Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart zijn 46 vrouwelijke SGP-politici op 18 lokale kieslijsten te vinden. Een ruime verdubbeling vergeleken met vier jaar geleden. Toch is de kans klein dat ze een plekje bemachtigen in de gemeenteraad, mede vanwege hun vaak lage positie op de lijst. SGP-fractievoorzitter in Vlissingen, Lilian Janse – Van der Weele reageert.
De standvastige en strijdbare politica voor passief vrouwenkiesrecht binnen de SGP stelt als eerste dat de lokale SGP-afdelingen autonoom zijn. ‘Op lokaal niveau wordt zeker niet negatief over vrouwen in de politiek gesproken. Afhankelijk van de geloofsstroming, zijn ze in de meeste gemeenten meer dan welkom in een politieke functie.’ De verdubbeling van het aantal verkiesbare vrouwen voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart ziet Janse-van der Weele als een positieve ontwikkeling.
Lokale opmars
Nadat in 2013 onder zware juridische druk de partijstatuten zijn veranderd, groeit het aantal vrouwelijke SGP-politica gestaag. Alhoewel hun invloed niet in hetzelfde tempo mee lijkt te stijgen. Van 4 verkiesbare vrouwen in 2014, onder wie Janse – Van der Weele zelf, tot 46 nu. ‘Ik zie het als een natuurlijke ontwikkeling binnen de SGP. Vrouwen die een plek willen op de kieslijst: waarom niet? Zij willen meer maatschappelijke betrokkenheid, vaak naast hun baan. Ook willen ze hun kennis en ervaring inzetten voor de gemeente, bijvoorbeeld in het sociaal domein. Dat doen ze wel op steeds meer plekken als beëdigd burgercommissielid, maar dat is een voorbereidende rol, geen beslissende.’
Onverkiesbaar
Het aantal vrouwen dat op 18 maart aanstaande ook daadwerkelijk tot raadslid zal worden gekozen, zal beperkt zijn. Dat blijkt uit een reconstructie van het Reformatorisch Dagblad begin dit jaar. De vrouwelijke kandidaten staan gemiddeld gezien op lage(re) posities op de kieslijst. Weinig bemoedigend en de groei van het aantal vrouwelijke raadsleden lijkt hiermee meer voor de bühne, maar Janse- Van der Weele vindt dat een te negatieve voorstelling van zaken.
Stemmentrekkers
In Vlissingen staan er 8 vrouwen en 7 mannen op de kieslijst van de SGP, een vrouwelijke meerderheid dus. Na Janse- Van der Weele op 1, is de 2e vrouw echter pas te vinden op plek 6. Momenteel beschikt de SGP in de Zeeuwse gemeente over twee raadszetels.
Vrouwen binnen de SGP kiezen volgens haar nu meestal nog voor een laaggenoteerde plek, vanwege onbekendheid met het raadswerk en de tijdsbesteding die het werk vraagt. ‘Vaak zijn het jonge moeders. Op zes staat bij ons bijvoorbeeld een vrouw van nog geen 30 met vier kinderen. Zij heeft aangegeven dat ze nog niet in de raad wil, mocht ze met voorkeursstemmen worden gekozen.’ Wat dan het nut is om je verkiesbaar te stellen pareert Janse-van der Weele met de opmerking dat ‘het goede stemmentrekkers kunnen zijn en ze misschien over een aantal jaar wel in de raad willen’.
Liefde voor de politiek
Zelf vindt ze het raadswerk geweldig. ‘Het is zo leuk om dicht bij de mensen te staan, maatschappelijk betrokken te zijn en zelf belangrijke punten te kunnen agenderen in je eigen gemeente.’ Het wordt volgens haar nu weleens tijd dat er ook een vrouw op de landelijke lijst komt. ‘Mijn poging is gestrand, maar iedereen weet nu dat SGP-vrouwen voorlopig geen kans maken op passief kiesrecht in de landelijke politiek.’ Op de vraag of ze gezien haar politieke ambities zich niet wil aansluiten bij een andere christelijke politieke partij, klinkt een ferm nee.
Ideologie boven de wet
Al in 2005 spande Bureau Clara Wichmann de eerste rechtszaken aan tegen de SGP en de Nederlandse Staat, waarin werd geëist dat de SGP vrouwen niet mocht uitsluiten van het politieke ambt en dat de staat moest toezien op de uitvoering daarvan. De SGP vocht dit tot aan de Hoge Raad aan en stapte in 2010 zelfs nog naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Maar ook dat Hof oordeelde in 2012 dat de SGP vrouwen niet mag uitsluiten, ook niet op grond van godsdienstige motieven. In 2013 haalde de SGP uiteindelijk bakzeil toen het de -onmisbare- rijkssubsidies dreigde kwijt te raken.
In het aloude ideologische beginselprogramma staat echter nog steeds dat vrouwen geen zitting mogen nemen in politieke organen. Dit zogenaamde Artikel 10 wordt op landelijk niveau nog gehandhaafd, en druist hiermee in tegen de Grondwet. Ruim een eeuw geleden in 1917, kregen Nederlandse vrouwen bij de Grondwetherziening al officieel passief kiesrecht.
SGP-politica nog niet welkom in Den Haag
De SGP-afdeling Vlissingen heeft om die reden in mei 2025 een motie ingediend tijdens de ledenvergadering, waarin werd gevraagd om het schrappen van het bewuste artikel. Die heeft het niet gehaald, omdat de harde kern van 20% die fel tegen is, uit de partij dreigde te stappen. Mede uit angst voor een scheuring is de motie vervolgens verworpen met 85% van de stemmen. Janse – Van der Weele kwam zodoende niet op de kieslijst voor de Tweede Kamerverkiezingen afgelopen november, wat wel haar streven was. ‘Ik heb nooit officieel de reden voor afwijzing gekregen, niet erg netjes.’
Afschaffing van Artikel 10 is echter niet van de agenda. ‘Niemand houdt mij officieel op de hoogte, maar via via hoor ik dat er wel over wordt gesproken.’ Ze vindt het niet opmerkelijk dat zij niet bij deze gesprekken betrokken wordt. Dit terwijl ze als voorvechtster van het passief kiesrecht voor SGP-vrouwen wordt beschouwd. ‘Het is een theologische discussie en ik ben geen theoloog.’
Strijdbaar
‘De veranderingen zullen uit de partij moeten komen, emancipatie begint bij de man’, stelt ze wel. ‘Het is een taai proces, maar het hoofdbestuur zit ook niet te wachten op een nieuw proces met Bureau Clara Wichmann.’ De SGP volgt normaal gesproken trouw de letter en de geest van de wet. ‘Artikel 10 druist hier tegen in. Het is een heikel item, maar er zal op den duur toch iets moeten gebeuren.’ Intussen blijft Janse- Van der Weele strijden totdat vrouwen ook landelijk verkiesbaar zijn. ‘Ik raak niet zo snel ontmoedigd.’
Geef een reactie