Het kabinet neemt maatregelen om schijnerkenningen tegen te gaan.
In een Kamerbrief beschrijft minister Van den Brink de aanpak. Van een schijnerkenning is sprake wanneer een kind wordt erkend met als doel verblijfsrecht of nationaliteit te verkrijgen, zonder dat er sprake is van daadwerkelijk ouderschap. Dit wordt gezien als misbruik van het systeem, met negatieve gevolgen voor het kind, het migratiebeleid en het gebruik van publieke voorzieningen.
Het aantal signalen van mogelijke schijnerkenningen is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Waar het eerder ging om enkele tientallen meldingen per jaar, steeg dit naar ongeveer 250 in 2024 en circa 410 in 2025. In sommige gevallen erkent één persoon meerdere kinderen zonder intentie tot opvoeding. Tegelijkertijd blijkt het lastig om dit misbruik effectief aan te pakken, onder meer door beperkte mogelijkheden voor controle vooraf en ingrijpen achteraf.
Het kabinet presenteert daarom een gefaseerde aanpak met twee hoofddoelen: het voorkomen van schijnerkenningen en het beter kunnen optreden wanneer misbruik plaatsvindt. Daarbij wordt gekeken naar ervaringen in andere landen, zoals België, waar eerder en breder wordt getoetst en meerdere instanties betrokken zijn bij de beoordeling van erkenningen. Dit leidt daar tot meer mogelijkheden om verdachte gevallen te stoppen of uit te stellen.
Actiever controleren
Allereerst wordt erop ingezet dat de ambtenaar van de burgerlijke stand actiever aan de gemeentelijke balie gaat controleren op schijnerkenningen. Dat geldt zowel voor erkenningen in Nederland als voor verzoeken om buitenlandse erkenningen te registreren in de Basisregistratie Personen. Daartoe wordt de beoordelingspositie van de ambtenaar van de burgerlijke stand versterkt. Gemeenten zullen beter worden beter ondersteund bij het herkennen en beoordelen van signalen van mogelijke schijnerkenningen. Dit zal onder meer gebeuren door gerichte kennisdeling en het aanscherpen van handreikingen, zoals een processtappenoverzicht en een indicatorenlijst. Daarnaast wordt een multidisciplinair expertiseteam opgezet om gemeenten te helpen bij complexe gevallen en om uniformiteit in de aanpak te bevorderen.
Ook wordt de samenwerking tussen betrokken partijen versterkt. Zo start een pilot waarbij het Openbaar Ministerie (OM) en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) standaardprocedures ontwikkelen om schijnerkenningen via de rechter te laten vernietigen. Daarnaast wordt onderzocht hoe gemeenten buitenlandse erkenningen kunnen aanvechten wanneer vermoedens van misbruik bestaan, zodat deze niet automatisch rechtsgevolgen krijgen in Nederland.
Wetswijzigingen
Voor de langere termijn verkent het kabinet aanvullende maatregelen die wetswijzigingen vereisen. Hierbij wordt onder meer gedacht aan het beperken van het aantal gemeenten waar erkenningen kunnen plaatsvinden, het aanscherpen van voorwaarden en het aanpassen van de koppeling tussen erkenning en het verkrijgen van nationaliteit. Ook wordt bekeken of de IND zelf bevoegd moet worden om erkenningen juridisch aan te vechten en hoe strafrechtelijke vervolging van schijnerkenners kan worden ingericht.
De aanpak moet enerzijds misbruik tegengaan en anderzijds rekening houden met het belang van het kind, de rechtszekerheid en de positie van bonafide ouders. Het kabinet zal de voortgang monitoren en de Kamer verder informeren, met een volgende update vóór de zomer van 2026.
Geef een reactie