Gemeente.nu

Gemeenten ontkomen niet aan bezuinigingen. Als het aan de gemeenten Westerveld en Heerlen ligt, gaat dit niet ten koste van de kunst en cultuur. Sterker nog: investeren in cultuur biedt kansen.

- 1 tegen 1 -

1. Hoe belangrijk is lokale cultuur voor uw gemeente?

Kleine Deters: 'Heel belangrijk. Westerveld beschikt over een rijke en gevarieerde cultuur en cultuurhistorie. Dat mag niet verdwijnen. Onze gemeente bestaat uit 26 dorpen en overal is wel iets bijzonders. We hebben bijvoorbeeld de landelijk bekende Maatschappij van Weldadigheid in Frederiksoord en het Shakespeare Theater in Diever. Daarnaast staan in Westerveld bijna 200 rijksmonumenten, zijn er 2 nationale parken, hebben wij het enige zeemuseum van Nederland, het enige museum voor Valse kunst en hebben we onder meer 7 beschermde dorpsgezichten. Al deze cultuuraspecten bepalen de identiteit van de gemeente en maken het aantrekkelijk voor zowel inwoners als toeristen.'

Diederen: 'Ontzettend belangrijk. De gemeente Heerlen bevindt zich aan de rand van Limburg in een sociaal zwakkere regio en dat maakt het misschien wel extra belangrijk om in cultuur te investeren. Een goed cultureel aanbod vergroot namelijk de leefbaarheid in de gemeente. Het cultuuraanbod leggen wij echter niet van bovenaf op. We hebben drie cultuurscouts in dienst en die zorgen voor het contact tussen vraag en aanbod. Zij gaan bijvoorbeeld scholen langs om te kijken waar kinderen en jongeren behoefte aan hebben om ze vervolgens met de juiste organisaties in contact te brengen. Of ze spelen ons door waaraan behoefte is. Dit heeft al tot veel resultaten geleid.'

2. Wat zijn de speerpunten van uw lokale cultuurbeleid?

Kleine Deters: 'Het versterken van de culturele identiteit. Westerveld is zó’n rijke gemeente qua kunst en cultuur, maar onze eigen inwoners zijn zich hier onvoldoende van bewust. Daarom zetten we veel projecten op die de cultuurparticipatie stimuleren. Een voorbeeld hiervan is een project waarbij een kunstenaar samen met kinderen een urn maakt, een wens erin doet, de urn begraaft en vervolgens met behulp van vlinders de wensen verspreidt. Urnen hebben een belangrijke relatie met de Westerveldse historie en zo komen kinderen hier op een leuke manier mee in aanraking. Ook wordt in de hal van het gemeentehuis 4 keer per jaar een expositie gehouden met werken van lokale, professionele kunstenaars om de kunst dichter bij de mens te brengen.'

Diederen: 'Dit is heel divers. Heerlen telt zo’n 90.000 inwoners, maar heeft een centrumfunctie voor ongeveer 250.000 mensen. We richten ons onder meer op cultuureducatie en de meest uiteenlopende festivals, van jazz en blues tot pop en dance. Onder cultuureducatie vallen bijvoorbeeld de cultuurscouts die de bereikbaarheid en bekendheid van cultuur vergroten. Verder besteden we veel aandacht aan moderne kunst, de creatieve industrie en urban culture. Goed voorbeeld van urban culture is het International Breakdance Event (IBE) dat hier sinds 2008 jaarlijks wordt gehouden. Het is geen toeval dat zo’n groot festival hier plaatsvindt, het is een direct gevolg van de hiphopschool die wij als een van de eerste in Nederland hadden.'

3. Hoeveel geld maakt uw gemeente hier jaarlijks voor vrij? Is dit een vaststaand percentage van de totale begroting?

Kleine Deters: 'Dit is heel moeilijk te beantwoorden. Er is wel een basisbedrag van € 750.000 per jaar dat we besteden aan onder meer de muziekschool, de bibliotheek, amateurkunst en cultuureducatie, maar daarnaast lopen jaarlijks meerdere projecten. In 2009 was Westerveld bijvoorbeeld culturele gemeente van Drenthe, dus daar hebben we extra geld voor vrijgemaakt. Verder moet de Radiotelescoop worden gerestaureerd en hebben we € 100.000,- beschikbaar gesteld voor de verbouwing van het Shakespeare Theater. Ook komt er veel extra geld binnen via externe subsidies en fondsen. Een vast bedrag kan ik daarom onmogelijk noemen.'

Diederen: 'In de begroting staat dat we jaarlijks € 16 miljoen kunnen besteden aan cultuur. Dit is ongeveer 5% van onze totale begroting. Maar de laatste jaren hebben we er regelmatig extra geld voor vrijgemaakt. Bovendien hebben we ongeveer 10 jaar terug ons nutsbedrijf voor € 72 miljoen verkocht en dit geld is volledig geïnvesteerd in de revitalisatie van ons theater, de bouw van poppodium de Nieuwe Nor en de verbouwing van het 'glaspaleis'. Dit is een monumentaal warenhuis dat is omgetoverd tot cultureel centrum.'

4. Geldt lokale cultuur als een ‘luxepost’ waar gemakkelijk op kan worden bezuinigd?

Kleine Deters: 'Er zijn altijd mensen die vinden dat gemeenten er teveel geld aan uitgeven, maar aan de andere kant zijn er ook genoeg inwoners die vinden dat er veel meer aan moet worden besteed. Ik vind dat  je je altijd sterk moet maken voor kunst en cultuur, ook in tijden van bezuinigingen. Bovendien biedt het kansen, want het uitgebreide ‘kunst en cultuur-aanbod’ trekt veel toeristen naar onze gemeente en daar profiteren bijvoorbeeld de winkels weer van.'

Diederen: 'Nee. Het verhoogt het zelfbewustzijn en trots van onze inwoners en hiermee verbetert de leefbaarheid in Heerlen. Een goede leefbaarheid heeft weer een positieve invloed op de economie. Cultuur zorgt er bovendien voor dat creatievelingen zich graag in de gemeente vestigen en dat brengt weer bedrijvigheid met zich mee. In een onderzoek van het ministerie van VROM onder 25 gemeenten eindigde Heerlen vorige maand op de derde plaats wat betreft de leefbaarheid in wijken. Hierbij is gekeken naar veiligheid en cultuur. Dit is een goed voorbeeld van het belang van cultuur, daar moet je niet op bezuinigen.'

5. Heeft u voor de komende jaren nog concrete ambities met betrekking tot het lokale cultuurbeleid?

Kleine Deters: 'Belangrijkste is: mensen laten deelnemen aan, bewust maken van én trots laten zijn op het brede culturele aanbod. In brede zin staat ook de komende jaren ‘behoud door ontwikkeling’ centraal. Het is mooi om een monument te hebben, maar als het in verval raakt heb je er niets aan. Dat geldt bijvoorbeeld voor de kolonistenhuisjes van de Maatschappij van Weldadigheid. Omdat ze belangrijk zijn voor de geschiedenis willen we ze behouden, maar om ze ook bewoonbaar te houden is het noodzakelijk om iets meer woonruimte te creëren zonder dat de karakteristieken verloren gaan. Behouden en gebruiken is daarom op dit moment een grote ambitie.'

Diederen: 'In 2010 willen we de oprichting van een productiehuis afronden waarvoor we € 750.000 subsidie hebben ontvangen. Dit productiehuis kan straks voor de meest uiteenlopende doeleinden worden gebruikt. Ook zoeken we nog een definitieve huisvesting voor ons centrum voor beeldende kunsten. Echt grote ambities of wensen hebben we verder niet. We willen vooral goed blijven luisteren naar de wensen van de bevolking zodat ons aanbod daar op aansluit.'