Woningbouwprojecten met weinig stikstofuitstoot hebben vanaf 1 juli 2027 mogelijk geen natuurvergunning meer nodig. Dat staat in de Kamerbrief over het ontwerpprogramma Landbouw, Natuur en Stikstof die minister Van Essen op 3 november naar de Tweede Kamer stuurde. De VNG steunt de aanpak, maar vindt dat de plannen ook voor gemeenten uitvoerbaar moeten zijn.
Het kabinet vervangt de huidige stikstofdoelen, die zijn gebaseerd op de kritische depositiewaarde, door wettelijke emissiedoelen per sector voor 2035. Dat moet de juridische basis geven om weer vergunningen te verlenen.
Rekenkundige ondergrens per 1 juli 2027
Met de rekenkundige ondergrens (RKO) worden activiteiten met een kleine stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden vergunningvrij. Dat geldt voor woningbouw, maar ook voor veel PAS-melders en interimmers: bedrijven die buiten hun schuld geen geldige natuurvergunning hebben. De invoering is wel voorwaardelijk: de spoedwet, het programma en de regels voor de zones moeten eerst zijn vastgesteld. Ook komen er regels die voorkomen dat bedrijven de ondergrens gebruiken om ongemerkt uit te breiden. Voor vergunningverleners, toezichthouders en handhavers komt een handreiking.
Eerder ruimte via additionaliteitsplannen
In sommige gebieden kan vergunningverlening al eerder op gang komen. Provincies stellen daarvoor additionaliteitsplannen op, waarmee ze aantonen dat de natuur niet verslechtert. Op 1 december verschijnt een handreiking. De plannen worden vanaf maart 2027 gefaseerd opgeleverd en moeten in 2027 klaar zijn. Die gefaseerde aanpak komt uit het bouwstenendocument van onder meer IPO, VNG en de Unie van Waterschappen.
Zones rond kwetsbare natuur
Rond een selectie van Natura 2000-gebieden komen zones van 500 of 1.000 meter met strengere regels voor de landbouw, zoals maximaal 1,5 grootvee-eenheid per hectare. Eind december bepaalt het Rijk samen met de provincies waar zones nodig zijn. In januari 2027 worden de regels vastgesteld. Provincies kunnen tot 1 september 2028 een eigen gebiedsplan indienen. De minister noemt de rol van gemeenten en waterschappen “van groot belang” om het beleid ruimtelijk door te vertalen. Denk aan bedrijfsverplaatsingen, nevenactiviteiten en veranderend grondgebruik. Er volgt nog een uitvoeringstoets voor decentrale overheden.
VNG: uitvoerbaarheid is de leidraad
In een reactie op het stikstofpakket constateert de VNG dat eerdere inbreng van gemeenten en andere koepels is meegenomen. De vereniging wijst er tegelijk op dat vooral de zonering grote gevolgen heeft voor de betrokken gemeenten. Haalbaarheid en uitvoerbaarheid voor gemeenten zijn voor de VNG de leidraad bij de verdere uitwerking. Ook wil de VNG dat het aangekondigde sociaaleconomische investeringsprogramma voor de regio’s concreet wordt.
Zienswijze indienen
Voor het ontwerpprogramma start binnenkort een zienswijzeprocedure, en voor de ontwerp-AMvB zonering een internetconsultatie. Gemeenten kunnen daarin hun inbreng geven. Het definitieve programma volgt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2027.
Geef een reactie