'VNG maakt aftrekpost van openbaarheid'
14-05 2010 | 10:14 | Door: Willem Hofs
De VNG maakt van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) een aftrekpost door gemeenten te adviseren kosten in rekening te brengen voor het indienen van Wob-verzoeken.
- COLUMN -
Aanleiding is een uitspraak van de rechtbank in Den Haag dat gemeenten geen leges meer mogen heffen voor het op verzoek openbaar maken van overheidsinformatie. Wie de Wob inzet, is de redenering van de rechtbank, maakt informatie voor iedereen toegankelijk en dat is in het algemeen belang. Wie een Wob-verzoek indient, oefent een recht uit.
Dat is iets voor iedereen en daarom geen dienst. Geld rekenen voor iets anders dan kopieerkosten of het maken van een samenvatting is dan ook niet toegestaan.
Deze regel gold al voor landelijke overheden, maar geldt na de uitspraak van de Haagse rechtbank in de zaak tegen de gemeente Kaag en Braassem, aangespannen door onderzoeksjournalist Brenno de Winter, nu ook voor gemeenten. Maar niet als het aan de VNG ligt.
Directielid Kees Jan de Vet noemt als argument om toch kosten in rekening te brengen dat gemeenten worden overspoeld met Wob-verzoeken. 'Dit juist in een tijd waarin veel gemeenten op de kosten van hun bedrijfsvoering stevig moeten bezuinigen.' Volgens De Vet wordt de Wob ook gebruikt als 'kosteloos rondvraagmiddel' voor afstudeeronderzoeken.
De Vet wil een fundamentele discussie met het Rijk over de kwestie. Ik heb zelden zulk bureaucratisch, een directielid van de VNG onwaardig, gezwets gehoord. De VNG zou op de bres moeten springen voor openbaarheid van bestuur en gemeenten juist moeten stimuleren hierin actiever te zijn. Want zelfs volgens De Vet kunnen gemeenten met proactieve openbaarheid 'grote slagen maken'.
De Vet maakt van de Wet openbaar bestuur een aftrekpost, terwijl het gaat om openbaarheid en transparantie. De VNG zou gemeenten met tools, tips en stappenplannen moeten ondersteunen bij een actiever beleid op het gebied van openbaarheid en hoe deze te organiseren.
Meer openbaarheid is noodzakelijk voor het goed functioneren van onze democratie en leidt tot minder Wob-verzoeken. En minder Wob-verzoeken leidt tot minder kosten bij de gemeenten. Kees Jan, het geld ligt op straat; niet op het Binnenhof.
Willem Hofs is ambtenaar, ondernemer, copywriter en blogger. Hij heeft een haat-liefde-verhouding met de overheid. Een voorstander van een sterke en sociale overheid, maar bestrijder van de uitwassen van de overheidsbureaucratie. Hofs blogt over het onstuimige leven van de ware ambtenaar op: ambtenaar.blog.nl
+
ga direct naar de kennisbank:
Reacties (5)
Brenno de Winter | 14-05-2010 | 20:17
@Jan Backbier: Duidelijk heb jij het geval niet begrip, want in een paar zinnen stop je in ieder geval vier feitelijke onjuistheden. Vermoedelijk komt dat door te weinig kennis van het dossier:
Ik heb een klacht over deze reactie »1. Het ging niet om zonnebrillen, maar om falend beleid. Eerder had de VNG mij toegang tot informatie ontzegd. Later zou juist in dit dossier Arthur Docters-van Leeuwen stellen dat de VNG hier een van de hoofdschuldigen;
2. Zo bewerkelijk was het niet. Sommige gemeenten waren in een kwartier klaar. In Noorwegen kun je zelf documenten uitzoeken. Dat mag ik hier niet.
3. Ik wil niet gesponsord worden. Ik wil inzage in documenten. Er is gekozen deze niet pro-actief openbaar te maken. Dan heb je geen keus. Een andere kant op kijken is niet de bedoeling van journalistiek. Ik zou zeggen zet alles online als je het toch geautomatiseerd verwerkt. Dan heb je nooit meer Wob-verzoeken.
4. Opmerkelijk genoeg kostte het niet gemeenten alleen. NOiV heeft nu twee personeelsleden op het dossier van gemeenten gezet. Dat is dus harde ondersteuning.
Oproep aan overheden: doe niet zo geheimzinnig over de voortgang van het beleid.
Paul van der Hart | 14-05-2010 | 18:31
Ik heb de blinde paniek megemaakt die ontstond na het oorspronkelijke WOB-verzoek van Brenno.
Ik heb een klacht over deze reactie »Gemeentelijk Nederland was in rep en roer, ambtenaren liepen als kippen zonder kop rond, tot uiteindelijk de adviezen begonnen binnen te druppelen. En de adviezen kwamen neer op: "houd op afstand, traineer, en maak het duur. Héél duur."
Maakten al die ambtenaren en juridische afdelingen en wethouders en gemeentesecretarissen zich nou zo druk over de uit de hand lopende kosten? Welnee.
Het grote probleem was dat men openheid van zaken moest geven. Men moest met de billen bloot. Want men vreesde dat uit het WOB-onderzoek van Brenno zou blijken dat gemeenten niet voldeden aan de door het parlement gesanctioneerde eisen van Heemskerk en Bijleveld. Niks open zource, niks open standaarden. En dat in tijden waarin gemeenten ook al de BAG, de WABo en de WKPB niet op orde hadden.
Het was gewoon doodordinaire angst voor gezichtsverlies En het had helemaal drie keer niks met de kosten te maken.
De rol van de VNG hierin is stuitend, en lijkt me zelfs verregaand ondemocratisch. Het willens en wetens tegenwerken van de transparantie en de openheid van ons bestuur, met een nauwelijks verhuld beroep op de bedrijfsvoering.
En beste Jan Backbier: in een tijd waarin iedereen moet bezuinigen moeten we blij zijn met onderzoeksjournalisten die verspillingen blootleggen: of het nu gaat om verspillingen van honderdduizenden euro's in ICT middelen, of een minister die een zelfvergeten zonnebril declareert. Op die manier werken de WOB en de WOBber actief mee aan het realiseren van bezuinigingen.
Cees Verhoef | 14-05-2010 | 15:07
Helemaal eens met Willem Hofs. Een Wob-verzoek wordt niet zomaar ingediend. Op die manier zijn belangrijke onthullingen gedaan. De overheid moet zo transparant mogelijk zijn en dit is een middel daartoe. Anders zijn we overgeleverd aan de oppervlakkige knip- en plakberichten van het ANP, de NOS en andere weinig onderzoekende media.
Ik heb een klacht over deze reactie »Jan Backbier | 14-05-2010 | 14:00
Helemaal eens met Kees Jan de Vet. In een tijd waarin alles en iedereen moet bezuinigen past het niet dat we onderzoeksjournalisten en hun kranten gaan subsidieren om er vervolgens achter te komen dat iemand een zonnebrilletje heeft gedeclareerd. De kosten om dit te achterhalen wegen niet op tegen de opbrengsten van het principe openbaar bestuur
Ik heb een klacht over deze reactie »| 14-05-2010 | 13:35
Willem Hofs heeft vooral een hele grote mond!!!
Ik heb een klacht over deze reactie »