Het kabinet wil de weerbaarheid tegen rechts-extremisme versterken. Gemeenten kunnen onder meer gebruikmaken van advies, trainingen, financiële middelen en ondersteuning bij maatschappelijke onrust. Ook komt er meer aandacht voor het herkennen van rechts-extremistische symbolen en voor online radicalisering.
Dat schrijven minister Van Weel van Justitie en Veiligheid en minister Heerma van Binnenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer. Aanleiding is de nieuwe analyse Achter de façade van de NCTV en AIVD. Daarin beschrijven de diensten hoe een deel van de rechts-extremistische beweging probeert zijn gedachtegoed maatschappelijk gangbaarder te maken. De analyse is op 22 september gepubliceerd.
Volgens de brief verschilt deze zogenoemde normalisering van de acute dreiging van een terroristische aanslag. Het gaat om een ontwikkeling die zich geleidelijk kan manifesteren. NCTV en AIVD waarschuwen al langer voor mogelijke gevolgen voor de democratische rechtsorde. De ministers wijzen daarbij ook op asieldemonstraties in het voorjaar van 2026 die deels uitmondden in geweld tegen onder meer lokaal bestuur, politie, hulpverleners en een opvanglocatie. Tegelijk benadrukt de brief dat niet iedere betrokken rechts-extremist bewust aan normalisering werkt.
Het kabinet koppelt de analyse aan de Nationale Extremismestrategie 2024-2029. Die aanpak geldt voor verschillende vormen van extremisme, ongeacht de ideologische achtergrond. Centraal staan het vergroten van maatschappelijke veerkracht, het beschermen van de democratische rechtsorde en het bestrijden van extremistische uitwassen.
Ondersteuning voor gemeenten
In een bijlage zetten de ministers de concrete instrumenten op een rij. Gemeenten kunnen voor de preventie van radicalisering ondersteuning krijgen van de Expertise-unit Sociale Stabiliteit. Die helpt bij regionale samenwerking en biedt advies over maatschappelijke spanningen en (online) radicalisering. Ook is er een ‘bouwstenenmodel’ waarmee gemeenten en professionals beschermende factoren tegen radicalisering in kaart kunnen brengen.
Bij maatschappelijke onrust kunnen gemeenten aankloppen bij het Ondersteuningsnetwerk Maatschappelijke Onrust (OMO). Voor bedreigde of geïntimideerde lokale politieke ambtsdragers is er het programma Weerbaar Bestuur. Daarnaast kunnen gemeenten gebruikmaken van instrumenten voor integriteitsbeleid en screening van kandidaat-bestuurders en volksvertegenwoordigers.
Voor de aanpak van extremistische uitwassen noemt het kabinet onder meer Versterkingsgelden voor lokale interventies, de persoonsgerichte aanpak radicalisering, trainingen voor professionals en de Versterkte Aanpak Online. Een door politie en NCTV ontwikkelde symbolenbank moet professionals helpen zichtbare uitingen van rechts-extremisme te herkennen. Ook het Landelijk Steunpunt Extremisme biedt ondersteuning. Gemeenten en lokale partners kunnen daarnaast briefings krijgen over de normalisering van rechts-extremistisch gedachtegoed.
De Extremismestrategie wordt momenteel geëvalueerd. De Tweede Kamer wordt dit najaar geïnformeerd of de ontwikkelingen rond rechts-extremisme aanleiding geven tot aanvullende maatregelen.
Geef een reactie