OpinieVoortwaerts: de eerste virtuele gemeente

0

Noem het 2.0 of noem het de netwerkmaatschappij: er is iets aan het veranderen in de wereld, waarbij een herdefiniëring van onze taak als overheid hoort. Maar hoe gaan we dat vormgeven?

– COLUMN – Robert Vos

Een groot

probleem is dat we niet precies weten wat er van ons gevraagd wordt. Er is geen

blauwdruk voor die nieuwe rol en als die er wel was, zou deze verschillen per

gemeente. Wie ik ook spreek; buren,

collega’s, vrienden: het prioriteitenlijstje verschilt enorm! Hoe zijn wij daarmee

omgegaan?

Vorige week is de virtuele gemeente geïntroduceerd op Gemeente.nu en

ik hoop dat veel van de lezers enthousiast zijn geworden over de mogelijkheden.

Ik kan me wel voorstellen dat er veel vragen zijn over de praktische invulling

van een virtuele gemeente aangezien dat lastiger is dan het simpelweg

schetsen van het concept. Deze terugblik laat het zien.

Juni 2010:

een groep van pas afgestudeerden krijgt

een gezamenlijke opdracht: “Zorg ervoor dat er  op de kortst

mogelijke termijn een effectieve organisatie ontstaat welke in staat is de

dienstverlening aan de burger op een moderne manier vorm te geven, gebaseerd op

de laatste inzichten. Dit dient tegen de laagst mogelijke kosten gerealiseerd

te worden met behulp van ICT.”

Ouderwets

De opdracht betekende in onze ogen in eerste instantie het opstellen van beleid

voor elk van de afzonderlijke afdelingen, maar al snel kwamen we erachter dat

die 'ouderwetse' aanpak ons niet goed paste. Vraagstukken worden

complexer, de overheid moet flexibeler zijn en klantgerichter opereren. Dat

betekent concrete resultaten behalen, zo efficiënt mogelijk met de beschikbare

middelen omgaan, continue oriëntatie op de toekomst, kansen en bedreigingen

afwegen.

Het is niet eenvoudig om aan alle eisen te voldoen en het is al

helemaal niet eenvoudig om te bepalen welke koers de juiste is. We leven in een

tijd waarin de hele wereld mee kan kijken en die openheid kan alleen omgezet

worden in iets positiefs als we die openheid nuttig gebruiken.

Eindverantwoordelijk zijn betekent niet dat de gemeente als enige schuldig is

als er zaken fout gaan.

Gemeenten moeten in staat zijn om inzichtelijk te maken

hoe de verhoudingen liggen en de organisatie moet de mogelijkheden om daar

duidelijk over te zijn ondersteunen.

Verantwoordelijkheden

De verantwoordelijkheden van gemeenten zijn in de loop der tijd steeds

groter geworden terwijl de zeggenschap langzaam maar zeker minder is geworden.

Hoe waarborg je kwaliteit met dat gegeven in het achterhoofd?

Door eerst op een

hoger abstractieniveau naar de problemen te kijken werd duidelijk dat gemeenten

een aantal belangrijke veranderingen moeten ondergaan. Daarnaast hebben we

samen met o.a. beleidsmedewerkers, afdelingshoofden en samenwerkingsexperts een

poging gedaan om de middelen die nodig zijn om de omslag te maken in kaart te

brengen.

Sociale media zijn bijvoorbeeld prachtig, maar je moet ze wel goed

inzetten
. Nadenken over burgerparticipatie is een mooi streven, maar de

succesvolle praktijkvoorbeelden zijn schaars. Alle vragen hebben gezamenlijk

geleid tot het ontwerpen van een nieuw organisatiemodel.

Een model dat toestaat dat we flexibeler handelen, afdelingen achterwege laat,

helder inzicht geeft in processen en bovenal in potentie voldoet aan de eisen

die vanuit de samenleving gesteld worden aan de gemeente van de toekomst:

transparantie, flexibiliteit en efficiëntie.

Radicaal anders

Een veranderende

maatschappelijke context vraagt een aantal radicale veranderingen van gemeenten

en schuiven en draaien op details is slechts symptoombestrijding. Iedere

afdeling zou haar taak opnieuw moeten definiëren en daar een nieuwe werkwijze

aan moeten koppelen. Dit model is daarin slechts een begin, maar het sleutelt

aan de kern van wat we doen: het verlenen van een dienst aan de mensen waarvoor

we werken. Wat dat eist van een organisatie?

Doorzettingsvermogen,

uithoudingsvermogen en bovenal moed. De moed om helder te zijn over de

problemen, te praten over dilemma’s en vooral de moed om kwetsbaarheid te

tonen. De ruimte tussen de gemeente en de samenleving is groot en wordt alleen

kleiner als we van elkaar snappen wat we doen, maar daarover volgende week

meer.

Meedoen met de tweede, virtuele gemeente Steebeek? De groep is hier te vinden >> 

Meer uitleg over de gemeente Voortwaerts en leren door simulatie:

Volg Gemeente.nu via Twitter.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someone

Over Auteur

Reageer