Het huidige stelsel voor onderzoek naar meldingen van (seksueel) grensoverschrijdend gedrag schiet tekort. Regeringscommissaris Mariëtte Hamer pleit daarom voor strengere kwaliteitseisen, beter toezicht en meer deskundigheid bij onderzoekers en onderzoeksbureaus.
In een advies aan de minister van Justitie en Veiligheid concludeert regeringscommissaris Mariëtte Hamer dat er nog te veel misgaat bij onderzoeken naar meldingen van (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Vooral bij persoonsgerichte onderzoeken ontbreekt het regelmatig aan onafhankelijkheid, zorgvuldigheid en een goede methodologische aanpak. Volgens Hamer kan slecht uitgevoerd onderzoek grote gevolgen hebben voor melders, beschuldigden en organisaties.
De huidige wetgeving biedt onderzoeksbureaus veel ruimte en stelt weinig concrete kwaliteitseisen. Bovendien is het toezicht beperkt. Ook kiezen werkgevers volgens Hamer soms voor een onderzoek terwijl een andere interventie passender zou zijn, of beschikken zij over onvoldoende kennis om een geschikt onderzoeksbureau en onderzoeksopzet te selecteren.
Verschil tussen basis- en specialistisch onderzoek
Hamer doet dertig aanbevelingen om de kwaliteit van onderzoek te verbeteren. Een belangrijke aanbeveling is het onderscheid tussen basisonderzoek en specialistisch onderzoek. Volgens haar vraagt onderzoek naar seksueel grensoverschrijdend gedrag, machtsmisbruik en vergelijkbare complexe meldingen om specifieke expertise op het gebied van interviewtechnieken, wetgeving en psychologie.
Daarom pleit zij voor vergunningen en opleidingen met een basisvariant en aanvullende specialisaties. Ook zouden nascholing en herregistratie verplicht moeten worden. Via een openbaar register moet voor werkgevers duidelijk worden welke onderzoekers en bureaus beschikken over de juiste kwalificaties. Hamer vindt daarnaast dat dezelfde kwaliteitseisen moeten gelden voor interne onderzoekscommissies binnen organisaties. Ook stelt zij dat advocatenkantoren geen onderzoek mogen uitvoeren voor hun eigen opdrachtgevers vanwege mogelijke belangenverstrengeling.
Onafhankelijk toezicht en passende interventies
Volgens Hamer beschikken de huidige toezichthouders onvoldoende over de benodigde capaciteit en expertise. Daarom pleit zij voor een nieuwe organisatie die toezicht houdt op onderzoeksbureaus, vergunningen beoordeelt en sancties kan opleggen. Deze organisatie zou ook een onafhankelijke klachtencommissie moeten huisvesten waar betrokkenen terechtkunnen bij klachten over de uitvoering van onderzoeken.
Daarnaast benadrukt Hamer dat persoonsgericht onderzoek niet altijd de meest geschikte reactie is op een melding. In sommige situaties kunnen alternatieven, zoals mediation of cultuuronderzoek, effectiever zijn. Voor cultuuronderzoek ontbreken momenteel eveneens duidelijke kwaliteitseisen. Hamer adviseert daarom een brancheorganisatie op te richten die kwaliteitsnormen en opleidingen voor cultuuronderzoek ontwikkelt.
Geef een reactie