Het Rijk, netbeheerders, marktpartijen en decentrale overheden willen de ontwikkeling van energieopslag versnellen. De nieuwe Beleidsagenda Energieopslag bevat maatregelen voor onder meer netcongestie, vergunningverlening en ruimtelijke inpassing van batterijen.
Energieopslag wordt volgens de beleidsagenda een onmisbaar onderdeel van het toekomstige energiesysteem. Opslag kan het elektriciteitsnet ontlasten, opgewekte duurzame energie bewaren voor een later moment en bijdragen aan het in balans houden van vraag en aanbod. Het Nationaal Plan Energiesysteem noemt voor 2040 een richtwaarde van 110 GWh en 28 GW aan batterijopslag. Eind 2025 was ongeveer 2,1 GWh geïnstalleerd.
Om de ontwikkeling te volgen komt er een jaarlijkse monitor Energieopslag. Als blijkt dat de uitrol structureel achterblijft, moet het kabinet volgens de agenda aanvullende maatregelen overwegen.
Batterijen inzetten tegen netcongestie
Een belangrijk doel is energieopslag beter in te zetten tegen netcongestie. Batterijen kunnen op momenten van weinig vraag elektriciteit opslaan en het net op drukke momenten ontlasten. Voorwaarde is wel dat opslag ‘netbewust’ wordt ingezet. Vooral bij thuisbatterijen bestaat het risico dat gelijktijdig laden en ontladen op basis van landelijke elektriciteitsprijzen lokaal juist nieuwe piekbelasting veroorzaakt. Netbeheerders gaan daarom onder meer de registratie van thuisbatterijen verbeteren.
Voor grootschalige batterijen wordt verder gewerkt met flexibele contracten. Netbeheerders moeten daarnaast eerder duidelijk maken waar flexibiliteit nodig is en onder welke voorwaarden batterijen kunnen worden ingezet.
Belangrijke rol voor gemeenten en provincies
Voor gemeenten en provincies is vooral de ruimtelijke inpassing relevant. Het bevoegd gezag daarvoor ligt bij decentrale overheden. Verschillende provincies en gemeenten hebben inmiddels eigen locatiebeleid voor batterijen. Hierdoor verschillen de voorwaarden per regio. Tegelijkertijd ontbreekt het gemeenten soms aan kennis en capaciteit om aanvragen integraal te beoordelen, waardoor vergunningprocedures langer kunnen duren.
Het Rijk wil daarom samen met netbeheerders, provincies, gemeenten en de sector een zoveel mogelijk gestandaardiseerd proces voor vergunningaanvragen ontwikkelen. Een handreiking moet duidelijk maken welke informatie partijen op welk moment van elkaar nodig hebben en welke rollen en verantwoordelijkheden zij hebben. Ook wordt onderzocht of de Expertpool Energie Infrastructuur gemeenten voldoende kan ondersteunen.
Via het Programma Energiehoofdstructuur II werkt het Rijk bovendien aan ruimtelijke randvoorwaarden voor grote systeembatterijen. Het doel is om vóór 2028 gerichter te kunnen sturen op geschikte locaties, bijvoorbeeld door zonering rond elektriciteitsstations. Netbeheerders gaan informatie beschikbaar stellen over de verwachte behoefte aan flexibiliteit per station of netsegment.
Financiële prikkels en innovatie
Ook de financiële haalbaarheid van opslag krijgt aandacht. Voor 2027 is 35 miljoen euro gereserveerd voor voortzetting en mogelijke uitbreiding van de Flex-e-subsidie. Verder onderzoekt het kabinet onder meer dubbele energiebelasting bij thuisbatterijen en mogelijke ondersteuning van batterijopslag via de SDE++.
Naast batterijen kijkt het kabinet naar langdurige opslag, zoals warmte-, waterstof- en waterkrachtopslag. Deze technieken zijn nog onvoldoende ontwikkeld voor grootschalige toepassing, maar worden belangrijker naarmate Nederland meer afhankelijk wordt van wind- en zonne-energie.
Geef een reactie