Vier van de grootste Nederlandse gemeenten roepen samen met bedrijven en maatschappelijke organisaties het kabinet op om de groeiende hoeveelheid verpakkingsafval uit e-commerce aan te pakken.
In een position paper, opgesteld door de Nederlandse Vereniging Circulaire Economie (NVCE) en Fair Resource Foundation, pleiten zij voor maatregelen die het gebruik van herbruikbare verzendverpakkingen stimuleren.
Volgens de initiatiefnemers staat de sterke toename van papier- en kartonafval haaks op de doelstellingen van de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR). Die verplicht lidstaten om de hoeveelheid verpakkingsafval in 2030 met 5 procent en in 2040 met 15 procent te verminderen.
Gemeenten ervaren de gevolgen
Voor gemeenten leidt de groei van het aantal pakketverzendingen tot overvolle papiercontainers, meer zwerfafval en extra druk op de openbare ruimte, vooral in stedelijke gebieden met ondergrondse afvalinzameling. De maatschappelijke kosten lopen hierdoor jaarlijks in de miljoenen.
Volgens de ondertekenaars biedt recycling alleen onvoldoende oplossing. Hoewel materialen opnieuw worden gebruikt, neemt de totale hoeveelheid verpakkingsafval niet af. Bovendien kost de recycling van papier en karton veel energie, water en chemicaliën. Papier- en kartonrecycling behoort daarnaast tot de grotere industriële bronnen van CO₂- en stikstofuitstoot.
Groei e-commerce vergroot afvalberg
De hoeveelheid verpakkingsafval blijft toenemen door de groei van online winkelen. In 2024 werden in Nederland ongeveer 606 miljoen pakketten verzonden. Dat resulteerde in circa 87 miljoen kilo verpakkingsafval, waarvan ruim 84 miljoen kilo uit karton bestond.
Omdat kartonnen verzendverpakkingen in de Europese verpakkingsverordening zijn uitgezonderd van de hergebruiksdoelstellingen, ontbreekt volgens de initiatiefnemers een belangrijke prikkel om het gebruik van wegwerpverpakkingen terug te dringen.
“De hoeveelheid verpakkingsafval van webwinkels blijft groeien, terwijl we juist minder afval willen produceren. Hergebruik biedt hiervoor een structurele oplossing. In Utrecht zijn inmiddels veel inleverpunten geopend en zien we dat dit goed werkt. Daarom steunen wij deze oproep aan het Rijk om herbruikbare verzendverpakkingen actief te stimuleren.”
Susanne Schilderman, wethouder Economische Zaken en Circulaire Economie, gemeente Utrecht
Hergebruik werkt
Onderzoek van Rijkswaterstaat laat zien dat herbruikbare verzendverpakkingen een effectief middel zijn om verpakkingsafval terug te dringen. Bij een goed georganiseerd inzamelsysteem levert hergebruik al vanaf de eerste retour minder materiaalgebruik en afval op. Na drie gebruikscycli zijn ook de CO₂-uitstoot en het waterverbruik lager dan bij eenmalige verpakkingen.
Steeds meer webwinkels en verpakkingsbedrijven maken gebruik van dergelijke systemen. Ook consumenten blijken hiervoor open te staan: wanneer zij tijdens het bestelproces kunnen kiezen, kiest ongeveer een kwart voor een herbruikbare verzendverpakking.
“We weten dat hergebruik werkt en dat consumenten ervoor openstaan. Niemand zit te wachten op onnodig verpakkingsafval of zwerfafval. De bedrijven die deze oplossing aanbieden zijn er al. Wat nog ontbreekt, zijn duidelijke landelijke regels en financiële prikkels die zorgen voor een eerlijk speelveld.”
Klaske Kruk, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Circulaire Economie (NVCE)
Vier voorstellen
De ondertekenaars vragen de Rijksoverheid om vier maatregelen:
- Verplicht webwinkels om consumenten tijdens het afrekenen de keuze te bieden voor een herbruikbare verzendverpakking.
- Stimuleer hergebruikssystemen voor e-commerceverpakkingen met gerichte financiële prikkels en opschalingsprogramma’s.
- Voer een verpakkingsbijdrage in voor eenmalige verzendverpakkingen.
- Maak herbruikbare verzendverpakkingen de standaard bij aanbestedingen en inkopen van de overheid.
Geef een reactie