De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald dat intern salderen bij bestemmingsplannen anders moet worden beoordeeld. Dit heeft direct gevolgen voor lopende en toekomstige ruimtelijke plannen die stikstof veroorzaken.
De Afdeling bestuursrechtspraak sluit aan bij de uitspraak van 18 december 2024 over intern salderen. Kort gezegd betekent dit dat intern salderen niet langer mag worden meegenomen in de eerste, globale toets (de voortoets) waarmee wordt bekeken of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk schadelijke effecten heeft op Natura 2000-gebieden. In die voortoets moet je uitgaan van de nieuwe ontwikkeling zelf, zonder rekening te houden met wat er eerder op die locatie al mocht.
Referentiesituatie
In de passende beoordeling mag intern salderen nog wel worden gebruikt, maar onder duidelijke voorwaarden. Dan wordt gekeken naar de zogenoemde referentiesituatie: wat stond er in de vorige situatie feitelijk legaal aan activiteiten en stikstofuitstoot toe? De effecten van die bestaande situatie mogen worden weggestreept tegen de effecten van de nieuwe ontwikkeling. Dat kan er bijvoorbeeld toe leiden dat per saldo geen extra stikstofuitstoot optreedt, omdat oude activiteiten worden verminderd of beëindigd.
Intern salderen is in de passende beoordeling toegestaan onder deze voorwaarden:
- de voordelen (bijvoorbeeld minder stikstof door beëindiging of aanpassing van activiteiten) moeten vaststaan;
- het moet juridisch geborgd zijn dat de oude stikstofveroorzakende activiteit daadwerkelijk wijzigt of stopt;
- er moet worden voldaan aan het zogenoemde additionaliteitsvereiste.
Dat additionaliteitsvereiste houdt in dat de gemeenteraad moet uitleggen dat de bestaande situatie niet al nodig is om natuur te beschermen, herstellen of verslechtering te voorkomen. Gemeenten gaan echter niet zelf over de maatregelen voor Natura 2000-gebieden; dat is een taak van andere overheden. Daarom hoeft de gemeenteraad niet alles zelf uit te zoeken, maar moet hij zich er wél van vergewissen dat er in openbare informatie (bijvoorbeeld beheerplannen of officiële stukken) geen aanwijzingen staan dat die bestaande situatie al is “ingeboekt” als maatregel voor de natuur.
De nieuwe lijn blijkt uit een uitspraak over het bestemmingsplan “Pasgeld-West” in Rijswijk, dat onder meer 1.000 woningen mogelijk maakt. De gemeente heeft daar met succes laten zien dat het plan voldoet aan dit nieuwe toetsingskader, waardoor het project door kan gaan.
Belangrijk is dat deze manier van beoordelen per direct geldt. In alle lopende procedures over bestemmingsplannen zal de Raad van State dit nieuwe kader toepassen.
Geef een reactie