De opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting (ozb) zijn onvoldoende om de gemeentelijke kosten van gebiedsontwikkeling te financieren. Minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening benadrukt daarom het belang van kostenverhaal en de Woningbouwimpuls. Ook onderzoekt zij aanpassingen van de baatbelasting, die door juridische en uitvoeringstechnische problemen nauwelijks meer wordt toegepast.
De minister schrijft dit in een brief aan de Tweede Kamer naar aanleiding van het debat over grondbeleid op 11 november 2026. Daarin licht zij toe hoe de ozb zich verhoudt tot kostenverhaal en baatbelasting.
De ozb is een algemene gemeentelijke belasting waarvan de opbrengsten naar de algemene middelen van gemeenten gaan. Gemeenten heffen deze belasting over woningen en niet-woningen. De gemeenteraad stelt de tarieven jaarlijks vast.
Bij gebiedsontwikkeling met private initiatiefnemers maken gemeenten kosten die zij verplicht op deze initiatiefnemers moeten verhalen. De extra ozb-inkomsten uit nieuwbouwwoningen zijn volgens de minister niet voldoende om deze kosten te dekken.
Gemiddeld 35.000 euro aan ontwikkelingskosten per woning
Het landelijke gemiddelde ozb-tarief voor woningen bedraagt in 2026 0,0871%. Bij een gemiddelde WOZ-waarde van 439.000 euro komt dit neer op ongeveer 382 euro per woning per jaar.
Uit onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) naar projecten binnen de Woningbouwimpuls blijkt dat de gemeentelijke kosten voor gebiedsontwikkeling, exclusief inbrengwaarden, gemiddeld circa 35.000 euro per woning bedragen. Dit bestaat uit 18.400 euro aan grondproductiekosten, 9.100 euro aan toerekenbare maatregelen en 7.500 euro aan plankosten.
Zelfs wanneer rekening wordt gehouden met toekomstige ozb-opbrengsten, zijn deze volgens de minister onvoldoende om de ontwikkelingskosten te dekken.
De Woningbouwimpuls blijft daarom belangrijk om woningbouwprojecten financieel haalbaar te maken. Met deze regeling ondersteunt het Rijk gemeenten bij het dekken van publieke tekorten, zodat projecten met voornamelijk betaalbare woningen kunnen doorgaan.
Baatbelasting kan tot hogere lasten leiden
De minister gaat ook in op de baatbelasting. Hiermee kunnen gemeenten eigenaren van bestaand vastgoed laten meebetalen aan publieke voorzieningen waarvan hun vastgoed bijzonder veel voordeel heeft. Voorbeelden zijn het ondergronds brengen van hoogspanningslijnen, de aanleg van riolering of het vervangen van een drukke verkeersweg door een park.
Dergelijke investeringen kunnen de waarde van woningen verhogen. Hierdoor kan naast de baatbelasting ook de ozb stijgen, omdat deze is gebaseerd op de WOZ-waarde. Volgens de minister kan dit door woningeigenaren als een dubbele heffing worden ervaren.
Tegelijkertijd profiteren deze eigenaren volgens haar aanzienlijk meer van de gemeentelijke investeringen dan de beperkte stijging van de ozb weerspiegelt.
De huidige baatbelastingregeling wordt door juridische en uitvoeringstechnische problemen bijna nooit meer toegepast. De minister onderzoekt daarom samen met haar collega van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties welke aanpassingen mogelijk zijn om deze problemen op te lossen.



Geef een reactie