Gemeente.nu

Hoe breng je wachttijden bij de schuldhulpverlening van maanden terug tot weken in een periode van bezuinigingen en steeds meer verzoeken om hulp? Jeugdzorg geeft het goede voorbeeld

- VISIE -

Het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening roept veel vragen op. Daarom een reeks over de kansen, valkuilen en mogelijkheden voor gemeenten.

Een van de meest in het oog springende eisen in het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening betreft de wachttijden. Deze mogen niet langer duren dan vier weken en bij een crisissituatie niet langer dan drie dagen. Voor een aantal gemeenten wordt deze eis een flinke opgave. Want hoe breng je wachttijden van soms wel zeven of acht maanden terug tot vier weken in een periode van bezuinigingen en steeds meer verzoeken om hulp?

In de afgelopen jaren zagen we de politieke onvrede over de wachttijden groeien. Wethouders en Tweede Kamerleden uitten publiekelijk hun onvrede en het ministerie van SZW voert momenteel een quick scan uit naar de huidige lengte van de wachttijden. Als het heel eenvoudig was om de wachttijden terug te brengen naar een week of drie a vier, dan behoorden maanden wachten natuurlijk al lang tot het verleden. Blijkbaar zijn er onortohodoxe en innovatieve initiatieven nodig om echt een slag te kunnen maken.

Doorlooptijden
In het wetsvoorstel staat in artikel 4 dat als iemand zich bij de gemeente meldt voor schuldhulpverlening er binnen vier weken een eerste gesprek plaatsvindt waarin de hulpvraag wordt vastgesteld. Als er sprake is van een dreigende woningontruiming, beëindiging van de levering van gas, water of electra of opzegging dan wel ontbinding van de zorgverzekering, moet het eerste gesprek binnen drie weken plaatsvinden.

Daarbij geeft de gemeente de schuldenaar na het eerste gesprek aan hoe lang het naar verwachting duurt voordat duidelijk is wat de hulpverlening oplevert. Een veel gehoorde reactie in het veld van de schuldhulpverlening luidt dat men de stapel dossiers die nu nog voor de voordeur ligt over de drempel heen tilt en achter de voordeur neerlegt. Ten aanzien van de doorlooptijden wordt immers alleen voorgeschreven dat de gemeente inzicht biedt in de weken die nodig zijn om resultaat te bereiken. - Waarbij niet is uitgewerkt of dat resultaat dan een oplossing is in de zin van een schuldregeling of een anders soort, financiële, oplossing of dat bijvoorbeeld een aanbod van een percentagevoorstel ook als een resultaat beschouwd mag worden -.

In de huidige context ga ik er vanuit dat veel gemeenten met wachtlijsten in ieder geval in eerste instantie het eerste gesprek naar voren zullen schuiven en daarmee hun ‘wachttijden’ oplossen. Vanuit de problematiek van de schuldenaar en de crediteuren is dit natuurlijk helemaal geen oplossing. Uit diverse onderzoeken weten we dat de bereidheid van crediteuren om mee te werken aan een oplossing afneemt als ze (te) lang niet weten waar ze aan toe zijn en dat schuldenaren vaker uitvallen als de tijd verstrijkt.

Jeugdzorg als voorbeeld
Tegen deze achtergrond wil ik samen met het veld van de schuldhulpverlening graag de uitdaging aangaan om op ontorthodoxe manieren de wachttijden te gaan aanpakken. Daarvoor moeten we naar mijn overtuiging niet binnen ons eigen veld kijken maar er buiten. Naar andere velden die ook te maken hebben met taaie en complexe sociale problemen. En dan bij voorkeur velden waar het recht ook een rol speelt in de mogelijkheden in dossiers.

De jeugdzorg is een voorbeeld van een veld dat mogelijk interessant is voor de schuldhulpverlening. Uit onmacht over de taaiheid van de wachttijden en de constatering dat meer geld niet zonder meer de oplossing biedt, is er in de jeugdzorg een methode uitgewerkt om op een innovatieve manier de wachttijden aan te pakken. En met succes! In verschillende projecten namen wachttijden af met tientallen percentages.

Kenmerkende elementen uit de Doorbraak-aanpak in de jeugdzorg zijn:
• de professional de sleutel is tot de verandering;

• SMART geformuleerde doelstellingen zodat verbeteringen meetbaar zijn;

• inspiratie uit good practices;

• de verandering vindt plaats van binnen uit (de eigen mensen dragen ideeën aan en voeren de veranderingen door en het management geeft het vertrouwen aan de werkvloer hiervoor)

• de doorbraakteams zijn multidisciplinair zodat iedereen die bij een dossier betrokken is, ook bij de
optimalisering betrokken is (denk naast de schuldhulpverleners aan de telefoniste, de teamleider, de IT’er enzovoorts.);

• er werken meerdere teams parallel aan elkaar aan hetzelfde vraagstuk (zij inspireren en voeden elkaar met ervaringen).

Doordat de schuldhulpverlening als intermediair werkt neemt zij een fundamenteel andere positie in dan andere soorten hulpverlening die alleen met een cliënt werken. Misschien is het wel deze bijzondere positie die ertoe leidt dat we te weinig over de grenzen van ons eigen veld heen kijken. Wachttijden spelen in heel veel velden. Ik heb hier de jeugdzorg als voorbeeld aangedragen, maar wellicht zijn er nog andere velden met andere succesvolle aanpakken die we kunnen introduceren in de schuldhulpverlening.

---

Auteur Nadja Jungmann is senior adviseur bij Hiemstra & De Vries. Voor Gemeente.nu schrijft zij een reeks over het wetsvoorstel gemeentelijke schuldhulpverlening. Eerder verscheen:

* Schuldhulp: hoe lost de gemeente dat op? »
* Hanteerbare schulden voor iedereen »

+

---

---

Kennisbank

Voor schuldhulpverleners, budgetbeheerders en beleidsmedewerkers bij gemeenten, Kredietbanken en schuldhulpverleningsorganisaties. Meer info »

Beoordeel dit artikel

• 1
• 2
• 3
• 4
• 5