Netbeheerders pleiten er voor om energie-infrastructuur leidend te maken in de ruimtelijke ordening.
Nederland staat voor een grote ruimtelijke opgave. Woningbouw, verduurzaming van de industrie, mobiliteit, natuurherstel en klimaatadaptatie vragen allemaal om ruimte. Tegelijkertijd verandert het energiesysteem ingrijpend: van fossiel naar duurzaam en van centraal naar meer decentraal georganiseerd. In de praktijk blijkt echter dat er nog te weinig en te laat fysieke ruimte wordt gereserveerd voor energie-infrastructuur, zoals kabels, leidingen en opslaglocaties. Zonder voldoende ruimte en voorspelbare besluitvorming kan het elektriciteitsnet niet tijdig worden uitgebreid, met directe gevolgen voor vrijwel alle ruimtelijke ontwikkelingen.
Netbeheerders pleiten er daarom voor om energie-infrastructuur een sturende rol te geven in de ruimtelijke ordening. Zij vragen het Rijk om dit uitgangspunt vast te leggen in de Nota Ruimte. Concreet doen zij vijf voorstellen: maak energie-infrastructuur leidend in ruimtelijke keuzes, bepaal waar energie-intensieve activiteiten wel en niet kunnen plaatsvinden, voer een verplichte energietoets in bij grote ruimtelijke projecten, ontwikkel een landelijk afwegingskader voor infrastructuur en versnel en uniformeer procedures voor grote energieprojecten.
Energie-infrastructuur als leidend principe
Volgens de netbeheerders moet het Rijk nationaal ruimte reserveren voor belangrijke onderdelen van het energiesysteem, zoals corridors, tracés, stations, kabels, leidingen, opslaglocaties en energiehubs. Deze keuzes moeten vervolgens richting geven aan provincies en gemeenten bij hun ruimtelijke plannen.
Duidelijkheid over energie-intensieve functies
Daarnaast is het volgens de netbeheerders noodzakelijk om duidelijke keuzes te maken over de locaties van energie-intensieve activiteiten. Daarmee kan worden voorkomen dat ruimtelijke plannen botsen met de beschikbare netcapaciteit. Nationale keuzes moeten doorwerken in provinciale en gemeentelijke plannen, bijvoorbeeld via instructieregels, kaarten en waar nodig uitsluitingsgebieden.
Verplichte energietoets
Bij grote ruimtelijke ontwikkelingen zou standaard moeten worden getoetst of plannen passen binnen het beschikbare en geplande energiesysteem. Wanneer plannen niet aansluiten bij de netcapaciteit of realistische uitbreidingsmogelijkheden, moeten ze worden aangepast, gefaseerd of verplaatst.
Veel energieprojecten lopen vast doordat belangen op lokaal niveau verschillend worden gewogen, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, gezondheid, milieu en landschap. Een landelijk afwegingskader kan zorgen voor meer voorspelbaarheid en helpen om besluitvorming te versnellen.
Snellere en uniforme procedures
Tot slot pleiten netbeheerders voor snellere en meer uniforme procedures voor infrastructuurprojecten. Dat vraagt onder meer om een landelijke methode voor taxatie en waardering, duidelijke regels voor toegang tot gronden voor onderzoek en strakke, voorspelbare termijnen voor besluitvorming.
Geef een reactie