De Tweede Kamer dringt aan op stevigere vervolging van geweld tegen hulpverleners en politie. Een voorstel van GroenLinks-PvdA, dat het Openbaar Ministerie oproept om vaker zwaardere straffen te eisen, lijkt op brede steun te kunnen rekenen.
Sinds 2006 is het al mogelijk om extra zwaar te straffen bij geweld tegen hulpverleners, maar volgens meerdere partijen maakt het OM daar nog onvoldoende gebruik van. Daarom stelt GroenLinks-PvdA voor dat het OM standaard driemaal zo hoge straffen eist bij dit soort geweld, en alleen gemotiveerd mag afwijken. Kamerlid Mutluer benadrukt dat juist gezien de grote impact op hulpverleners helder moet zijn waarom soms niet voor de maximale zwaardere straf wordt gegaan.
De VVD wil dat minister Van Oosten opnieuw met het OM in gesprek gaat over het gebruik van deze zwaardere straffen. Van Oosten weerspreekt dat het OM onverschillig is en stelt dat justitie zich bewust is van de beschikbare mogelijkheden, maar onderstreept tegelijk dat het uiteindelijk aan het OM is om strafeisen te bepalen.
Daarnaast krijgt een voorstel van het CDA waarschijnlijk steun om te onderzoeken of geweldplegers naast hun straf verplicht een educatieve maatregel kunnen volgen, vergelijkbaar met bestaande gedragscursussen bij rijden onder invloed.
Het debat vond plaats tegen de achtergrond van zorgen over toenemend en steeds georganiseerder geweld. Tijdens de afgelopen jaarwisseling werden politie en brandweer volgens de politie doelbewust in hinderlagen gelokt, waarbij hulpverleners met zwaar vuurwerk werden aangevallen. Dat beeld van gepland, gericht geweld versterkt in de Kamer het gevoel dat extra bescherming en duidelijk zwaardere reactie vanuit het strafrecht noodzakelijk zijn.
Onderzoek
Uit een onderzoek dat minister Van Oosten eerder deze week deelde in een Kamerbrief blijkt dat verdachten een diverse en “fluïde” groep vormen met verschillende achtergronden en motieven. Wel zijn er duidelijke patronen: verdachten zijn vaak mannen, relatief jong (18–29 jaar sterk oververtegenwoordigd), gemiddeld lager opgeleid, met een lager inkomen en vaker afhankelijk van een uitkering. Ongeveer 30 procent is recent geregistreerd vanwege “onbegrepen gedrag”, driekwart heeft strafrechtelijke antecedenten en ruim de helft is eerder verdachte geweest van een geweldsmisdrijf. Emotionele factoren zoals frustratie, machteloosheid en ervaren onrecht, maar ook alcohol‑ en drugsgebruik en groepsdruk spelen een grote rol bij escalaties.
De onderzoekers concluderen dat een effectieve aanpak niet kan leunen op daderprofielen alleen, maar vraagt om inzicht in het verloop van incidenten, de concrete situatie en de interactie tussen verdachte en hulpverlener. Zij benadrukken het belang van het herkennen van “triggers”, risicobewust en situatiebewust optreden en de‑escalerende communicatie.
Geef een reactie