Gemeente.nu

Jetta Klijnsma noemde Tilburg als “mooi voorbeeld” oftewel best practice van integrale schuldhulpverlening. Wat maakt de Tilburgse aanpak effectief.

- COLUMN -

Op 21 januari 2010 heeft Staatssecretaris Klijnsma van SZW het wetsontwerp gemeentelijke schuldhulpverlening bij de Tweede Kamer ingediend. Een van de eisen die de staatssecretaris aan de gemeenten gaat stellen is dat zij integrale schuldhulpverlening uitvoeren. Hiermee bedoelt zij dat niet alleen de financiële problemen worden opgelost, maar ook daarmee samenhangende andere problemen bijvoorbeeld van psycho-sociale aard (waaronder relatie- of opvoedproblemen).

In de Memorie van Toelichting noemt Klijnsma de gemeente Tilburg als  “mooi voorbeeld” oftewel best practice van integrale schuldhulpverlening. Daar is de gemeente Tilburg trots op! In deze column leg ik uit wat onze aanpak zo effectief maakt.

Kenmerkend voor de Tilburgse aanpak is dat het werkproces om de klant heen is georganiseerd. We hebben niet in de eerste plaats gezocht naar de meest efficiënte inrichting van ons werkproces, maar naar de meest effectieve. Dit vanuit de overtuiging dat een niet (duurzaam)-geholpen klant zich op enig moment opnieuw meldt en uiteindelijk een veel grotere kostenpost oplevert.

Het startpunt van onze hulpverlening is een brede intake waarin we niet alleen aan de klant vragen welke financiële problemen hij heeft, maar vooral ook kijken naar de oorzaken die er toe hebben geleid dat iemand in de problemen kwam. Voorbeelden van oorzaken die we daarbij tegenkomen zijn mensen die vastlopen in de complexiteit van de wet en regelgeving, die door onverwerkte rouwprocessen( verlies van partner of arbeid) hun financiën laten versloffen of mensen die simpelweg te hoge lasten hebben om te betalen nadat ze hun baan verliezen.

Afhankelijk van de oorzaak stellen we een plan van aanpak op dat indien nodig voorziet in een combinatie van financiële hulp (inkomen op peil brengen, schulden oplossen, budgetteren etc.) en immateriële hulp (maatschappelijk werk, opvoedondersteuning etc.)

Vanuit de overtuiging dat een integrale aanpak de juiste is, kiezen we er in Tilburg nadrukkelijk voor om het sturen op gedrag en het ontwikkelen van vaardigheden een belangrijke plek te geven in onze schuldhulpverlening. Om de schuldenaar en schuldeisers blijvend te motiveren om mee te doen aan de vaak intensieve trajecten van schuldhulpverlening, is het van het grootste belang dat zij beiden weten waar ze aan toe zijn en waar ze (niet) op kunnen rekenen.

Zowel de schuldenaar als schuldeisers vertellen wat ze van ons kunnen verwachten, is voor ons een belangrijke activiteit waar we veel tijd in steken en onze werkwijze ook op hebben ingericht. Door ook de andere hulpverleners die bij onze klanten betrokken zijn, serieus te nemen en goed te informeren, blijven ook zij aangehaakt op de uitvoering van schuldhulpverlening en pakken zij hun eigen rol die bijdraagt aan een succesvolle toekomst voor de schuldenaar.

Alles wat wij doen is gebaseerd op de visie dat onze inzet moet bijdragen aan de duurzame zelfredzaamheid en vitaliteit van de klant. In het wetsontwerp wordt participatie genoemd als expliciete doelstelling. Meedoen is niet alleen een doel van de Wmo maar dat geldt ook op andere terreinen zoals de schuldhulpverlening; dat is ons uit het hart gegrepen.

Wij hebben deze manier van werken vanaf 2002 toegepast en doorontwikkeld. Het is heel mooi om aangemerkt te worden als “best practice” maar dit betekent niet dat we klaar zijn. We blijven nadenken over manieren om onze visie vorm te geven in de context van een permanent veranderende omgeving. Dat zien we als een uitdaging die wij dagelijks opnieuw willen aangaan!

Veel gemeenten/schuldhulpverleningsorganisaties kennen wel een multidisciplinaire aanpak, echter de samenhang en de complementaire samenwerking ontbreekt.

Wij zijn graag bereid om met alle uitvoerders van schuldhulpverlening en koepelorganisaties zoals de NVVK, VNG en Divosa verder na te denken over de kwaliteit van de schuldhulpverlening.

Joke de Kock is sinds 2001 manager van het Bureau Schuldhulpverlening in Tilburg en bestuurslid van de NVVK