Op 1 januari 2027 treedt een vernieuwde Archiefwet in werking. De Eerste Kamer stemde op 12 mei 2026 in met het wetsvoorstel. Voortaan moeten overheden belangrijke informatie al na 10 jaar – in plaats van 20 jaar – overbrengen naar een archiefdienst.
Hierdoor wordt overheidsinformatie sneller toegankelijk voor onderzoekers, journalisten en burgers. Tegelijkertijd draagt de wet bij aan meer transparantie en een betere bescherming van cultureel erfgoed.
Betere aansluiting op de digitale praktijk
De Archiefwet verplicht overheden om informatie duurzaam te bewaren en toegankelijk te houden. De wet geldt voor alle overheidsorganisaties, waaronder ministeries, provincies, gemeenten, waterschappen en Hoge Colleges van Staat.
De huidige Archiefwet uit 1995 sluit onvoldoende aan op de moderne digitale informatiehuishouding. Destijds werkten overheden nog grotendeels met papieren documenten. De vernieuwde wet houdt rekening met de manier waarop informatie tegenwoordig digitaal wordt gemaakt, gedeeld en opgeslagen.
Zo moeten overheden digitale informatie vanaf het moment van ontstaan goed beheren. Dat geldt bijvoorbeeld voor e-mails, chatberichten, websites en videobeelden. Deze informatie moet direct duurzaam en toegankelijk worden opgeslagen, zodat gegevens niet verloren gaan door verouderde systemen of technologische veranderingen. Omdat digitale informatie steeds sneller groeit en in grote hoeveelheden ontstaat, is goed beheer vanaf het begin essentieel.
Daarnaast versterkt de wet het toezicht op informatiebeheer binnen de overheid. Er komen onder meer een meldplicht en mogelijkheden om boetes op te leggen wanneer organisaties zich niet aan de regels houden.
Professionalisering van informatiebeheer
De nieuwe Archiefwet sluit beter aan bij de dagelijkse praktijk van digitaal informatiebeheer. Begrippen zijn aangepast aan de digitale omgeving en verantwoordelijkheden zijn duidelijker vastgelegd. Ook wordt de diploma-eis voor archivarissen gemoderniseerd en komt er meer aandacht voor scholing en professionalisering.
Minister Letschert schreef in april in antwoord op Kamervragen dat dat de nieuwe Archiefwet niet alle problemen oplost, maar wel “een significante stap in de goede richting” vormt. Ze gaf ook aan dat een verbetering van de informatiehuishouding een langdurige opgave is.
Geef een reactie