Het kabinet verwacht niet langer dat dakloosheid in Nederland in 2030 kan worden beëindigd. De ambitie blijft wel overeind en het kabinet wil de stijgende trend keren door sneller passende woonplekken beschikbaar te krijgen en gemeenten intensiever te ondersteunen bij de beweging van opvang naar wonen.
Nederland gaf met het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis (2023-2030) invulling aan de Europese doelstelling om dakloosheid in 2030 te beëindigen. Daarvoor is een systeemverandering nodig waarbij het voorkomen van dakloosheid en ‘Wonen Eerst’ centraal staan. Tijdelijke maatschappelijke opvang is volgens het kabinet geen duurzame oplossing; een woonplek met passende ondersteuning draagt wel bij aan herstel.
Minister Sterk van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport erkent nu dat de oorspronkelijke doelstelling niet wordt gehaald. Het tekort aan woon- en zorgplekken, stijgende kosten voor levensonderhoud en de neveneffecten van arbeidsmigratie maken het volgens haar onmogelijk om dakloosheid in 2030 te beëindigen. De gekozen strategie blijft echter overeind.
Meer nadruk op woningen
Het kabinet wil de aanpak versnellen. Vanaf 1 januari 2027 start de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland voor minstens vier jaar met een ondersteuningsprogramma voor gemeenten. Een expertteam gaat regio’s actief helpen bij de uitvoering van Wonen Eerst. Daarnaast wordt de aanpak van dakloosheid nadrukkelijker gekoppeld aan de bredere woningbouwopgave.
Het tekort aan passende en betaalbare woonruimte geldt als een belangrijke belemmering. Gemeenten moeten in hun volkshuisvestingsprogramma’s opnemen wat zij realiseren voor aandachtsgroepen, waaronder dakloze mensen en mensen die uitstromen uit maatschappelijke opvang of beschermd wonen. De verantwoordelijkheid daarvoor moet bovendien niet uitsluitend bij de centrumgemeenten komen te liggen.
Preventie en kwetsbare groepen
Ook preventie krijgt nadruk. Via vroegsignalering van betalingsachterstanden moeten mensen met beginnende geldzorgen eerder hulp krijgen. Voor mensen met ernstige psychische problemen wil het kabinet laagdrempelige ondersteuning, bemoeizorg en outreachende ggz-zorg versterken.
Speciale aandacht gaat uit naar jongeren, EU-arbeidsmigranten en dakloze gezinnen. De kortdurende opvang voor kwetsbare dakloze EU-burgers is uitgebreid van zes naar negentien gemeenten. Voor gezinnen met minderjarige kinderen kiest het kabinet nadrukkelijk voor huisvesting in plaats van uitbreiding van de maatschappelijke opvang. Zij worden in de Wet versterking regie volkshuisvesting aangewezen als urgente groep.
Hoewel het beëindigen van dakloosheid in 2030 niet meer binnen bereik ligt, blijft de koers volgens het kabinet onverminderd gericht op de beweging van opvang naar wonen. Met extra inzet op huisvesting en meerjarige ondersteuning van gemeenten moet de stijgende trend van dak- en thuisloosheid worden gekeerd.
Geef een reactie