Het milieubeleid van gemeenten levert weinig op en is in sommige gevallen zelf contraproductief, concludeert planoloog Christian Zuidema.
Het milieubeleid van gemeenten levert weinig op en is in sommige gevallen contraproductief. Dat komt voor een deel door onkunde, maar ook door de onwil om het ondernemers en inwoners moeilijk te maken. Zuidema promoveert volgende week aan de Rijksuniversiteit Groningen.
Gemeenten mogen sinds de jaren negentig zelf milieubeleid maken en uitvoeren. Strenge en ambitieuze nationale normen en regels werden afgezwakt en flexibeler gemaakt, waardoor gemeenten meer ruimte kregen hun eigen milieudoelen op te stellen. Ze zouden het milieu meer kunnen verbeteren dan het rijk.
Decentralisatie
Die decentralisatie is te ver doorgeschoten, stelt Zuidema vast. Het heeft geleid tot een 'minimaal' milieubeleid, waarbij gemeenten vooral handhaven wat wettelijk vereist is. Als de rijksoverheid een ambitieuzer milieubeleid wil, moet het gemeenten veel meer ondersteunen en verplichten om hogere eisen na te streven.
Als bijvoorbeeld geeft de planoloog geluid. Tien procent ervaart 50 decibel als hinderlijk. Dat was ooit een ondergrens, weet Zuidema, maar gemeenten gaan er nu veel soepeler mee om. “Soms worden waarden tot wel 70 decibel toegestaan in situaties waar met een beetje moeite ook een veel betere kwaliteit mogelijk was geweest.”
Te weinig
Zuidema constateert dat veel gemeenten het milieu nauwelijks serieus nemen. “Veel gemeenten hebben simpelweg te weinig personeel en expertise.” Maar onwil is ook een belangrijke factor. “Veel gemeenten vinden het milieu gewoon niet zo spannend. Ze hebben economische belangen en die wegen vaak zwaarder dan het milieubelang.”
Het rijk moet de decentralisatie niet terugdraaien, maar beginnen heldere regels te maken, zodat gemeenten die 'routinematig' kunnen uitvoeren. Vervolgens moeten gemeenten worden gestimuleerd om daadwerkelijk iets te doen. “Beloond worden voor verbetering van het milieu, op de vingers getikt als het achteruitgaat.”
Interessant thema, ik denk inderdaad dat men te makkelijk veronderstelt dat decentralisatie het beleid intact laat. Maar ik weet niet of ik dezelfde conclusie vanuit beleidsperspectief net zo negatief waardeer als dit artikel doet. Want als bij het bepalen van de norm rekening wordt gehouden met de uitvoerbaarheid en met andere belangen, dan zie ik dat als positief. Vanuit het milieuperspectief ben ik het wel eens met de conclusie, maar dat is dan een louter persoonlijke mening.