Gemeente.nu

Gemeenten moeten hun zorgaanbieder voor het huishoudelijke werk kiezen na een openbare aanbestedingsprocedure, meldt directeur-generaal Interne Markten van de Europese Commissie.

Het ministerie van Volksgezondheid had om duidelijkheid gevraagd, omdat steeds meer gemeenten merkten dat het aanbesteden meerdere nadelen kent. Er werd vooral gekeken naar de laagste prijs voor een uur huishoudelijke hulp, waardoor cliënten vaak klaagden over de gebrekkige kwaliteit van de huishoudelijke hulp.

Rode cijfers thuiszorg

Daarnaast hebben de aanbestedingen geleid tot grote verschuivingen van personeel. Medewerkers waren hun werk niet zeker, verloren hun arbeidsrechten soms en vele thuiszorgaanbieders gingen failliet. Momenteel schrijft tweederde van de organisaties nog rode cijfers, hoewel moet worden aangemerkt dat het ook voor die tijd geen groeimarkt is geweest. De SP diende een wetsvoorstel in om te stoppen met de aanbestedingen; advocaten vroegen zich af of dit nu echt verplicht was.

In de brief van de Europese Commissie aan het ministerie van VWS wordt benadrukt dat het wel degelijk verplicht is. Huishoudelijke hulp is een verzorgende taak, maar is praktisch gezien een economische dienst. Dit omdat het gaat om schoonmaken. Een aanbesteding is dan verplicht, volgens Europese regels. De antwoorden vande directeur-generaalzijn informeel, wordt benadrukt in de brief. Uiteindelijk bepaalt het Hof van Justitie van de EU de regels.

Serieuze zaak

“Het gaat hier om de vraag of huishoudelijk werk valt onder de zogeheten 2B-diensten, waardoor je niet Europees hoeft aan te besteden." Dat meldt Elies Steyger, hoogleraar aan de faculteit der rechtsgeleerdheid aan de Vrije Universiteit en advocaat bij Holla Advocaten in Den Bosch. "De Europese Commissie zegt nu dus van niet. Die ziet de thuishulp puur als schoonmaakwerk, wat een economische of 2A-dienst wordt genoemd.” De brief verbaast Steyger niet. “Dit standpunt was te verwachten en je moet het als gemeente wel serieus nemen.”

Volgens Steyger staan gemeenten voor een belangrijke beslissing. Koppel je de huishoudelijke taken los van de verzorging of niet? “Het is nu aan de gemeenten om te bepalen hoe zij de diensten op basis van de Wmo gaan aankleden. Als je verzorging loskoppelt van het schoonmaakwerk, moet je dat laatste  aanbesteden. Voor de verzorging geldt dat niet.” Gemeenten die de interpretatie van de Europese Commissie willen aanvechten bij het Hof van Justitie hebben een lange weg te gaan. Steyger meldt dat er dan eerst een procedure moet lopen op nationaal niveau, waarna de zaak mogelijk bij het Hof wordt neergelegd.