Gemeente Sevenum II: Samen aan zet! Een totaalconcept voor het toekomstproof maken van een kleine gemeente
08-11 2007 | 10:17Sevenum is een gemeente met een ambitieus bestuur en een innovatieve organisatie die elkaar vinden in een goed bestuurlijk-ambtelijk samenspel. De toekomstvisie 'Sevenum aan zee?' die in de regio als schoolvoorbeeld geldt, heeft ook een vertaling gekregen naar de visie op de organisatie: 'Samen Aan Zet!'.
T-shirt Trotse ambtenaar.jpg
Deze organisatievisie bewijst dat ook kleine gemeenten in de toekomst bestaansrecht hebben, mits
zij hun zaken creatief en slim organiseren. Dit vraagt om een totaalconcept waarbij de organisatievisie de
spil is en de kwaliteit systematisch geborgd en verbeterd wordt via
het INK kwaliteitsmodel.
In het onderstaande wordt een viertal toonaangevende onderdelen uit dit
totaalconcept uitgebreid toegelicht.
De as: Organisatievisie Samen aan zet!• voorbereiding
gestart: 2005• einde project: 2010
In 2005 heeft de gemeenteraad van Sevenum de Toekomstvisie 'Sevenum aan
zee?' vastgesteld. De toekomstvisie van Sevenum is een compact en helder
strategisch document dat de gewenste toekomst van Sevenum schetst met een
doorkijk tot 2020. Met de toekomstvisie in de hand heeft de ambtelijke
organisatie van de gemeente Sevenum zelf de vraag gesteld: Wat voor een
organisatie hebben wij nodig om de toekomstvisie van Sevenum zo efficiënt en
effectief als mogelijk te helpen realiseren?
En dat niet alleen. In een tijd dat in gemeenteland schaalvergroting een
terugkerend thema is, hebben we bovendien de vragen gesteld:• Wat zijn de
sterke kanten van een kleine gemeente (maatwerk, snelheid bijvoorbeeld), en hoe
kunnen we die maximaal benutten?• Wat zijn de zwakke kanten van een kleine
gemeente (bijvoorbeeld personele kwetsbaarheid), en hoe kunnen we die zo goed
als mogelijk ondervangen?
In de overtuiging van ons eigen kunnen, ons gezonde verstand en de nodige
creativiteit, zijn we aan de slag gegaan. Niet met een 'externe deskundige' maar
met de medewerkers zelf. Aan de hand van bovengenoemde vragen, door het MT
meegegeven, heeft een ingestelde projectgroep (bestaande uit medewerkers uit
alle delen van de organisatie) een advies voor het MT voorbereid. Het resultaat
mocht er zijn. De meeste adviezen van de projectgroep zijn vertaald naar een
nieuw document: de organisatievisie van Sevenum met de titel 'Samen Aan Zet!' is
vastgesteld in september 2006.
Kernachtig geformuleerd luidt de visie:Binnen 5 jaar
wil de ambtelijke organisatie van de gemeente Sevenum een organisatie zijn met
een sterke focus op klanten. Op professionele wijze en met een strategische
alertheid zetten wij ons gezamenlijk in en dragen wij bij om onze kwaliteit
voortdurend te verbeteren en onze klantgerichtheid te blijven optimaliseren. Dit
dient te resulteren in een steeds grotere klanttevredenheid. Dit alles wordt
gerealiseerd binnen een werkklimaat dat gekenmerkt wordt door sociale
zakelijkheid. Wij zullen ons in onze visie laten leiden door onze slogan: Samen
Aan Zet!
De organisatievisie houdt een essentiële verandering van de organisatie in,
zowel qua cultuur als structuur. De kern van de organisatievisie is als volgt te
verbeelden:
Toelichting• De frontoffice is het visitekaartje van
de gemeente. Bij de frontoffice is sprake van een hoogwaardige klantbenadering
volgens het principe van accountmanagement. Juist als kleine gemeente willen wij
voorop lopen als het gaat om de kwaliteit van dienstverlening. Hiertoe is reeds
gestart met het klantwensenonderzoek (zie verderop) en het Projectenplan
Digitaal Sevenum.• Bij uitvoering moet vooral gedacht worden aan
vergunningverlening, administraties en specifieke vakkennis; zaken die kwetsbaar
zijn en zich relatief eenvoudig elders laten organiseren. Op bedrijfseconomische
gronden zal dit bij één partner worden ondergebracht. Hiertoe is het zogenaamde
Pact van America met de gemeente Horst aan de Maas afgesloten.• De
backoffice zal in de toekomst bestaan uit beleidsregisseurs. Met het oog op de
interactieve traditie in Sevenum, zijn hier medewerkers werkzaam die de kennis
organiseren via burgers, belangenorganisaties en ingebrachte expertise (via
Horst aan de Maas).
Spoorboekje
De organisatievisie is inmiddels doorvertaald naar concrete acties in het
gemeentelijk 'spoorboekje'. Dit is een planning waarin de verschillende stappen
voor de komende jaren in onderlinge samenhang zijn verwoord. De communicatieve
waarde van dit document voor het aanwezige personeel is groot: het schept
helderheid en voorkomt onnodige onzekerheid in het verandertraject.
Zowel de organisatievisie als het spoorboekje zijn te raadplegen op de website van de gemeente Sevenum »
Spaak 1: Deregulering klantdenken'Hoe kleine
gemeenten door slim samenwerken grote resultaten kunnen boeken'
• Initiatiefnemer: Initiatief kleine gemeenten Limburg (Projectleider
Sevenum)• Voorbereiding gestart: 2006• Einde project: 20 september
2007
De kleinere gemeenten in Limburg hebben elkaar gevonden in het Initiatief
Kleine Gemeenten (IKG) Limburg. Het IKG is een platform voor de kleinere
gemeenten om kennis te delen, samen kansen te benutten, en netwerken tot stand
te brengen. Het initiatief draagt bij tot een zelfbewuste en positiefkritische
benadering van de kleinere gemeenten in een veranderende omgeving.
Een voorbeeld van hoe kansen benut worden, is het project
Deregulering-Klantdenken dat door 11 IKG-gemeenten is opgepakt onder
projectleiding van de gemeente Sevenum.
Deregulering en KlantdenkenHet project 'Deregulering
en Klantdenken' heeft als doel het verbeteren van de klantgerichtheid. Door
middel van het verminderen en vereenvoudigen van de regelgeving wordt een
belangrijke bijdrage geleverd aan de service voor burgers en bedrijfsleven.
Hiervoor zijn de 60 meest voorkomende gemeentelijke producten tegen het licht
gehouden. Het resultaat, de handreiking deregulering, biedt tevens een handvat
voor andere gemeenten om aan de slag te gaan met deregulering.
ResultatenHet uitvoeren van alle
dereguleringsbesluiten door de 11 IKG-gemeenten, betekent concreet:• ruim
6.000 minder aanvragen door burgers en bedrijven per jaar (ruim 25%
reductie);• bijna € 300.000 minder administratieve lasten voor bedrijven per
jaar (ruim 30% reductie);• ruim 15.000 uur minder tijdsbesteding voor
burgers, verenigingen en stichtingen (reductie meer dan 35%);• een besparing
van € 800.000 aan kosten voor de organisaties.
Handreiking dereguleringNaar aanleiding van het
project is een handreiking tot stand gekomen waarin de “best practices” staan
toegelicht. De handreiking is op 20 september 2007 definitief vastgesteld en
beschikbaar voor alle andere gemeenten in Nederland. Overigens is ook vanuit het
buitenland (Duitsland) inmiddels belangstelling voor het project getoond.
Tot slotDeze aanpak in IKG verband heeft nog 3
expliciete voordelen die in het voorgaande nog niet benoemd zijn:1. De
kosten van het onderzoek zijn door deze geclusterde aanpak minder dan 20% dan
een individuele aanpak! 2. Door de aanpak is het eenvoudig om
subsidieverstrekkers te vinden. In dit geval waren dat het Ministerie van
Financiën, de Provincie Limburg en de Inspectie
VROM. 3. Er ontstaat kennisdeling tot op werkvloerniveau tussen
gemeenten. Medewerkers leren van elkaars best practices en staan bewuster stil
bij hun eigen werkzaamheden.
Spaak 2: Klantwensenonderzoek'Sevenum als
voorbeeldgemeente: waar een kleine gemeente groot in kan zijn'•
Voorbereiding gestart: januari 2006• Einde project: oktober 2006
Gemeente Sevenum werkt sinds 2005 met het zogenaamde INK kwaliteitsmodel.
De positiebepaling die aan de hand van dit model is uitgevoerd bracht onder meer
aan het licht dat we over onvoldoende informatie met betrekking tot
klanttevredenheid beschikken.
We roepen in gemeenteland wel allemaal dat we onze dienstverlening
willen verbeteren en dat we op klanttevredenheid minimaal een 7 willen scoren,
maar wat zegt dat eigenlijk? Wat verwachten burgers concreet van onze
dienstverlening? Om hier achter te komen heeft gemeente Sevenum medio 2006 een
klantwensenonderzoek gehouden.
PanelsIn verschillende burger- en ondernemerspanels
zijn ervaringen en vooral verwachtingen van onze dienstverlening
geïnventariseerd. Zo was er een panel voor klanten van bureau VROM, klanten van
Sociale Zaken, klanten van Bevolking maar ook ondernemers kwamen aan het woord.
Het onderzoek heeft uiteindelijk geleid tot een maatregelen-top-tien:
1. Avondopenstelling2. Werken aan imago
3. Benadering4. Kwaliteitshandvest 5. Telefoondiscipline
6. Stroomlijnen proces bouwvergunningen7. Ontvangstbevestiging met
datum inhoudelijke reactie8. Website 9. Ombudsman/
vertrouwenspersoon10. Transparante processen
Tien maatregelen, door klanten aangedragen als meest urgent, die direct een
positieve impuls aan onze dienstverlening geven. Via interne werkgroepen van
medewerkers zijn/worden alle verbeterpunten opgepakt en ingevoerd. Inmiddels
leidt dit ook tot een daadwerkelijke grotere kanttevredenheid. Uit de Staat van
de Gemeente, die op dit moment wordt uitgevoerd, blijkt bijvoorbeeld nu al dat
de klanten hun behandeling in het gemeentehuis waarderen met een rapportcijfer
hoger dan 9.
Daarnaast zijn de verwachtingen van burgers met betrekking tot
wachttijden, doorlooptijden, bejegening etc. gebundeld in een
kwaliteitshandvest. In dit handvest beloven we onze klanten bijvoorbeeld dat,
indien zij niet in staat zijn om naar het gemeentehuis te komen, wij bij hen
langs komen.
Voor een groot aantal producten hebben we dit soort beloftes opgenomen.
Maken we onze belofte niet waar, dan staat daar vanzelfsprekend ook een passende
tegenprestatie tegenover! Het kwaliteitshandvest zal dit najaar nog aan onze
inwoners worden gepresenteerd.
Om de klantwensen en -tevredenheid naar de toekomst te monitoren hebben we
bovendien een klantendashbord ontwikkeld. Dat het hier om een innovatief project
gaat blijkt wel uit het feit dat het meerdere malen is opgenomen in het boek 'De
klantgerichte overheid; werken aan en voor tevreden burgers en organisaties' van
Drs. Jean Pierre Thomassen. Tevens is het onderzoek aanleiding geweest om
Sevenum een lezing te laten verzorgen op het congres 'De burger tot dienst; best
practices uit de publieke dienstverlening' op 4 december aanstaande.
Het kwaliteitshandvest is terug te vinden op de website van de gemeente Sevenum »
Spaak 3: Talentontwikkeling in Noord- en
Midden-Limburg'Kleine gemeenten als kweekvijver voor grote
gemeenten'
• Voorbereiding gestart: april 2007• Einde project: januari 2008
Kleine gemeenten als kweekvijver voor grote gemeenten. Een motto waarmee
Sevenum aan de slag wil. Gemakkelijk gezegd, maar hoe doe je dat?
Net als andere gemeenten in Nederland ondervindt ook Noord-en
Midden-Limburg de effecten van een krapper wordende arbeidsmarkt. Als gemeenten
vissen we met zijn allen in dezelfde vijver die soms zo goed als leeg is. En met
wat meer pech beconcurreren we elkaar, terwijl het probleem blijft. Reden voor
de gemeente Sevenum om dit aan te kaarten in de secretarissenkring Noord- en
Midden-Limburg. De gemeentesecretaris van Sevenum heeft de uitdaging opgepakt en
samen met de P&O functionarissen van alle deelnemende gemeenten een concept
voor talentontwikkeling uitgewerkt.
Schoolbanken
Wat wij willen is om jong talent vanuit de schoolbanken warm te krijgen
voor het werken bij de gemeenten. Dit gebeurt door de volgende benadering:•
Via een private partij, denk bijvoorbeeld aan de bestuursacademie, worden de
opleidingsinstituten (waarmee zij reeds contacten hebben) benaderd en in het
bijzonder de leerlingen op die instituten.• Het jonge talent dat zo geworven
wordt, stroomt na een intake in bij kleinere gemeenten waar ze gemakkelijk(er)
een totaalbeeld van de gemeentelijke overheid krijgen.• De kandidaten
krijgen een talentontwikkelplan op maat aangeboden, waarbij voorzien wordt in de
nodige opleidingen, via bijvoorbeeld de bestuursacademie, en (interne) coaching
en begeleiding.• Op het moment dat een kandidaat aangeeft zich verder te
willen specialiseren wordt een (doorgaans grotere) gemeente gezocht waarin deze
verdere specialisatie kan plaatsvinden. De overgang naar deze nieuwe gemeente
wordt actief begeleid.• Via de regeling scholing en opleiding vergoedt de
ontvangende gemeenten een deel van de gemaakte onkosten, en wordt de coaching en
begeleiding overgedragen naar de volgende gemeente.
Meerjarig perspectief
Sterk marketingpunt van deze aanpak is dat jong talent een meerjarig
perspectief bij meerdere werkgevers wordt aangeboden, waarbij de persoonlijke
ontwikkeling centraal staat. Coaching en begeleiding is gegarandeerd en
opleiding wordt op maat aangeboden. Op termijn is het zelfs denkbaar om dit
traject onderwijskundig te certificeren.
Het concept kan bovendien verder worden uitgewerkt in de zin dat ook
doorstroming tussen gemeenten van zittend personeel op deze wijze kan worden
gestimuleerd en aanwezige competenties maximaal worden benut in een breder
verband dan alleen de eigen gemeente. Voor het management van de gemeentelijke
organisaties is op deze wijze gemakkelijker te voorzien in moeilijk vervulbare
vacatures. Bovendien is het systeem eenvoudig: het houdt zichzelf in stand en
ingewikkelde contracten zijn niet nodig. Wel is belangrijk dat de randvoorwaarde
is ingevuld: namelijk het besef bij het management dat deze open benadering
uiteindelijk meer oplevert dan een gesloten eigen winkelnering. Het resultaat is
dan als vanzelf meer dan de som der delen.
Aantal inwoners7.548
InzenderFrans Geurts, adviseur Kwaliteitszorg en
Planning & Control
Website
www.sevenum.nl
»



