Gemeente Achtkarspelen - Gung Ho! (ontwikkelingsgericht en waardengestuurd)
02-10 2009 | 09:44De gemeente Achtkarspelen heeft op basis van het boek Gung Ho! een organisatie- en cultuurverandering in gang gezet op basis van gedragsprincipes en gedeelde waarden. Deze verandering uit zich in meer werkplezier, ontwikkeling en professionaliteit onder medewerkers met voor burgers en ondernemers onderscheidende resultaten in de publieke dienstverlening.
Dit project was genomineerd voor de Bestuursacademie Nederland Innovatie Award 2009 in de categorie Kleine Gemeenten »
| gemeente | Achtkarspelen |
| inwoners | 28.210 |
| Doel | In een korte doorlooptijd houding, gedrag en dienstverlening van de gemeente Achtkarspelen fundamenteel veranderen met voor burgers en ondernemers onderscheidende resultaten in de publieke dienstverlening en zichtbaar meer werkplezier, ontwikkeling en professionaliteit onder medewerkers. |
| Doelgroep | alle personeelsleden van de gemeente (circa 230 medewerkers) |
Aanpak
Organisatie- en cultuurverandering inzetten op basis van gedragsprincipes en gedeelde waarden, deels ontleent aan het boek Gung Ho! van Ken Blanchard. Kern: drijfveren van medewerkers om te werken voor de publieke zaak meer centraal zetten, ieders specifieke talent en bijdrage in het publieke product zichtbaar maken en waarderen, betekenis en inzet van leiderschap bij leidinggevenden versterken, de voortgang aanmoedigen en echte en tijdige complimenten geven, onder meer vertaald in een stevig opleidingsbudget, papaverlof van 10 dagen, cafetariamodel met aanvullende arbeidsvoorwaarden, etc.
Verder: leidinggevenden omarmen en geven radicaal inhoud aan de vijf kernwaarden in de organisatie: iedere maand, iedere week, iedere dag, ieder uur, en zijn daarop aanspreekbaar. De kernwaarden zijn: VISBV, wat staat voor vertrouwen, initiatief, samenwerken, betrokkenheid en verantwoordelijkheid nemen. Drive, inspiratie en te bereiken prestaties staan centraal. Regels, procedures en blauwdrukken worden gerelativeerd en tot het minimaal noodzakelijke niveau teruggedrongen zodat medewerkers niet hersendood worden gemaakt maar worden uitgedaagd zelf met ideeën, oplossingen en maatwerk te komen. De burger is geen klant, gelet op het specifieke publieke karakter van de gemeente, maar voelt zich wel altijd als klant behandeld.
Alle (ook kwetsbare) informatie binnen de organisatie wordt gedeeld en is transparant voor iedereen beschikbaar zodat iedere medewerker zich kan verbinden met de organisatie-ambities en die mee kan formuleren en invullen. Wanneer en hoeveel je werkt is niet relevant: het resultaat telt. Om die reden is de prikklok publiek met een moker aan diggelen geslagen en is prestatiebeloning ingevoerd. Goede dienstverlening begint met elkaar kennen, reden voor een uitgebreide sessie speednetwerken in de organisatie. Wat het betekent om een droom na te jagen, hindernissen weg te nemen en het ondenkbare te bereiken is gezien door 200 collega’s bij de vertoning in werktijd van de film ‘As it is in heaven’ in de tot bioscoop omgebouwde raadszaal. Leidinggevenden deden er later nog een schepje bovenop met een training over leiderschap adhv filmfragmenten, die de tongen over situationeel leidinggeven los hebben gemaakt. Afdelingen en teams leverden allemaal bijdragen aan het spiegeltheater waar de gedroomde gemeentelijke overheid werd gespeeld en overige collega’s verbeteracties kon voorstellen. Tenslotte het ‘Ja, maar theater’ laten optreden om ja, maar gedrag in ja, en gedrag om te buigen.
In de kern: aandacht geven, vertrouwen geven en heel veel open en transparant communiceren en zo weinig mogelijk managen: de werkvloer heeft de goede ideeën, de leiding zorgt voor de randvoorwaarden om de goede dingen goed te doen. Aandacht geven aan de zaken die goed gaan en daaruit geloof en energie putten om de zaken die nog beter kunnen aan te pakken. De roze bril is gaandeweg het symbool van de cultuurverandering geworden. Slechts af en toe zetten we de blauwe bril op.
Wie zijn/waren erbij betrokken
Geen leiders zonder volgers, dus iedereen doet mee. Niet omdat ze moeten maar omdat ze willen en zich veilig voelen om bij te dragen aan het experiment dat gericht is op het opnieuw uitvinden van de lokale publieke overheid anno 2009.
Resultaat
Heel veel burgers en bedrijven die ervaren dat er een andere wind waait in de gemeentelijke organisatie en spreken dat ook actief uit hoewel ze dat als nuchtere Friezen niet gewoon zijn. Verder heeft de gemeente als werkgever een grote aantrekkingskracht gekregen voor oudere en jonge high potentials die graag binnen een ontwikkelingsgerichte en waardengestuurde publieke organisatie willen werken waar het niet bij woorden blijft. De gemeente loopt in NL voorop bij het invoeren van service/kwaliteitsnormen voor alle gemeentelijke diensten en producten en spreekt daarover landelijk op congressen van VNG e.a. (kandidaat voor de prijs voor de gemeente met het beste kwaliteitshandvest). Verder: een top 2 notering in ranglijst van beste WMO loketten, binnenhalen van een onmogelijk geachte Europese recordsubsidie van € 8.000.000 en in 2009 (www.vitalruralarea.eu) en als klap op de vuurpijl de prijs voor beste gemeentelijke werkgever van Nederland op basis van een medewerkerstevredenheidsonderzoek, uitgevoerd door Effectory en Vkbanen.nl met scores die op vrijwel alle punten ruim boven de top 3 benchmark voor gemeenten in Nl lagen, gemeten over de afgelopen 20 jaar. Ons eindcijfer was 7.8 waarmee we ons in goed gezelschap van Ahold, Loyens en Loeff en KLM bevonden.
Maar vooral: gemotiveerde collega’s die met plezier naar hun werk gaan, uitgedaagd worden het beste van zichzelf te laten zien en (soms na lange tijd van verzuring en stilstand) weer de dingen gaan doen die ooit de reden vormden om zich in dienst te stellen van de publieke zaak en zichzelf daarmee opnieuw uitvinden en nieuw perspectief kiezen. De trots en het succes van medewerkers en gezamenlijke bereikte resultaten is de dagelijkse energiepil voor directeur, managers en teamleiders.
Wanneer liep of loopt dit project?
Organisatieontwikkeling en cultuurverandering kent geen begin en geen einde en betekent een voordurend zoeken naar een goede mix van inspiratie en transpiratie. De beschreven resultaten zijn vooral bereikt in 2008/2009.
Bekijk de andere genomineerde projecten voor de Bestuursacademie Nederland Innovatie Award 2009 in de categorie Kleine Gemeenten:
+
ga direct naar de kennisbank:
