Het kabinet treft voorbereidingen om de nieuwe regels voor bijstand in het stemhokje vanaf 1 januari 2027 in te voeren. Het wetsvoorstel, dat momenteel bij de Eerste Kamer ligt, maakt het mogelijk dat alle kiezers in het stemhokje hulp krijgen van een stembureaulid. Kiezers met een fysieke beperking behouden daarnaast het recht om hulp te krijgen van een persoon naar keuze. Als de Eerste Kamer voor het einde van 2026 instemt, moeten de regels gelden bij de verkiezingen van maart 2027.
Een onderdeel van de voorbereiding is de voorlichting aan kiezers. Het ministerie laat onder meer posters, flyers, een video en berichten voor sociale media ontwikkelen. Daarbij is extra aandacht voor mensen met een verstandelijke beperking, mensen met dementie en laaggeletterden. Belangenorganisaties worden betrokken bij de ontwikkeling, het testen en de verspreiding van de communicatiemiddelen.
Drie miljoen euro per jaar extra voor gemeenten
De invoering betekent ook extra werkzaamheden voor gemeenten en stembureauleden. Gemeenten krijgen daarom vanaf de inwerkingtreding van de wet structureel drie miljoen euro per jaar extra. Dit geld kan bijvoorbeeld worden ingezet voor een extra stembureaulid of een gastheer of gastvrouw in het stemlokaal. Het kabinet erkent tegelijkertijd dat gemeenten en stembureauleden al druk ervaren bij de organisatie en uitvoering van verkiezingen. Aandachtspunten van onder meer de Kiesraad en de Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken (NVVB) worden daarom meegenomen bij de verdere voorbereiding.
Ook wordt gewerkt aan instructies en opleidingen. De Kiesraad stelt een instructie voor gemeenten op over onder meer de inrichting van stemlokalen, de werving en opleiding van stembureauleden en de voorlichting aan kiezers. Daarnaast komen er een webinar, aangepaste informatie in de Toolkit verkiezingen en nieuwe opleidingsmaterialen. In Nederland zijn ruim 9.000 stembureaus en alle stembureauleden moeten voor de nieuwe taak worden opgeleid. De Kiesraad wil daarvoor in december 2026 een aangepaste e-learning en hand-out gereed hebben.
Evaluatie
Tot slot wordt de werking van de wet al na de eerstvolgende verkiezingen geëvalueerd, naast de wettelijke evaluatie binnen vijf jaar. Het ministerie stelt hiervoor samen met onder meer de Kiesraad, VNG, NVVB en belangenorganisaties een evaluatiekader op. Na de verkiezingen van maart 2027 wordt bekeken hoe de uitvoering en voorlichting zijn verlopen en welke knelpunten zich hebben voorgedaan. De uitkomsten kunnen worden gebruikt om procedures voor volgende verkiezingen aan te passen.
Geef een reactie