Gemeente.nu

Gemeenten die hopen dat de Crisis- en herstelwet hun woningbouwprojecten zal versnellen, kunnen van een koude kermis thuiskomen. Dat stellen twee ingenieurs en een vastgoedadvocaat.

“De wet rammelt aan alle kanten”, vinden Manfred Fokkema en Erwin Hijmans van PurpleBlue, onderdeel van ingenieursbureau Tauw. Een woningbouwproject kan net zo goed met de gebruikelijke wet van de grond komen. Waarschijnlijk gaat dat nog sneller dan met de Crisis- en herstelwet (Chw), is hun inschatting.

Projectuitvoeringsbesluit

Het grootste probleem is het zogeheten ‘projectuitvoeringsbesluit’ dat met de Chw het licht ziet. Alle toestemmingen die nodig zijn voor een bouwproject moeten onder dit besluit gaan vallen, met uitzondering van de Flora- en faunawet en delen de Water- en Monumentenwet.

Het probleem: als niet alle onderdelen van dit besluit goed zijn gemotiveerd, zal het volledige project ter discussie staan. Niet alleen het minder goed gemotiveerde onderdeel. “De komende jaren is de wet één grote snoepwinkel voor juristen”, denken Fokkema en Hijmans.

Miranda Pals van Weebers Vastgoed Advocaten onderkent het probleem. “Als je de aanvraag van verschillende voor een project benodigde vergunningen, ontheffingen en wat dies meer zij samenvoegt, kan bij discussie over een onderdeel, de besluitvorming voor het gehele project vertraging oplopen.”

De advocaat, die zich heeft gespecialiseerd in de bestuursrechterlijke kant van de vastgoedpraktijk, vergelijkt het projectuitvoeringsbesluit met de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), die per 1 oktober in werking moet gaan.

Wabo

“Ook bij de omgevingsvergunning de Wabo kan één van de onderdelen van een projectaanvraag problemen geven, maar je zou dat soort onderdelen dan apart of gefaseerd kunnen aanvragen.” Uiteraard kun je je afvragen of dit helemaal conform de bedoeling is om dit soort aanvragen te clusteren en zo juist eenvoudiger te maken, meldt Pals, ook adviseuse als het gaat om Chw.“

Daarnaast is het volgens Pals opmerkelijk te noemen dat naast het projectuitvoeringsbesluit uit de Chw dus binnenkort, met inwerkingtreding van de Wabo, een vergelijkbaar instrument in de vorm van de omgevingvergunning wordt geïntroduceerd. "Tussen die twee instrumenten bestaat een aanzienlijke overlap."

Strategie

Gemeenten hebben de Crisis- en herstelwet niet nodig, vinden Fokkema en Hijmans, als zij een goede strategie volgen. ''Gemeenten verzuimen vaak om heldere keuzes te maken. Ze raken verzeild in allerlei overleggen met verschillende bestuurslagen, stellen keuzes tijdens het proces bij en doen onvoldoende zorgvuldig onderzoek.''

De Chw gaat er volgens hen van uit dat de grootste vertragingen worden veroorzaakt door complexe wetgeving en bezwaar- en beroepsprocedures, maar de problemen zouden zich juist voordoen aan het begin van een project. Niet aan het einde, stellen Fokkema en Hijmans. “Het nieuwe kabinet zou er dan ook goed aan doen om de wet voor woningbouwprojecten zo snel mogelijk af te schaffen.''

Voordelen

Advocaat Pals is het in grote lijnen eens met de stellingen van Fokkema en Hijmans, maar ziet ook voordelen. “Natuurlijk is een goede voorbereiding van groot belang. Toch biedt de Crisis- en herstelwet een aantal nieuwe procedurele versnellingsmaatregelen voor besluiten waarop de Chw van toepassing is.”

Zo is de termijn waarbinnen in beroep en hoger beroep uitspraak moet worden gedaan, bepaald op zes maanden en is de mogelijkheid om pro forma beroep in te stellen afgeschaft. Verder kan door de Chw een belanghebbende zich alleen nog beroepen op de mogelijk negatieve effecten van een project als deze hem persoonlijk raken. Als een omwonende wijst op een bedreigde kikker of korenwolf is dit bijvoorbeeld geen reden het project te staken.

“Als er sprake is van een gebrek aan een besluit, maar aannemelijk is dat er geen belanghebbende door wordt benadeeld, kan dit besluit nu toch in stand worden gelaten”, meldt Pals. Een andere noviteit onder de nieuwe wet is de beperking van het beroepsrecht voor lagere overheden tegen besluiten van een ander bestuursorgaan voor zover dat niet tegen hen is gericht. Dat scheelt allemaal tijd en geld. “Toch moet je de voordelen niet overschatten”, vindt de vastgoedadvocaat.

De op 16 maart door de Eerste Kamer aangenomen Crisis- en herstelwet moet het land helpen in economisch slechte tijden. Volgens de opstellers van de wet vraagt de huidige tijd om onconventionele maatregelen. De wet bestaat uit tijdelijke maatregelen, die lopen tot 1 januari 2014, en structurele wijzigingen. Ruimtelijk en infrastructurele projecten moeten zo eenvoudiger en sneller te realiseren.