Gemeente.nu

Universitair docent Aline Klingenberg heeft juridisch het Wob- verzoek onderzocht. Haar conclusie is kristalhelder: de Nederlandse overheid pakt het onrechtmatig aan.

“Opvallend. Een vereniging die de belangen van gemeenten behartigt, kiest een standpunt dat tegenovergesteld is aan de basisrechten van burgers.” Universitair docent Aline Klingenberg heeft onderzocht dat een Wob-verzoek moet worden gehonoreerd.

Klingenberg wijst op een uitspraak van de rechtbank in Den Haag. Het oordeel: gemeenten mogen geen leges of andere kosten verhalen op de aanvrager van informatie, met een beroep op de Wet openbaar bestuur (Wob). De VNG heeft daarna een nieuwe zaak aangespannen tegen journalist Brenno de Winter, die eerder in het gelijk werd gesteld. Deze zaak werd onlangs met een maand uitgesteld.

Oordeel VNG

De VNG wil geld zien voor dit soort verzoeken. Arbeidskosten, kopieerkosten – het honoreren van een Wob-verzoek is niet gratis. De opgevraagde informatie is ook niet eenvoudig te vinden, zoals dat in een aantal andere landen wel het geval is. Universitair docent Klingenberg is het niet eens met de stelling dat de kosten uit de hand zouden lopen. “Burgers doen amper beroep op de wet. Het zijn vooral journalisten die hier een beroep op doen.”

Andere landen doen het beter. In haar doctoraalthesis legt Klingenberg uit hoe omringende landen ook ‘diepere’ informatie beschikbaar maken voor iedereen, vooral via de gemeentelijke, provinciale of nationale websites. Dat Nederland onder het gemiddeld scoort op het gebied van de vrijheid tot informatie wordt door Klingenberg als een probleem gezien. “Als een democratie goed wil functioneren, is de publieke toegang tot informatie essentieel.”   

In Nederland verhinderen steeds meer gemeenten de publieke toegang tot informatie en de kosten gaan almaar omhoog, stelt Klingenberg. Dit conflicteert met het nationale en internationale recht. De rechter in Den Haag zei dat het honoreren van een Wob-verzoek een plicht is; geen service. Ook het Europese Hof voor de Rechten van de Mens is hierover “kristalhelder”, meldt Klingenberg.

Verdrag van Europa

De universitair docent weet nog een bindend verdrag aan het lijstje met wettelijke kaders toe te voegen. Het gaat om een verdrag dat ondertekend is door de Raad van Europa, door de ministers van Justitie, hoewel Nederland dit niet heeft ondertekend. Dit verdrag bepaalt dat alleen de kopieerkosten en de verzending per post in rekening mag worden gebracht bij de indiener van een Wob-verzoek. Door de houding van de Nederlandse overheid zal het nog lastig worden dit verdrag te ondertekenen, stelt Klingenberg.