Gemeente.nu

De Tweede Kamer onderzoekt het permanent maken van de Crisis- en herstelwet. Dat onderzoek is prima, maar niet als het gaat om het projectuitvoeringsbesluit.

- OPINIE -

Een projectuitvoeringsbesluit is bewerkelijk en log. Alle toestemmingen, ontheffingen en vergunningen zitten erin. Alles moet tegelijk overlegd, onderzocht, onderbouwd en gemotiveerd worden. Op alles zijn zienswijzen mogelijk. De voorbereiding is dus uitgebreid en complex. Bovendien leidt beroep tot schorsing, en dus vertraging.

Hoogleraren Bregman en De Zeeuw zien het projectuitvoeringsbesluit als instrument om mee te leren, maar leren gaat met vallen en opstaan. Dat staat op gespannen voet met het praktische doel van de Crisis- en herstelwet (Chw): het versnellen van projecten. Experimenteren met een nieuw juridisch instrument is op zich goed, maar niet nu en niet met dit onderwerp.

Ook zónder het projectuitvoeringsbesluit kunnen woningbouwprojecten worden versneld. Dat is het belangrijkste tegenargument – het nieuwe instrument is daarvoor niet nodig. Elk bestemmingsplan voor meer dan twintig woningen valt sowieso onder de versnellende procedureregels. Die tijdswinst wordt altijd behaald. 

Bestaande instrumenten

Met bestaande instrumenten kun je in grote lijnen hetzelfde bereiken als met het projectuitvoeringsbesluit. En vergeet ook niet een nieuw hulpmiddel, de Omgevingsvergunning. De verschillen met het projectuitvoeringsbesluit zijn marginaal. En met een projectuitvoeringsbesluit is fasering niet mogelijk, met de Wabo kan dat vanaf 1 oktober wél.

Voor het toepassen van een experimenteel instrument als het projectuitvoeringsbesluit is inderdaad juridische durf nodig, zoals Bregman en De Zeeuw stellen. Maar bij gebiedsontwikkeling gaat het vooral om zorgvuldigheid. Alleen een nauwgezet afwegingsproces leidt tot een procedurele versnelling. Hoe meer instrumenten en wetten, hoe complexer dat proces.

Toch een voordeel?

Is het projectuitvoeringsbesluit dan nergens goed voor? Voor eenvoudige, kleinschalige projecten zou het onder bepaalde omstandigheden wellicht gebruikt kúnnen worden. Maar het kan ingezet worden tot maximaal 2000 woningen. Hoe groter het project, hoe groter de kans op vertraging.

Met de uitgangspunten voor het projectuitvoeringsbesluit is niets mis. Er valt natuurlijk veel te zeggen voor besluitvorming door één orgaan, voor zorgvuldige voorbereiding met mogelijkheden voor inspraak, voor het in acht nemen van wettelijke toetsingskaders en inhoudelijke normen en voor beroep bij één instantie. Daarover is geen discussie.

De discussie gaat nu over de praktische invulling. Over hoe we op een efficiënte manier woningbouwprojecten kunnen versnellen. Laat dat ook de kern zijn van het onderzoek dat de Tweede Kamer nu wil naar een permanente Chw. Onderzoek het projectuitvoeringsbesluit niet, maar schaf het af. Het kappen van deze boom maakt het bos van de ruimtelijke ordening alleen maar overzichtelijker.  

Manfred Fokkema en Erwin Hijmans zijn adviseur grondbeleid en vatgoedrecht bij PurpleBlue, onderdeel van ingenieursbureau Tauw.