol moeten drinken en vragen we de kerken of ze dit in hun boodschap kunnen meenemen.'

 

Hilde van der Molen: 'Goed contact is heel belangrijk en in de gemeente Haarlem is dat goede contact er zeker. We brengen af en toe bezoeken aan het Diaconaal en het Mondiaal Centrum. Dan praten we erover hoe we dat contact nog beter kunnen maken, want beide partijen hebben elkaar zeker iets te bieden. In september tekenen we bijvoorbeeld een Armoedeconvenant. Hierbij zijn allerlei instanties en organisaties betrokken, ook de kerken. Het doel is om de dienstverlening aan kwetsbare mensen te verbeteren.'

 

Hoe ziet de ideale samenwerking tussen kerken en uw gemeente eruit?

Jan Berkhoff: 'Een open dialoog is erg belangrijk. Je moet als gemeente bewust zijn wat je bent, hetzelfde geldt voor de kerken. Vervolgens moet je elkaar weten te vinden. Dit kan misschien nog wel beter. Ik denk dat wij nog niet optimaal gebruikmaken van het potentieel dat kerken te bieden hebben. Maar ik zie wel dat dit verandert. Vroeger verliep de samenwerking met kerkelijke instanties veel krampachtiger. ‘Youth for Christ’ is nu bijvoorbeeld voor onze gemeente veel actiever in het jongerenwerk. Dat had enkele jaren terug niet gekund. Gemeenten zien langzaam in dat het dit soort organisaties het niet doen is om het uitdragen van hun geloof, maar dat ze vooral ook goed maatschappelijk werk kunnen verrichten.'

 

Hilde van der Molen: 'Zoals ik bij de vorige vraag eigenlijk al aangaf. Goed contact met kerken is heel belangrijk, omdat zij op hun beurt in contact komen met kwetsbare mensen of mensen die in armoede verkeren. Daardoor leren wij als gemeente deze personen ook weer kennen. Zo kunnen we samen de dienstverlening voor deze groep verbeteren.'

Eerder verschenen in de rubriek 1-tegen 1: