De coalitie wil doorgaan met de invoering van de twee asielwetten van voormalig PVV-minister Faber, die nu bij de Eerste Kamer liggen. Wel blijft de Spreidingswet en gemeenten mogen statushouders voorrang geven op een huurwoning.
‘Indien de Asielnoodmaatregelenwet en/of de Wet invoering tweestatusstelsel zijn aangenomen door de Eerste Kamer voeren we deze wetten onverkort uit.’ Dit staat in het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord.
Bij een plotselinge, niet-voorziene hoge instroom die de keten doet vastlopen, kan het kabinet aanvullende maatregelen nemen, waaronder een tijdelijke noodstop op nareis van subsidiair beschermden, met een hardheidsclausule voor schrijnende gevallen.
De asielprocedure wordt ingrijpend vereenvoudigd om doorlooptijden te verkorten. Specifieke procedurevarianten (AA/VA) en vaste stappen zoals aanmeldgehoor, verplicht medisch advies en de voornemenprocedure vervallen, zodat de IND meer ruimte krijgt om per zaak tot een zorgvuldig, maar sneller besluit te komen. Niet‑meewerken aan de procedure wordt expliciet een afwijzingsgrond en herhaalde aanvragen worden strenger getoetst. Voor kansarme aanvragers volgt rechtsbijstand pas ná afwijzing en beroepstermijnen sluiten aan bij de minimumnormen uit het EU‑migratiepact. Op opvanglocaties moet Vluchtelingenwerk, samen met COA en IND, spreekuren gaan draaien om zowel bewoners als organisaties te ontlasten.
Hardere aanpak asielzoekers die overlast geven
Er komt een hardere aanpak van asielzoekers die overlast veroorzaken of strafbare feiten plegen. Veroordelingen wegen zwaarder mee in de asielbeslissing doordat de “glijdende schaal” maximaal wordt aangescherpt. Personen op de landelijke top‑x‑lijst worden strenger benaderd, met meer aandacht voor recidive; bij herhaald wangedrag in het OV kan sneller een reisverbod worden opgelegd. Het aantal verscherpt‑toezichtlocaties (vtl) en vrijheidsbeperkende procesbeschikbaarheidslocaties (pbl) wordt “flink” uitgebreid; de zwaarste overlastgevers worden zo mogelijk in vreemdelingenbewaring geplaatst en uitgezet. Gemeenten met een aanmeldcentrum krijgen structureel hogere politiecapaciteit om openbare‑ordeproblemen rond opvanglocaties beter te kunnen beheersen. Tegelijk zet het kabinet in op dagbesteding, werk, taalles en betere trauma‑ en verslavingszorg om overlast preventief terug te dringen.
Spreidingswet
Op verzoek van gemeenten en uitvoeringsorganisaties blijft de Spreidingswet voorlopig van kracht om een evenwichtige verdeling van opvang over gemeenten te borgen; pas als er voldoende reguliere COA‑capaciteit is, wordt deze wet niet langer nodig geacht.
Voorrang statushouders
In sommige gemeenten levert voorrang voor statushouders bij sociale huur toenemende knelpunten op, omdat andere woningzoekenden daar zeer lang op een wachtlijst staan. Zolang er geen volwaardig alternatief is voor de huisvesting van statushouders, blijft het concrete beleid hierover bij de gemeenten liggen. Tegelijkertijd wordt het probleem op drie manieren aangepakt: door beperking van de instroom, extra nieuwbouw en het organiseren van alternatieve huisvesting tussen COA‑locaties en een reguliere woning. Met gemeenten wordt een bindend convenant gesloten over de snelle ontwikkeling van flexibele tijdelijke woonlocaties, waar statushouders, Oekraïense ontheemden en andere Nederlanders met een tijdelijke woonbehoefte gezamenlijk terechtkunnen, als alternatief voor inzet van sociale huurwoningen. Zodra deze alternatieve capaciteit voldoende beschikbaar is, vervalt de wettelijke mogelijkheid om statushouders nog voorrang te geven bij sociale huurwoningen.
Geef een reactie