Het kabinet wil coöperatief wonen stimuleren. Het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) start dit jaar met een fonds voor coöperatief wonen, in samenwerking met banken. Uiterlijk eind 2026 kunnen coöperatieve wooninitiatieven een financieringsaanvraag doen bij het Fonds Coöperatief Wonen.
In een Kamerbrief schetst minister Keijzer een brede aanpak om coöperatief wonen, en in het bijzonder wooncoöperaties, structureel te versterken als derde sector naast huur en koop. De minister ziet dat steeds meer bewoners gezamenlijk een woonproject willen realiseren, met de nadruk op betrokkenheid, collectief eigenaarschap en gemeenschappelijk beheer. Deze initiatieven leveren een belangrijke bijdrage aan betaalbaarheid, leefbaarheid, verduurzaming en onderlinge zorg in wijken.
Financiering
Centraal in de aanpak staat het nieuwe Fonds Coöperatief Wonen, dat beoogt de grootste belemmering voor wooncoöperaties weg te nemen: het rondkrijgen van de financiering. In oktober 2025 is 60,6 miljoen euro subsidie toegekend aan het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn) om dit fonds op te richten en uit te voeren. Het fonds verstrekt leningen aan coöperatieve initiatieven (wooncoöperaties, woonverenigingen, CPO‑initiatieven met coöperatief karakter en mede‑opdrachtgeverschap) voor nieuwe betaalbare woningen, zowel nieuwbouw als transformatie. Financiering is mogelijk vanaf de planfase; voor huurprojecten kan ook de bouwfase worden gefinancierd, mits bewoners minimaal 5 procent eigen inleg leveren. Via samenwerking met banken en een revolverende opzet moet het fonds circa 1.000 betaalbare huurwoningen, vooral voor middeninkomens, mogelijk maken.
Gemeenten kunnen coöperatieve initiatieven een plek geven in gebiedsontwikkelingen, gronduitgifte en omgevingsplannen, bijvoorbeeld door kavels voor collectieve initiatieven aan te wijzen, selectiecriteria als ‘wooncoöperatie’ te hanteren en regels te stellen over prijssegment en toewijzing. Het Didam‑arrest wordt daarbij niet als blokkade gezien, zolang selectiecriteria objectief en toetsbaar zijn. Ook instrumenten als erfpacht, lage grondprijzen en het reserveren van kavels in omgevingsplannen worden genoemd als manieren om de positie van wooncoöperaties te versterken.
Om gemeenten te ondersteunen kondigt de minister een pakket aan van kennis, handreikingen en netwerkvorming. Er is een koplopergroep van gemeenten die ervaring uitwisselt, onder meer op basis van Amsterdamse projecten; partijen als Cooplink, Platform31, RVO en de Derde Bouwstroom worden ondersteund om gemeenten te helpen bij beleid en uitvoering. Er komt een centrale kenniswijzer als startpunt voor informatie over coöperatief wonen voor gemeenten, corporaties en initiatieven.
Huurtoeslag
Verder gaat de brief in op aanvullende belemmeringen uit een rapport van Cooplink, zoals fiscale onduidelijkheden (bijvoorbeeld rond vennootschapsbelasting), de rol van beheercoöperaties bij woningcorporaties, de invloed van gedeelde voorzieningen op huurtoeslag, kostendelersnorm en energie‑ en waterschapsheffingen, en de behoefte aan een bredere wettelijke definitie van wooncoöperatie. Voor een deel kiest de minister voor betere informatievoorziening en verkenningen (zoals naar de kostendelersnorm), voor een deel wordt aangesloten bij lopende wetstrajecten, waaronder een initiatiefwet met een aangepaste definitie van wooncoöperaties.
Geef een reactie