‘Politici minder integer dan ambtenaren’

2

Corruptie, fraude, belangenverstrengeling en andere schendingen van de integriteit. Wat kunnen gemeenten doen om dit te voorkomen?

De auteurs van ‘Integriteit van het lokaal bestuur’ beschrijven

eerst de ontwikkeling van het integriteitsbeleid en komen later in het boek met

een schets van de toekomst. Eerste het goede nieuws: “Duidelijk is dat het

lokaal bestuur grote vorderingen heeft gemaakt in de aandacht voor integriteit

en het integriteitsbeleid.” Dan de aanmerkingen:

  • Gemeenten hebben veel regelingen, normen en procedures, maar

    die zijn niet altijd bekend of effectief. Of beide, uiteraard. Volgens de

    sociale wetenschappers is meer aandacht nodig voor de registratie van

    misstanden en de mogelijkheden dit te verantwoorden.
  • Instrumenten die gericht zijn op de bewustwording van

    schendingen zijn minder aanwezig en minder bekend. Dit zou een constant punt

    van aandacht moeten zijn, “vanaf het moment van aanstelling en beëdiging.”
  • Integriteit is de opdracht voor het lokale bestuur. Het Rijk

    kan dit niet laten doordringen tot in de haarvaten van een gemeentelijke

    organisatie.
  • “Meer aandacht blijft nodig voor initiatieven gericht op de

    lokale politiek”, schrijven de auteurs. “Omdat de politiek achterloopt bij de

    beleidsontwikkeling in de ambtelijke organisatie.” Vooral

    belangenverstrengeling en loyaliteitsconflicten doen zich vrij geregeld voor,

    blijkt uit een enquête onder gemeentesecretarissen en raadsgriffiers en ander

    onderzoek.
  • Kleine gemeenten moeten meer aandacht hebben voor

    integriteit. Volgens onderzoek lopen grotere gemeenten voor op dit gebied.
  • In de komende jaren moet worden gezocht naar de juiste mix

    van ‘harde’ en ‘zachte’ maatregelen. Regels alleen zijn niet voldoende; het

    beleid moet echt worden gedragen door medewerkers.
  • Er zijn instrumenten die waarschijnlijk geschrapt kunnen

    worden. Door een veelheid aan procedures kan het naleven ervan een doel op zich

    worden.

Pessimisme

Genoeg werk aan de winkel, volgens de wetenschappers, maar

zeker geen reden tot pessimisme. “De conclusies van dit onderzoek geven geen

aanleiding ons in het koor van de somberaars, doemdenkers en criticasters te

mengen.” Toch kan het beter, maar hoe?

Los van de aanbevelingen komt hier geen sluitend antwoord op. “Het is

moeilijk in theorie aan te geven, want in de eerste plaats in het de

samenleving die eisen stelt aan het functioneren van het bestuur dat over haar

is gesteld. Integriteit is niet statisch en daarmee “nooit af”.

De vele onderzoeken

naar integriteit hebben volgens de wetenschappers hun vruchten afgeworpen,

vooral onder ambtenaren. “Vooral de politiek dient een inhaalslag te maken.”

Volg Gemeente.nu op Twitter.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Over Auteur

2 reacties

  1. Integriteit.nl op

    Integriteit moet veel meer een vast integraal onderdeel worden van het personeelsbeleid. Nu merk ik als trainer van integriteitworkshops nog hoeveel weerstand er is bij zowel ambtenaren als politici. “Hoezo? Ben ik soms niet integer genoeg?” hoor en zie je ze denken. Als het normaal wordt om regelmatig het onderwerp op de agenda te hebben of een dilemmatraining te doen wordt integriteit (net als veiligheid) en daarmee integer handelen een bewust proces. Mijn mening: het gaat de goeie kant op, maar we zijn er nog lang niet!

  2. Integriteit is een kwestie van opvoeding. Als dat verkeerd is gegaan, dan helpt opleiding niet meer.
    Als in een organisatie een cultuur is ontstaan van niet-integer handelen, dan valt ook daar weinig aan te doen. Het zijn dan meestal de leidinggevenden die het verkeerde voorbeeld geven.
    Integriteit, je hebt het of je hebt het niet.

Reageer