Volgens het kabinet vervullen lokale publieke omroepen een belangrijke informerende, controlerende en verbindende rol in de samenleving. Daarom wil het kabinet het lokale publieke mediastelsel structureel versterken.
In een Kamerbrief informeert minister Letschert de Tweede Kamer over de voortgang van het wetsvoorstel voor de versterking van lokale publieke omroepen en over de evaluatie van de bekostiging van lokale omroepen in de periode 2022-2024.
Financiering
Een belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel is dat de financiering van lokale publieke omroepen vanaf 2028 wordt overgeheveld van gemeenten naar de landelijke mediabegroting. Tegelijkertijd wordt een extra structurele investering toegevoegd. Het totale budget voor het nieuwe stelsel komt daardoor vanaf 2028 uit op circa 34,5 miljoen euro. Hiervan is ongeveer 3,5 miljoen euro bestemd voor extra uitvoeringskosten van de NLPO en het Commissariaat voor de Media. De resterende circa 31 miljoen euro wordt verdeeld over maximaal 80 grotere lokale verzorgingsgebieden. Momenteel zijn er nog ruim 220 lokale publieke omroepen actief. Het kabinet verwacht dat deze schaalvergroting leidt tot sterkere en professionelere lokale omroepen.
Verdeling middelen
Bij de brief is een voorlopige verdeling van de beschikbare middelen per verzorgingsgebied opgenomen. Het kabinet benadrukt dat deze bedragen nog indicatief zijn, maar bedoeld zijn om zowel de sector als gemeenten meer duidelijkheid te geven over de toekomstige financiering.
Volgens de minister biedt het nieuwe stelsel meer stabiliteit en voorspelbaarheid dan de huidige situatie. Nu zijn lokale omroepen nog grotendeels afhankelijk van jaarlijkse gemeentelijke bijdragen en tijdelijke subsidies. Uit de evaluatie van het Commissariaat voor de Media blijkt dat in de periode 2022-2024 ongeveer 42 procent van de gemeenten minder financierde dan het door de VNG aanbevolen richtsnoerbedrag per huishouden. Daarnaast werd de financiële positie van gemiddeld 31 procent van de lokale omroepen als ongezond beoordeeld.
Bijdragen gemeenten
Gemeenten behouden ook in het nieuwe stelsel de mogelijkheid om aanvullende financiering te verstrekken bovenop de rijksbijdrage. Uit een inventarisatie van de VNG blijkt dat circa 16 procent van de gemeenten verwacht ook na 2028 extra te blijven bijdragen, terwijl 45 procent aangeeft dit niet van plan te zijn. Een groot deel van de gemeenten wacht nog op meer duidelijkheid over de toekomstige budgetverdeling.
Het kabinet verwacht dat het nieuwe stelsel voldoende middelen biedt om in alle verzorgingsgebieden minimaal drie journalistieke fte mogelijk te maken, zoals eerder geadviseerd door het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Volgens de minister onderstrepen de resultaten van de evaluatie de noodzaak om lokale publieke omroepen verder te versterken.
Geef een reactie