Gemeente.nu

Het Rijk hevelt in het kader van de decentralisatie steeds meer taken over richting gemeenten. Vooral voor kleinere gemeenten lijkt extra onderlinge samenwerking daardoor onontkoombaar. Hoe kijken de gemeenten Kerkrade en Baarle-Nassau tegen dit proces aan?

 

1. Stelt de decentralisatie van rijkstaken uw gemeente voor problemen?

Ralf Krewinkel: ‘In sommige gevallen wel. Wij krijgen er extra taken bij, maar hier worden vanuit het Rijk niet altijd de juiste middelen tegenover gesteld. Daar komt bij dat Kerkrade een krimpgemeente is. Het bevolkingsaantal neemt af en het ambtenarenapparaat moet eigenlijk mee krimpen, maar door de extra taken is de vraag of en in welk tempo dat dan zou moeten.'

Jan Hendrikx: ‘Voor echte problemen nog niet, maar we ervaren wel een toenemende werkdruk. De organisatie wordt extra belast en de kwaliteit van de dienstverlening staat onder extra druk. Als de decentralisatie zich op deze manier voortzet, komen we straks wel in de problemen. We moeten meer doen, terwijl de regelgeving op veel terreinen juist ingewikkelder wordt en de werkzaamheden efficiënter moeten worden uitgevoerd. Zodra er dan mensen uitvallen, komt onze continuïteit in de problemen.’

2. Vindt u dat uw gemeente zelf moet kunnen bepalen voor welke taken zij verantwoordelijkheid moet/wil dragen of is dat ongewenst?

Ralf Krewinkel: ‘Dat lijkt me ongewenst. Er moet wel overkoepeling zijn. Het werkt niet als de ene gemeente bijvoorbeeld wel zelf de Wmo of de WWB besluit uit te voeren en andere gemeenten niet. Hetzelfde geldt natuurlijk voor alle andere beleidsterreinen.'

Jan Hendrikx: ‘Dat lijkt me niet handig. Dan ontstaan er twee soorten gemeenten: sommige die wel extra taken uitvoeren en andere die dit niet doen. Ik ben er een voorstander van dat elke gemeente dezelfde taken heeft.’

3. Wordt uw gemeente op deze manier tot samenwerking gedwongen?

Ralf Krewinkel: 'Gedwongen is niet het juiste woord, maar de decentralisatie leidt wel tot extra samenwerking. Een voorbeeld is Parkstad Limburg waarin we met meerdere gemeenten uit de regio samenwerken, onder meer op economisch gebied en bijvoorbeeld de krimpopgave op de woningmarkt. Daarnaast werken we ook nauwer samen met onze Duitse buurgemeente Herzogenrath in Eurode verband. Dit heeft vooral betrekking op grensproblematiek en de arbeidsmarkt. De laatste jaren zijn dit soort samenwerkingsverbanden door de decentralisatie zeker toegenomen.'

Jan Hendrikx: ‘Dat sowieso. We kijken naar partners om op sommige terreinen samen te werken. Denk bijvoorbeeld aan ‘Personeel en Organisatie’ en ‘Sociale Zaken’. Eerst kijken we hiervoor naar buurgemeenten, maar bijvoorbeeld op ICT-gebied is samenwerking ook mogelijk met een gemeente die iets verderop ligt. Ik vind extra onderlinge samenwerking prima, want op veel beleidsterreinen valt op die manier winst te behalen.’

4. Hoe ervaart u de manier waarop de centrale overheid tot dusverre taken uit de AWBZ overhevelt naar gemeenten?

Ralf Krewinkel: 'Hierover ben ik niet tevreden. Vlak nadat besloten werd de Wmo-taken aan gemeenten over te dragen, trad de wet al in werking. Dit heeft voor veel onduidelijkheid gezorgd. Voor dit soort belangrijke veranderingen is een langere voorbereidingstijd nodig. Uiteindelijk komt het op z'n pootjes terecht, maar het zorgt wel lange tijd onnodig voor onrust bij zorgvragers en werknemers in de thuiszorg. Daarnaast moet het Rijk beter kijken welke (financiële) middelen het per gemeente beschikbaar stelt. Elke gemeente is anders en vereist een andere aanpak.

Jan Hendrikx: ‘Ik denk dat met name bij kleinere gemeenten de werkdruk erg is toegenomen. De Wet maatschappelijke ondersteuning is bijvoorbeeld een ‘open einde financiering’: je moet zorgen dat iedereen voldoende hulp in het huishouden krijgt. Het is soms spannend of dit lukt. Het is wel goed dat gemeenten dit uitvoeren, omdat ze dichter bij de bevolking staan. Maar het Rijk zou per gemeente beter naar de bevolkingssamenstelling moeten kijken. Als er de juiste menskracht en geld tegenover staan, is het prima te doen, maar dat is nu nog niet het geval.’

Eerder verschenen in de rubriek 1-tegen 1: