Oude software verkiezingen extra gevoelig voor risico’s

0

De software die de meeste gemeenten gebruiken om stemmen te tellen bij de aankomende verkiezingen, loopt op zijn laatste benen. Gemeenten doen er verstandig aan de 27 pagina’s tellende set instructies van de Kiesraad nauwgezet te volgen.

Het huidige systeem, de Ondersteunende Software Verkiezingen (OSV), is na zo’n tien jaar aan vervanging toe en draait op verouderde onderdelen. Er zijn weliswaar maatregelen genomen om de veiligheidsrisico’s te verkleinen, maar als de instructies niet goed worden nageleefd kan het al snel misgaan. Het proces kan dan mogelijk gehackt worden.

Computers afzonderen

Computers die worden gebruikt om de eerst handmatig getelde stemmen bij elkaar op te tellen en op basis daarvan de zetelverdeling te berekenen, moeten van de Kiesraad praktisch in quarantaine staan. Ze mogen zeker niet verbonden zijn met internet. Eventuele draadloze communicatiemodules zoals wifi en bluetooth moeten volledig worden uitgeschakeld in de basisinstellingen (BIOS) van het systeem.

En dat niet alleen, de pc’s dienen een volledig ‘schone’, vers geïnstalleerde versie van een up-to-date besturingssysteem te draaien. Als er eerder andere werkzaamheden zijn verricht op de machine, dan moet alles dus opnieuw worden geïnstalleerd. Vervolgens moet ook nog ‘hardening’ plaatsvinden, oftewel het uitschakelen dan wel verwijderen van alle overbodige functies van het apparaat.

Verantwoordelijkheid gemeenten

Deze preparatie is de verantwoordelijkheid van gemeenten; hierop vindt geen controle plaats. ‘Dat zou praktisch onmogelijk zijn,’ zegt een woordvoerder van de Kiesraad. Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken wees de lokale overheden onlangs in een circulaire nog maar eens op ‘de dreiging van heimelijke (digitale) beïnvloeding van het verkiezingsproces’.

‘Ik reken er daarom op dat u voor de komende verkiezingen de door de Kiesraad beschikbaar gestelde programmatuur gebruikt,’ schrijft zij. Gemeenten die dit niet doen, roept zij op zich te melden bij het ministerie ‘zodat kan worden nagegaan of de programmatuur die u wilt gebruiken voldoet aan de eisen die zijn gesteld in de wet- en regelgeving’.

Nieuw systeem

De krakkemikkige beveiliging is ook de reden dat de uitslagen wederom niet digitaal naar het hoofdstembureau kunnen worden verstuurd. Binnenkort moet er een nieuw systeem komen, benadrukte de Kiesraad maandag nog in zijn jaarverslag. De raad noemde eerder al 2020 als het jaar dat er een nieuw systeem zou moeten zijn.

Over Auteur

Richard Sandee

Richard Sandee is coördinator van Gemeente.nu. Hij heeft ruim vijftien jaar ervaring als journalist op het gebied van openbaar bestuur. r.sandee@sdu.nl

Reageer

Het laatste nieuws van Gemeente.nu in je mailbox?

Meld je aan voor de algemene nieuwsbrief of een van de themanieuwsbrieven van Gemeente.nu.

Aanmelden