De ministerraad heeft op voorstel van minister Rijkaart van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ingestemd met het wetsvoorstel Bevorderen integriteit decentraal bestuur en stuurt dit nu naar de Tweede Kamer.
Het doel is de integriteit van wethouders, gedeputeerden, leden van het dagelijks bestuur van waterschappen en eilandgedeputeerden beter te borgen met duidelijke regels en procedures, onder meer door een verplichte risicoanalyse voorafgaand aan elke benoeming.
Heldere regels
Volgens minister Rijkaart staat of valt het functioneren van het openbaar bestuur met integriteit, en is het voor het vertrouwen in de politiek belangrijk dat bij iedere benoeming vooraf expliciet aandacht wordt besteed aan de integriteit van bestuurders. Met het wetsvoorstel wordt deze werkwijze verplicht en worden heldere regels vastgelegd voor de manier waarop integriteitsonderzoeken worden uitgevoerd. De meeste provincies, gemeenten en waterschappen werken nu al met een risicoanalyse, waarin bijvoorbeeld huidige en eerdere nevenfuncties en financiële belangen worden meegenomen om mogelijke risico’s en kwetsbaarheden in kaart te brengen.
Financiële belangen
Het wetsvoorstel specificeert naar welke integriteitsaspecten mag worden gekeken, zoals onverenigbare nevenfuncties en verboden handelingen, en welke bronnen mogen worden gebruikt, waaronder vragenlijsten en openbare bronnen. Ook regelt het voorstel hoe wordt omgegaan met persoonlijke informatie en wie welke rol heeft in het proces, zodat kandidaat-bestuurders beter weten wat hen te wachten staat. Daarnaast schept het voorstel duidelijkheid over het omgaan met financiële belangen: bestuurders mogen geen financiële belangen hebben die in strijd zijn met een goede uitoefening van hun functie, omdat zij geacht worden het algemeen belang te dienen.
De wet zal nog niet gelden bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026. Daarom zijn alle gemeenten al in september 2025 per brief opgeroepen toch een integriteitsrisicoanalyse uit te voeren bij de selectie van kandidaat-wethouders. Op www.politiekeambtsdragers.nl is informatie beschikbaar over de inrichting van de risicoanalyse en over het aanvragen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), die sinds 1 januari 2023 verplicht is voor kandidaat-bestuurders.
Geef een reactie