NEVI: Leer van Portugees inkoopmodel

0

Circa 5000 publieke organisaties kopen allemaal hetzelfde in. Het Rijk wil dit centraliseren, maar kennisnetwerk NEVI en veel inkopers zien meer in het Portugese model van werken met raamcontracten, bleek tijdens het International Supply Management Congress.

“Wat is het doel van de inkopen?” Dat moet volgens de

wethouder Ruimtelijke Ordening van Alphen aan den Rijn, Stan Lyczak, de leidende vraag

zijn. “Gaat het binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning om een rolstoel? Nee. Het

gaat erom iedereen te laten meedoen in de maatschappij. Helaas gaat het bij

veel gemeenten nog steeds om de uitvoering; niet om het doel.”

 

Geen voorwaarden

Lyczak pleit voor inkopen zonder voorwaarden. Is die nieuwe

Aanbestedingswet
dan wel nodig? “Eigenlijk niet, maar anders zijn twee A4’tjes

voldoende.” Voor de bouw van het nieuwe stadhuis in zijn gemeente, heeft Lyscak er

bewust voor gekozen niet precies te bepalen wat er moet gebeuren en gezocht naar

leveranciers die helpen een maatschappelijk doel te bereiken.

 

Over de verhouding tussen bestuurders en ambtenaren: “Wij

moeten niet twee keer hetzelfde doen. De raad signaleert een probleem, stelt

prioriteiten en de ambtenarij voert het uit.”

 

Tien miljard

Kan de overheid tien miljard besparen door anders

in te kopen? Wel volgens NEVI, wat zij ondermeer baseert op de manier van werken in

Portugal, maar ook – op een wat andere manier – in Engeland en de Verenigde Staten. Dat

de Nederlandse overheden miljarden kan besparen op de inkoop is overigens een

conclusie die afkomstig is van wetenschappers en Chief Procurement Officers van de private

sector.

 

Enfin, hoe werkt dat in Portugal? Paulo Magina werkt voor

het nationale bureau voor publieke inkoop in Portugal, waar ze werken met

enkele honderden raamcontracten, die weer zijn onderverdeeld in subcategorieën.

Kleine contracten, waardoor ook het MKB meer kansen krijgt.

 

Binnen de landelijk gestelde kaders werken steeds meer

gemeenten mee aan deze manier van werken. Ging dit zonder slag of stoot. “Nee”,

volgens Magina. Het duurde een jaar of twee voordat het grootste deel van de

aanvankelijke weerstand was doorbroken. Het gaat vooral om producten, maar het

bureau werkt momenteel ook aan een raamcontract voor consultancy.

 

Vrijwillig

Meedoen is vrijwillig en gratis. De leveranciers betalen

voor de raamcontracten. Het landelijke bureau doet geen belofte, maar neemt een

te verwachten volume van de inkopen op in de tender. De contracten worden na

twee tot vier jaar aangepast. Het proces gaat sneller, wat geld scheelt. Alles

wat met inkopen te maken heeft, gebeurt trouwens digitaal.

 

Door de kaders krijgen inkoopexperts een invuloefening, wat

anders is dan het standaardiseren van het proces. Tijdens het congres van NEVI

gaf een medewerker van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aan dat zij bezig

zijn het proces te standaardiseren. Dit kreeg de handen van aanwezige de inkopers niet op

elkaar.

 

Ook wethouder Lyczak werd niet vrolijk van dit plan. “De

VNG heeft geen verstand van inkopen”, stelde Lyczak. “Ze vragen je altijd hoe

dat werkt in de praktijk. Om hun bestaansrecht te bewijzen komen ze om de

zoveel tijd met nietszeggende rapporten, die ik dan negeer. Ik heb ze niet

nodig. Wij wijken af van de regels van de VNG. Standaard.”

 

Regels en procedures zijn er vooral zodat inkopers kunnen

wegduiken in de loopgraven van wetgeving, meent de wethouder, wat door veel mensen uit

de praktijk werd onderstreept. “Er gaan dingen fout, dat kan. Als inkoper moet je lef

hebben”

Lees meer over inkoop en aanbesteden:

Volg Gemeente.nu op Twitter.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Over Auteur

Reageer