Minister Letschert stelt dat modernisering van de Archiefwet noodzakelijk is omdat de huidige wet “steeds minder goed uitvoerbaar wordt”. Tegelijkertijd erkent zij dat de verbetering van de informatiehuishouding een langdurige en stapsgewijze opgave is.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap benadrukt in antwoord op Kamervragen dat de zinvolheid van het actualiseren van de Archiefwet 1995 “staat of valt met de uitvoerbaarheid ervan”. De huidige wet is nog gebaseerd op een papieren werkelijkheid, terwijl de nieuwe Archiefwet betere kaders biedt voor “goed digitaal informatiebeheer en digitale archivering”, zodat overheidsinformatie duurzaam digitaal kan worden beheerd vanaf creatie.
Digitale groei en beheer onder druk
De minister deelt niet de constatering dat sprake is van een “fundamentele mismatch tussen wet, digitale werkelijkheid en bestuurlijke keuzes”. Volgens haar zet de nieuwe Archiefwet juist een andere koers in, onder meer door vereenvoudiging van categorieën en ruimte voor nieuwe methodieken zoals de sleutelfunctiemethodiek. Hiermee kan op een “eenvoudige, heldere en te automatiseren manier” worden bepaald welke informatie tijdelijk of blijvend moet worden bewaard.
De explosieve groei van digitale informatie vraagt om een helder juridisch kader voor beheer, bewaartermijnen en openbaarheid. De wet benadrukt dat beheer van digitale documenten “voortdurende zorg vereist” en dat overheidsorganen op basis van een risicobenadering keuzes mogen maken. Tegelijk blijft gelden dat vernietiging alleen plaatsvindt op basis van een geldig selectiebesluit, zodat dit “bewust én verantwoord” gebeurt.
Verbetering informatiehuishouding en toezicht
De minister wijst op achterstanden door de “exponentiële” groei van digitale informatie, gebrek aan kennis en onvoldoende sturing. Het programma Open Overheid werkt sinds 2021 aan verbetering, waarbij de volwassenheid van de informatiehuishouding inmiddels op 2,6 ligt (op een schaal van 4). De ambitie is om minimaal niveau 3 te bereiken.
Daarnaast wordt ingezet op standaardisatie, uniforme metadata en automatisering. De wet biedt de mogelijkheid om normen vast te stellen die de “eenheid, kwaliteit en doelmatigheid” van duurzame toegankelijkheid bevorderen. Overheidsorganisaties blijven zelf verantwoordelijk voor hun informatiebeheer, maar moeten dit wel integreren in hun digitale systemen.
Tot slot onderstreept de minister dat de nieuwe Archiefwet niet alle problemen oplost, maar wel “een significante stap in de goede richting” vormt.
Geef een reactie