Gemeente.nu

Geen breekpunten. Tijdens het verkiezingsdebat over de publieke sector zijn de partijen het juist vaak eens met elkaar. Zeker als het gaat om de inhuur van externen.

Vakbondman Ruid Kuin speelt een thuiswedstrijd. In de stoelen van de Haagse Anton Philipszaal zitten bijna alleen maar leden van Abvakabo FNV, die het debat heeft georganiseerd. “De meeste partijen hebben rond de 1,7 miljard euro aan bezuinigingen op de ambtenaren ingeboekt”, opent Kuin de middag. “Maar dit mag geen doel op zich worden. Zonder takendiscussie groeit het aantal externen.”

Cao-akkoord
Eigenlijk zouden er 1500 mensen aanwezig zijn. Dit in de veronderstelling dat de slepende cao-onderhandelingen nog niet waren afgerond. “Helaas hebben wij een akkoord bereikt”, grapt Kuin. Met de nieuwe cao op zak blijkt de interesse voor het debat veel kleiner. Er zit een man of vijftig naar zes politici te luisteren, die allen in de top tien van hun kieslijst staan. In de grote zaal gaapt een leegte.

Taken
Wat moet de overheid wel en vooral ook niet doen? Van de politieke partijen komt geen bevredigend antwoord op deze hamvraag. Zeker als het gaat om de gemeenten blijft vaag welke taken overbodig zijn. De consensus is juist dat het lokale bestuur meer gaat doen, en dan wordt het onrustig in de zaal. Vooral gepensioneerde mannen roepen dat de partijen geen scherpe keuzes maken.

Toch zijn er wel degelijk verschillen. Als het gaat om de nullijn voor medewerkers van de publieke sector, bijvoorbeeld. De nullijn die als een rode draad door het debat loopt. En wat blijkt? Ook hier zijn de meeste partijen het wel eens: de salarissen van ambtenaren moet je niet bevriezen. De enige die dat wil is het CDA. “In deze tijd is dat niet meer dan logisch”, betoogt CDA-lid Marleen de Pater. “Juist de private sector moet groeien om de lonen voor de collectieve sector op te brengen.”

VVD-lid Willibrord van Beek is nog niet gearriveerd. “Dat is de arrogantie van de macht”, roept een man is de zaal, terwijl later blijkt dat Van Beek een verkeerde uitnodiging heeft ontvangen. Als de politicus rondkijkt in de zaal verklaart hij zich nader: “Ik had een uitnodiging voor twee uur en hoorde dat er 1500 mensen zouden zijn. Die moeten ook nog komen zeker?”

Externe inhuur

Niemand kiest voor de kaasschaaf om te bezuinigen; iedereen wil minder geld betalen aan de inhuur van externen. Daarnaast is het dubbele werk van ondenkbaar veel bestuursorganen een doorn in het oog. En ook het overmatige controleren van elkaar moet afgelopen zijn, vinden ze. “Dat kan best een onsje minder”, denkt Jette Klijnsma van de PvdA.

Ondanks het vaak rumoerige publiek valt er best wat te lachen. “Het laatste wat de SP kan worden verweten, is dat zij heldere keuzen maakt”, verspreekt Kamerlid Paul Ulenbelt zich, die er snel daarna om kan lachen. De SP noemt het aantal ambassades als bezuiningspost. Van Beek van de VVD bekritiseert dit plan. “Helaas moet er geld uit het Gemeentefonds. Dat is niet anders. Het geld voor de ambassades is van een heel andere grootte.”

Een man in de zaal roept: “Ik hoor meneer Pechtold, die dandy, altijd over het ambtenarenpensioen, maar nooit over de wachtgeldregelingen.” Een andere man betreurt het dat jongeren zo weinig interesse hebben voor de vakbond. “Juist de Abvakabo FNV moet de sociale toekomst beschermen. Maar goed, die jongelui gaan liever backpacken in Nieuw-Zeeland of zo.” Als iemand het over de kosten voor immigratie wil hebben, lijkt het hek van de dam.

Bestuurlijke spaghetti

Wie durft te kiezen? Wat moet veranderen? Alle partijen staan een grondige verbouwing van het huis van Thorbecke voor. Iedereen wil hoe dan ook geen bemoeienis tussen de bestuurslagen. Linda Voortman van GroenLinks is tegen de zogeheten ‘parafencultuur’, wat veel tijd en geld kost. “Enkel het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft dit proces gedigitaliseerd”, weet Voortman.

Herindelingen
Altijd een heikel punt: gemeentelijke herindelingen. Alle partijen zien er wat in, maar het moet vooral van onderaf gebeuren, die fusies. Wouter Koolmees van D66 vindt dat er veel herindelingen nodig zijn en dat het sneller moet. “Er bestaat nu een kluwen van onzichtbare bestuurslagen”, meldt Koolmees. “Die kennen geen enkele democratische legitimatie.” Het kandidaat Kamerlid voor D66 noemt een lange lijst van instituties waardoor hij, als Rotterdammer, wordt bestuurd.

Toch is de takendiscussie niet van de grond gekomen. Ook als een externe “in het hol van de leeuw” daar nadrukkelijk om vraagt. De conclusie en afsluiting is aan Ruud Kuin van de vakbond. “Hoe vond je het gaan, Ruud?” vraagt de debatleider. “Klote”, oordeelt Kuin, hoewel hij tevreden is met een meerderheid die niet wil kiezen voor de nullijn in de publieke sector.

Foto: Pieter Musterd op Flickr.