‘Rijk werkt gemeenten op drie manieren tegen’

1

VNG-voorzitter Annemarie Jorritsma noemt drie manieren waarop het Rijk gemeenten hindert om hun nieuwe taken straks goed uit te voeren. “Heeft het Rijk zelf wel een transitieplan?”

Met Jorritsma aan het roer heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten er jarenlang op aangedrongen dat gemeenten meer werk te doen kregen. Al die tijd is onderhandeld met verschillende kabinetten. Nu de deadlines voor het uitvoeren van de nieuwe taken in zicht komen, is het volgens Jorritsma evenwel de vraag of de nationale overheid klaar is voor de transities, of beter nog: transformaties.

“Bestaande en nieuwe ambities vergen het uiterste van de gemeentelijke organisaties, zowel ambtelijk als politiek-bestuurlijk”, schrijft de voorzitter in haar bijdrage aan de opiniepagina van het NRC Handelsblad (zie bijlage). “Wat gemeenten daarbij niet kunnen gebruiken, is tegenwind en die ondervinden we momenteel: van de rijksoverheid.”

De landelijke overheid is een struikelblok voor de gemeenten die niet met vergezichten strooien maar heel praktisch aan de slag willen met de problemen waar het Rijk geen oplossingen voor heeft, is de kern van het verhaal. Jorritsma noemt drie manieren waarop het Rijk de gemeenten hindert hun werk te doen:

  1. BTW-heffing

    Gemeenten moeten belasting betalen als ze met elkaar samenwerken in één ambtelijke organisatie. “Een boete op samenwerking dus.”
  2. Controle en verantwoording

    Het is de vraag of de democratische controle daadwerkelijk verschuift naar het gemeentelijk niveau, vreest Jorritsma.
  3. Heimwee-wetgeving

    Het Rijk kan ambtenaren laten gaan, stelt de voorzitter in haar opinie. Het probleem is de zogenoemde heimwee-wetgeving. “Ik bedoel:wetten en regels die op gemeenten worden afgevuurd vanuit ministeries die kennelijk het verleden waarin zij zelf verantwoordelijk waren, niet kunnen loslaten.”

Jorritsma staat erbij, kijkt ernaar, schrijft een opiniestuk. Dit alles in de hoop dat er wezenlijk andere verhoudingen ontstaan. “Een nieuwe tijd, waarin de gemeenten het primaat hebben in de uitoefening van taken dichtbij en mét hun inwoners, vraagt om nieuwe verhoudingen tussen de overheidslagen.” De landelijke overheid zou het verlengde moeten zijn van de gemeenten, die op hun beurt het verlengstuk van de inwoners moeten zijn.

Transitieplan
“Ik merk daar nog te weinig van”, is de conclusie. “Gaat de rijksdienst krimpen nu gemeenten meer te doen krijgen? Heeft het Rijk zelf wel een transitieplan?”

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Over Auteur

1 reactie

  1. Het is al veel te lang zo dat het Rijk een tegenstrijdig beleid voert…op vele fronten. De geloofwaardigheid en het vele geld dat daarmee verloren is is niet meer goed te maken….of men zou een beleid moeten voeren die NIET ten nadele van de meeste mensen is. Helaas is daardoor de honger naar geld (om wéér te verspillen?) toegenomen…omdat de beloofde positief klinkende ‘oplossingen’ NIET blijken te werken!!!

Reageer