Jaarlijks worden duizenden sloten in Nederland gedempt, blijkt uit onderzoek door de Volkskrant. Voor een groot deel gebeurt dit illegaal, zonder de benodigde vergunningen. Gemeenten blijken in veel gevallen niet of nauwelijks te handhaven.
De Volkskrant keek naar kaarten met watergangen in verschillende jaren en de ontwikkelingen daarin. Uit dit onderzoek bleek dat er tussen 2017 en 2024 ruim dertigduizend sloten op boerenland zijn verdwenen. Een derde daarvan lag in een gebied waar een vergunning voor het dempen van sloten nodig is. Bijvoorbeeld omdat het in een natuurgebied ligt of omdat de sloten belangrijk zijn voor de waterhuishouding.
Beschermde planten en dieren
Sloten zijn belangrijk voor het vasthouden en opvangen van water, en voor veel planten en dieren. Door sloten te dempen, verkleint het leefgebied van (beschermde) soorten. Bovendien wordt een groot aantal planten en dieren tijdens het dichtgooien levend begraven. ‘Planten en dieren zijn, zelfs als je de boel weer opengraaft, voorgoed weg’, zegt ecoloog Piet Bremer. ‘Dat is groen erfgoed, die populaties waren hier al honderden jaren.’
Meer ruimte en minder obstakels
De motivaties die boeren geven om sloten te dempen, zijn vaak van praktische aard. Zonder sloten kunnen landbouwmachines de akkers makkelijker bereiken. En het vergroot de ruimte om bijvoorbeeld gewassen te planten.
Ook de regels om de waterkwaliteit te verbeteren, lijken een ongewenst effect te hebben. Boeren mogen sinds 2023 geen mest uitrijden of pesticiden gebruiken binnen een paar meter rond de sloot. Als ze de sloot dichtgooien, hebben ze niet meer met die regels te maken.
Vaak geen handhaving door gemeenten
De handhaving van het slotenbeheer ligt bij gemeenten. En die zijn lang niet altijd in staat om op te treden tegen overtredingen. En soms ook niet bereid. Pogingen van omwonenden en anderen om op te treden tegen de illegale dempingen, worden in sommige gevallen actief tegengewerkt. In het artikel wordt het voorbeeld genoemd van een gemeente die niet van plan was te handhaven bij illegale dempingen, ook al waren er meerdere meldingen van gedaan.
Een deel van de gemeenten die de Volkskrant sprak, was niet op de hoogte van het aantal sloten dat gedempt wordt. En als ze dat wel zijn, heeft handhaven vaak geen prioriteit. Iemand verplichten een sloot weer te herstellen kan leiden tot lange en dure procedures. Bovendien is de bevoegdheid van de verschillende bestuurslagen niet altijd duidelijk en wijzen gemeenten soms naar bijvoorbeeld het waterschap en provincies. ‘Het gevolg is dat veel gemeenten niet ingrijpen, zelfs als ze weten dat een sloot illegaal dichtgegooid is’.
Geef een reactie