Zorggeld dat wegvloeit naar malafide aanbieders in plaats van naar cliënten: het is een probleem waar gemeenten dagelijks tegenaan lopen, maar waarbij ze tot nu toe vooral aan de zijlijn staan. Nu de Tweede Kamer op 24 september debatteert over goed bestuur en toezicht in de zorg, grijpt de VNG het moment aan om te pleiten voor een steviger positie van gemeenten in de aanpak van zorgfraude.
Uit de inbreng die de VNG voorafgaand aan het debat naar de Kamer stuurde, blijkt dat de vereniging zich zorgen maakt over de versnippering van toezicht en handhaving. Die versnippering, gecombineerd met hiaten in wet- en regelgeving, maakt het volgens de VNG voor kwaadwillenden aantrekkelijk om het systeem te misbruiken. Bovendien signaleert de vereniging een groeiende verwevenheid tussen zorgfraude en zware, ondermijnende criminaliteit.
Uitvoerders zonder volwaardige rol
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van twee van de vier zorgwetten, de Wmo en de Jeugdwet, en houden daarmee ook toezicht op zorgaanbieders binnen die wetten. Toch richt de landelijke fraudeaanpak zich volgens de VNG nog te eenzijdig op partijen die nationaal opereren, zoals het CIZ, de NZa en de IGJ. Daardoor kunnen gemeentelijke toezichthouders hun werk niet altijd goed doen, ondanks dat zij vaak als eersten signalen van misstanden opvangen.
Vier knelpunten die om een oplossing vragen
In het nieuwsbericht dat de VNG hierover publiceerde, worden vier concrete verbeterpunten genoemd. Zo ontbreekt binnen de Jeugdwet momenteel zelfs een wettelijke basis voor een toezichthouder, wat de VNG wil oplossen met één uniform toezichtkader voor beide wetten. Daarnaast pleit de vereniging voor ruimere mogelijkheden om gegevens te delen met ketenpartners als het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst en de Nederlandse Arbeidsinspectie, iets wat nu goeddeels onmogelijk is. Verder wil de VNG dat ook voor de Wmo regels komen voor winstmaximalisatie en een openbare jaarverantwoording, om malafide aanbieders sneller buiten de deur te houden. Tot slot vraagt de vereniging om toegang voor gemeentelijke toezichthouders tot onder meer de BRP-V en het diplomaregister.
Waarschuwingsregister blijft lastig te gebruiken
Ook het bestaande Waarschuwingsregister Zorgfraude, waarmee gemeenten elkaar en zorgverzekeraars kunnen waarschuwen voor malafide aanbieders, komt in de inbreng aan bod. De voorwaarden om dit instrument te mogen inzetten blijken in de praktijk lastig haalbaar. De VNG roept de minister daarom op gemeenten actiever te ondersteunen bij de voorbereiding en toepassing ervan.




Geef een reactie