Het kabinet wil steviger bepalen hoe Nederland de komende decennia wordt ingericht. In de nieuwe Nota Ruimte, die minister Elanor Boekholt-O’Sullivan naar de Tweede Kamer heeft gestuurd, staan woningbouw, economische ontwikkeling, natuur en klimaatadaptatie centraal.
Tien nieuwe grootschalige woningbouwlocaties moeten helpen de woningnood terug te dringen. Maar niet alles kan overal: het kabinet wil scherper kiezen waar ruimte wordt geboden aan woningen, bedrijven, landbouw en natuur.
Nederland staat voor een ruimtelijke puzzel die zonder ingrijpen niet meer past. De behoefte aan woningen, bedrijventerreinen, energievoorzieningen, defensieterreinen en natuur is groter dan de beschikbare ruimte. Met de Nota Ruimte presenteert het kabinet een nationale visie tot 2050, met een doorkijk naar 2100.
De kern van de aanpak bestaat uit drie principes: kiezen, combineren en creëren. Het Rijk wil functies vaker combineren, bijvoorbeeld door wonen en werken dichter bij elkaar te brengen en bestaande ruimte intensiever te benutten. Daarmee moet worden voorkomen dat het landschap verder versnipperd raakt.
Tien nieuwe woningbouwlocaties
Een wijziging ten opzichte van de ontwerpnota is de toevoeging van tien nationale grootschalige woningbouwlocaties. Vijf daarvan moeten tot en met 2035 substantieel bijdragen aan de woningbouwproductie. De overige vijf zijn bedoeld voor de periode 2035 tot 2040.
Nieuwe woningen moeten vooral verrijzen op goed bereikbare plekken, dicht bij werkgelegenheid en voorzieningen. Tegelijkertijd blijft ruimte voor kleinschaligere uitbreidingen van bestaande dorpen en steden, waaronder het concept ‘een wijkje erbij’.
Ook krijgt de leefbaarheid van bestaande wijken meer aandacht, met specifieke aandacht voor naoorlogse groeikernen.
Water en bodem bepalen de grenzen
Het kabinet benadrukt dat water en bodem richtinggevend moeten zijn bij ruimtelijke beslissingen. Zo wordt bouwen in uiterwaarden uitgesloten en moet voldoende ruimte beschikbaar blijven voor waterkeringen en toekomstige hoogwaterafvoer.
Ook de landbouw zal zich sterker moeten aanpassen aan veranderende bodem- en wateromstandigheden. Natuurherstel en biodiversiteit krijgen een nadrukkelijkere plaats in het beleid.
Het kabinet ziet voorlopig af van extra ruimte voor stadsontwikkeling in het Markermeer en IJmeer. Onderzoek laat zien dat bouwen daar technisch mogelijk is, maar aanzienlijke investeringen vergt.
Meer ruimte voor industrie en energie
Naast woningbouw vraagt het kabinet aandacht voor economische ontwikkeling. Bestaande energie-intensieve haven- en industrieclusters moeten behouden blijven. Ook wil het Rijk meer grip krijgen op de ruimtelijke gevolgen van netcongestie en de energietransitie.
De nieuwe VISTA-strategie moet richting geven aan de ruimtelijk-economische ontwikkeling van verschillende regio’s. Daarbij benadrukt het kabinet dat iedere regio ontwikkelkansen moet krijgen.
Uitvoering wordt doorslaggevend
De Nota Ruimte is – onder de Omgevingswet – de nieuwe nationale omgevingsvisie en daarmee bindend voor het Rijk en richtinggevend voor de medeoverheden.
Hoe de ambities daadwerkelijk worden uitgevoerd, moet blijken uit een afzonderlijke uitvoeringsstrategie die in het voorjaar van 2027 wordt verwacht. Voor de eerste regionale uitwerking stelt het kabinet 4,2 miljoen euro beschikbaar, gelijk verdeeld over de twaalf provincies. Daarmee is de ruimtelijke koers uitgezet, maar de praktische en financiële uitwerking moet grotendeels nog volgen.



Geef een reactie