Wob: 'Hoogste rechter moet oordeel vellen'
17-05 2010 | 11:52 | Door: Nico van Wijk
De VNG wil geld zien voor het openbaren van informatie. Daarom staat journalist Brenno de Winter op 15 juni in de rechtbank, bij een zaak die wordt behandeld door een meervoudige kamer.
Eerder won De Winter een zaak tegen Kaag en Braassem. Die gemeente vroeg een vergoeding om informatie te verschaffen, wat verplicht is volgens de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). “Toen die uitspraak kwam, heb ik zelfs voorgesteld om samen een persbericht te schrijven”, meldt De Winter. “Eind goed al goed, dacht ik.”
Hoger beroep
Dat bleek niet juist. Een week later blijkt Kaag en Braassem een zaak in hoger beroep te overwegen. “Het heeft er zeer de schijn van dat zij hiertoe hebben besloten onder druk van de VNG”, zegt De Winter. “Dat het allemaal zo moet gaan, ligt aan de gemeenten. Niet aan de burgers. Het is een gotspe om te moeten betalen voor documenten die je openbaar moet kunnen inkijken.”
De Winter vindt dat de zaak naar de Raad van State moet, de hoogste algemene bestuursrechter van Nederland. Volgens de journalist is er een belastingrechter toegewezen aan de zaak. “Ik waag te betwijfelen of een belastingrechter wel bevoegd is voor een dergelijke zaak.”
Het kan schijnbaar anders. De Winter legt uit dat in Noorwegen nagenoeg alle documenten met informatie online zijn te vinden. “Dat is toch een no-brainer? Als je die informatie toegankelijk maakt, krijg je veel minder Wob-verzoeken.” De Winter vindt de VNG laakbaar in deze kwestie. “We praten over een obstructie van de vrije nieuwsgaring.”
Ambtenaar 2.0
Ook in Australië gaan ambtenaren anders om met de openbaarheid van informatie. Daar is nagenoeg alle informatie digitaal beschikbaar voor burgers. Het Australische succes zou in schril contrast staan met het Nederlandse ‘Ambtenaar 2.0’.
De ontwikkeling van een nieuw ICT-systeem voor de overheid was ook de reden voor De Winter om zijn Wob-verzoeken te doen bij gemeenten. “Ik heb ontdekt dat het niet goed gaat met de open standaarden in Nederland. Dat er vervolgens twee medewerkers van Nederland Open in Verbinding zijn toegevoegd aan het digitaliseringproject lijkt me tekenend voor het belang van openbaar toegankelijke informatie.”
Kosten dekken
Een woordvoerder van de VNG laat weten begrip te hebben voor journalisten die kosten maken om aan informatie te komen. “Maar het is niet meer dan logisch dat je bepaalde kosten in rekening brengt, zoals kopieer- en arbeidskosten.” Over de Noorse en Australische voorbeelden zegt de woordvoerder: “Dat proberen wij ook hier te doen, maar dat kost dus tijd en geld. Het gaat ons puur om de kostendekkendheid.”
+
ga direct naar de kennisbank:
Reacties (6)
Paul van der Hart | 17-05-2010 | 21:38
@Jan Kijlstra: Een OO-formaat hoeft noiet noodzakelijkerwijs door de gemeente "begrepen" te worden. Het officiële format dat voor de gemeenten is erkend is de open standaard ODF (voor te bewerken documenten) of pdf-A (voor niet te bewerken documenten).
Ik heb een klacht over deze reactie »Misschien dat je dit bedoelt, en dán is de betreffende gemeente in gebreke, omdat deze open standaarden vanaf 1-1-2009 door gemeenten gebruikt moet worden.
Voor de MS Office 2003 versie is een ODF conversie programma van Microsoft beschikbaar.
En voor niet-te-bewerken (read-only) pdf-documenten is een gratis reader beschikbaar, die overigens vrijwel elke gemeentelijke werkplek inmiddels wel heeft.
| 17-05-2010 | 18:37
Het in rekening brengen van kosten is een verkapte manier om maar vooral niet documenten openbaar te hoeven maken. Velen zullen afhaken, voorkomt moeilijke vragen. Het zou het parlement sieren in haar regelzucht een wet te ontwerpen dat alle documenten die onder de WOB vallen on-line beschikbaar te stellen. Dit moet niet zo moeilijk zijn omdat de meeste stukken allang (intern bij overheden) digitaal beschikbaar zijn. Alleen het rubriceren en on-line zetten is een éénmalige extra handeling.
Ik heb een klacht over deze reactie »Ton | 17-05-2010 | 17:32
Wie heeft al die duizenden ambtenaren ingehuurd? En waartoe ?
Ik heb een klacht over deze reactie »Het salaris van al die overheidsdienaren wordt door de burger betaald om ten behoeve van die zelfde burger zaken te regelen. En dan is het niet meer dan normaal dat de belastingbetaler openheid en verantwoording krijgt. Gratis en voor niks.
John 55 | 17-05-2010 | 16:20
Ik word er dood ziek van. De VNG heeft alleen oog voor hen zelf maar als het gaat om bvb eenheid van kostenb zoals paspoorten invaliden kaarten ect ect dan gaat elek gemeente z'n eiegen godelijke gang daar zou de VNG eens zich druk over moeten maken.
Ik heb een klacht over deze reactie »Ik kies in mijn gemeente wie ik wil en niet alle invloed van de VGN erbij zodat ik er alleen maar last van heb want iets goeds komt er niet vandaan
Jan Kijlstra | 17-05-2010 | 14:15
Het is alom bekend dat de overheid niet goed omgaat met de eigen richtlijnen mbt open standaarden. Recent voorbeeld: een Open Office document kon door een gemeentelijk ambtenaar niet worden geopend. Reden: er is geen Open Office geïnstalleerd. Conversie naar Word 2007 hielp overigens ook niet. Reden: men blijkt nog te werken met Word 2003.
Ik heb een klacht over deze reactie »Dus niet alleen werkt men (waarschijnlijk om licentiekosten te besparen) met verouderde commerciële software, maar bovendien heeft men de gratis, volledig compatibele en de facto voorgeschreven standaard Open Office niet geïmplementeerd. Hoe dom is echt dom?
mr. W.D. Piek | 17-05-2010 | 14:09
Allereerst is het de belastingrechter die bevoegd is, omdat de kopieerkosten voor Wob-documenten normaal gesproken onder de Legesverordening vallen.
Ik heb een klacht over deze reactie »Verder is het vaste jurisprudentie dat dit kan. Ook is vaste jurisprudentie dat kosten voor geleverde arbeid in beginsel niet in rekening kunnen worden gebracht , tenzij de vraag zo ingewikkeld is dat dit intensief dossieronderzoek vergt.
Voor wat normaal binnen handbereik ligt hoeven geen uren van de behandelend ambtenaar te worden vergoed. Hoe lastig het bijeengaren van de gevraagde informatie soms ook is. Dit hangt overigens af van de eigen archivering en daarvoor hoeft een burger niet te betalen.
Die behandelend ambtenaar hoeft ook niet alles uit te zoeken. Men gaat vaak veel te ver. Dit ligt anders als verzoeker concreet omschreven stukken opvraagt. Opgezochte dossiers/informatiedragers kunnen ook aan verzoeker ter inzage worden gegeven als de vragen algemeen van aard zijn ("alles" binnen een bepaalde periode bijvoorbeeld). Vverzoeker kan dan een keuze maken uit de documenten waarvan hij kopieën wil hebben.
Dat voorkomt overbodig kopieerwerk waarvoor verzoeker vaak niet wil betalen.
Voor uitgezochte of verstrekte kopieën moet per kopie worden betaald. De hoogte van de vergoeding behoort in de Legesverordening te staan. Duidelijkheid vooraf dus.
Soms worden de eerste 4 kopieën gratis verstrekt. Dan is het oppassen: alleen voor de volgende kopieën mag een bedrag worden gerekend. Ook dit is door de belastingrechter uitgemaakt.