Datagedreven werken in het sociaal domein | deel 3
In veel gemeenten voelt begroten voor de Wmo en Jeugdzorg nog steeds als een grabbelton. Vaak wordt er gewerkt met globale aannames en ruwe schattingen. Het is vooral een kwestie van ‘potjes schuiven’. En bijna ieder jaar is er uiteindelijk een ‘onverwacht’ tekort. Gelukkig kan het slimmer. Met een prognosemodel dat gebruikmaakt van actuele cliëntgegevens, indicaties en kosten, ontstaat een dynamisch overzicht waar de financiële ontwikkelingen naartoe gaan. Zo’n model helpt niet alleen om verrassingen te voorkomen, maar creëert ook ruimte om vroegtijdig bij te sturen en betere beleidskeuzes te maken.
Dit artikel is een samenvatting, het originele artikel vind je hier.
Wat is een financiële prognose precies?
Een financiële prognose is een zorgvuldig opgebouwd model dat actuele indicaties, declaraties en het daadwerkelijke gebruik van zorg (verzilveringspercentage) combineert met historische data en geavanceerde voorspellende technieken (statistiek en machine learning). Zo’n model biedt gemeenten een realistisch, toekomstgericht beeld van de financiële ontwikkelingen binnen het sociaal domein.
Het model analyseert en voorspelt bijvoorbeeld wanneer er vaker om bepaalde zorgvormen gevraagd wordt of hoe verlengingen van indicaties de kosten beïnvloeden. Eventueel rekening houdend met seizoensinvloeden en belangrijke wegingsfactoren. Zo ontstaat maandelijks een bijgewerkte kostenverwachting, uitgesplitst naar regeling, aanbieder, zorgproduct en wijk. Daarmee verandert het begrotingsproces van een gokspel in een gecontroleerde, voorspelbare planning.
Wat levert een goede financiële prognose op?
Een betrouwbare financiële prognose is een krachtig instrument om risico’s vroegtijdig te signaleren, waardoor onaangename verrassingen en last-minute noodmaatregelen worden voorkomen. Door duidelijk zicht te krijgen op welke zorgvormen, wijken of cliëntgroepen de meeste kosten (gaan) veroorzaken, kunnen beleidsmakers gericht en proactief bijsturen. De voordelen vertalen zich direct naar concrete acties binnen de organisatie:
- Risico’s tijdig signaleren: Door vroeg te zien welke zorgvormen, wijken of cliëntgroepen kostenstijgingen laten zien, voorkom je verrassingen en kun je proactief ingrijpen voordat problemen escaleren.
- Effectiever sturen op beleid: Met inzicht in de groeiende zorgvraag binnen specifieke wijken of groepen kunnen beleidsmakers gericht preventief beleid ontwikkelen om verdere kostenstijgingen te beperken.
- Gerichte inzet van middelen: Door nauwkeurig te weten waar de financiële druk toeneemt, kunnen budgetten en inzet gericht worden toegewezen, waardoor middelen maximaal rendement opleveren.
- Betere verantwoording: Een realistisch en actueel financieel beeld maakt het mogelijk niet alleen achteraf te rapporteren, maar ook vooruit te plannen richting bestuur en gemeenteraad met een overtuigende onderbouwing.
- Tijdwinst en efficiëntie: Door automatische, actuele prognoses te gebruiken in plaats van handmatige en tijdrovende berekeningen, kunnen medewerkers zich meer richten op analyse en beleidsontwikkeling.
Wat maakt een prognosemodel zo effectief?
Het onderscheidend vermogen van een datagedreven financiële prognose ligt in de combinatie van geavanceerde technologieën en uitgebreide datasets. In plaats van te vertrouwen op onderbuikgevoelens of simpele extrapolaties van cijfers uit het verleden, gebruikt het model actuele, gedetailleerde cliëntinformatie, indicaties en kostendata. Deze gegevens worden gecombineerd met voorspellende technieken die patronen herkennen en toekomstige ontwikkelingen accuraat inschatten. Het model houdt voortdurend rekening met veranderende omstandigheden, zoals nieuwe cliënten, verlengingen van indicaties en intensievere zorgbehoeften. Hierdoor is de prognose dynamisch en flexibel: het model leert van nieuwe data, past zich aan, en biedt altijd een up-to-date en realistisch beeld van de (toekomstige) financiële situatie.
Daarnaast maken interactieve dashboards en visualisatietools het mogelijk om complexe data begrijpelijk en toegankelijk te presenteren aan verschillende stakeholders. Dit bevordert snelle besluitvorming en gezamenlijke actie.
Samen sturen op de juiste cijfers
Een financiële prognose is geen op zichzelf staand instrument, maar een krachtig hulpmiddel dat pas echt waarde krijgt als het in samenwerking wordt ingezet. Het is cruciaal dat de financiële afdeling, beleidsmakers en uitvoerders niet alleen de cijfers ontvangen, maar deze samen analyseren, interpreteren en vertalen naar concrete acties. Door deze gezamenlijke aanpak ontstaat er een gedeeld begrip van de uitdagingen en kansen binnen het sociaal domein. Dit maakt het mogelijk om op tijd bij te sturen, preventief beleid te ontwikkelen en middelen effectiever in te zetten.
Meer informatie over dit onderwerp – en over datagedreven werken in het algemeen – vind je in de whitepaper ‘Grip is geen geluk’ die je gratis kunt downloaden.
Geef een reactie